8 Noyabr – Şuşa şəhəri günü Azərbaycan xalqının tarixində, milli yaddaşında və dövlətçilik tarixində xüsusi əhəmiyyətə malik olan əlamətdar günlərdən biridir. Bu tarix 2020-ci il noyabrın 8-də Şuşa şəhərinin Ermənistanın işğalından azad edilməsi ilə bağlıdır. Şuşanın azad olunması Azərbaycanın Vətən müharibəsində qazandığı tarixi Zəfərin ən mühüm hadisələrindən biri olmaqla yanaşı, xalqımızın milli iradəsinin, birliyinin və qəhrəmanlığının təntənəsinə çevrilmişdir. 1752-ci ildə Qarabağ xanı Pənahəli xan tərəfindən əsası qoyulan Şuşa şəhəri əsrlər boyu Azərbaycanın siyasi, iqtisadi və mədəni həyatında mühüm rol oynamışdır. Şəhər Qarabağ xanlığının mərkəzi olmaqla yanaşı, Azərbaycan musiqisinin, ədəbiyyatının, incəsənətinin və memarlığının inkişafında əvəzsiz xidmətlər göstərmişdir. Şuşa Molla Pənah Vaqif, Xurşidbanu Natəvan, Üzeyir Hacıbəyli, Bülbül, Xan Şuşinski və digər görkəmli şəxsiyyətlərin vətəni kimi Azərbaycan mədəniyyətinin beşiyi hesab olunur. Bu səbəbdən Şuşa yalnız coğrafi məkan deyil, həm də milli-mənəvi dəyərlərimizin rəmzidir. 1992-ci il mayın 8-də Şuşa Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edilmiş və şəhərin tarixi-mədəni irsinə ciddi ziyan vurulmuşdur. Təxminən 28 il davam edən işğal dövründə Azərbaycan xalqı Şuşanın azad olunacağına inamını itirməmişdir. 2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi zamanı Azərbaycan Ordusu böyük qəhrəmanlıq və peşəkarlıq nümayiş etdirərək noyabrın 8-də Şuşa şəhərini azad etmişdir. Dağlıq və mürəkkəb relyef şəraitində aparılan Şuşa əməliyyatı hərb tariximizin ən mühüm qəhrəmanlıq nümunələrindən biri kimi qiymətləndirilir. Şuşanın azad edilməsi Vətən müharibəsinin taleyində həlledici rol oynadı və Ermənistanın kapitulyasiyasını sürətləndirən əsas amillərdən biri oldu. Bu tarixi hadisə Azərbaycan dövlətinin hərbi-siyasi gücünü, xalqımızın birliyini və ordumuzun döyüş qabiliyyətini bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Məhz Şuşanın azad edildiyi 8 noyabr tarixi Cənab Prezident İlham Əliyevin müvafiq sərəncamı ilə Zəfər Günü elan edilmişdir. Sonrakı dövrdə isə Şuşa şəhəri günü hər il mayın 8-də qeyd olunmaqla yanaşı, noyabrın 8-i Zəfər Günü kimi qeyd edilir. Şuşanın azad edilməsindən sonra şəhərdə genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işlərinə başlanılmışdır. Tarixi abidələrin, məscidlərin, muzeylərin və mədəniyyət obyektlərinin bərpası, infrastrukturun yenilənməsi, yaşayış şəraitinin yaxşılaşdırılması istiqamətində mühüm layihələr həyata keçirilmişdir. Şuşanın Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı elan edilməsi, 2023-cü ildə Türk dünyasının mədəniyyət paytaxtı seçilməsi və beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi etməsi şəhərin əvvəlki şöhrətinin bərpası istiqamətində atılan mühüm addımlardır. Bu gün Şuşa Azərbaycanın suverenliyinin, milli birliyinin, tarixi ədalətin bərpasının və yenidən quruculuq siyasətinin rəmzidir. Şəhərdə keçirilən beynəlxalq mədəniyyət tədbirləri, festivallar və forumlar Şuşanın dünya miqyasında tanıdılmasına, Azərbaycan mədəniyyətinin beynəlxalq səviyyədə təbliğinə xidmət edir.
Nəticə etibarilə, Şuşanın azad edilməsi Azərbaycan tarixində yeni bir mərhələnin başlanğıcı olmuşdur. 8 Noyabr – Zəfər Günü xalqımızın qəhrəmanlığını, dövlətimizin gücünü və ərazi bütövlüyümüz uğrunda aparılan mübarizənin nəticəsini əks etdirir. Şuşa isə Azərbaycan xalqının əzəli tarixi torpaqlarına bağlılığının, milli ruhunun və yenilməz iradəsinin əbədi simvolu olaraq yaşayır. Bu tarixi Zəfər şəhidlərimizin qanı, qazilərimizin fədakarlığı və Azərbaycan Ordusunun qəhrəmanlığı sayəsində qazanılmışdır.
Sidiqə Qasımova,
YAP Yasamal Rayon təşkilatının
