Yeni Azərbaycan Partiyasının Sədri, Prezident İlham Əliyevin 11 avqust 2026-cı il tarixində Naxçıvana səfəri zamanı Azərbaycan Televiziyasına verdiyi müsahibədə səsləndirdiyi “Naxçıvanın sürətli sosial-iqtisadi inkişafı təmin ediləcək” fikri Naxçıvan Muxtar Respublikasının gələcək inkişaf perspektivlərinə dövlət səviyyəsində verilən yüksək qiymətin və qarşıdakı dövr üçün müəyyənləşdirilən strateji hədəflərin aydın ifadəsidir. Dövlət başçısının bu fikri Naxçıvanın iqtisadi potensialının daha səmərəli reallaşdırılması, sosial rifahın yüksəldilməsi, infrastrukturun müasirləşdirilməsi və muxtar respublikanın Azərbaycanın ümumi iqtisadi inkişaf proseslərinə daha fəal inteqrasiyası baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Prezident İlham Əliyevin Naxçıvana səfərləri hər zaman mühüm siyasi, iqtisadi və sosial əhəmiyyət kəsb edib. 11 avqust tarixli səfər də bu baxımdan istisna deyil. Dövlət başçısı müsahibəsində Naxçıvana Prezident kimi 17-ci səfərini etdiyini qeyd edərək, hər səfərin özünəməxsus əhəmiyyət daşıdığını və mühüm nəticələrlə yadda qaldığını vurğulayıb. Bu yanaşma Naxçıvanın ölkənin inkişaf strategiyasında xüsusi yer tutduğunu bir daha nümayiş etdirir.
Naxçıvan Muxtar Respublikası Azərbaycanın tarixində, dövlətçilik ənənələrində, milli-mədəni həyatında və geosiyasi mövqeyində xüsusi əhəmiyyətə malik olan regionlardan biridir. Muxtar respublikanın yerləşdiyi coğrafi məkan onun nəqliyyat-logistika, ticarət, turizm, kənd təsərrüfatı, energetika və digər sahələrdə geniş imkanlara malik olduğunu göstərir.
Son illərdə Naxçıvanın sosial-iqtisadi inkişafının sürətləndirilməsi istiqamətində ardıcıl dövlət siyasəti həyata keçirilir. 2023–2027-ci illəri əhatə edən Dövlət Proqramında da əsas məqsədlərdən biri davamlı iqtisadi artımın təmin olunması, əhalinin həyat səviyyəsinin yaxşılaşdırılması, Naxçıvanın sosial-iqtisadi inkişafının sürətləndirilməsi və onun ölkə iqtisadiyyatına daha sıx inteqrasiyasının təmin edilməsidir. Proqramda iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi, sahibkarlığın inkişafı, investisiyaların cəlb edilməsi, infrastrukturun yaxşılaşdırılması və digər istiqamətlər müəyyənləşdirilib. Bu baxımdan Prezident İlham Əliyevin “Naxçıvanın sürətli sosial-iqtisadi inkişafı təmin ediləcək” fikri mövcud dövlət siyasətinin məntiqi davamı kimi qiymətləndirilə bilər. Burada söhbət yalnız ayrı-ayrı layihələrin həyata keçirilməsindən deyil, Naxçıvanın iqtisadi və sosial potensialının kompleks şəkildə inkişaf etdirilməsindən gedir.
Naxçıvanın gələcək inkişafında müasir infrastrukturun formalaşdırılması mühüm istiqamətlərdən biridir. Yol-nəqliyyat şəbəkəsinin yenilənməsi, kommunal xidmətlərin keyfiyyətinin yüksəldilməsi, enerji təminatının dayanıqlığının artırılması, rəqəmsal infrastrukturun genişləndirilməsi və yaşayış məntəqələrinin müasir tələblər əsasında inkişaf etdirilməsi əhalinin gündəlik həyatına birbaşa təsir göstərən amillərdir.
Naxçıvan üçün müəyyənləşdirilən inkişaf yanaşması iqtisadi artımla yanaşı, insan amilini də ön plana çıxarır. Çünki sosial-iqtisadi inkişafın əsas göstəricisi yalnız iqtisadi rəqəmlərin artması deyil, insanların həyat şəraitinin yaxşılaşması, yeni iş imkanlarının yaranması, sosial xidmətlərin əlçatanlığının genişlənməsi və gənclər üçün yeni perspektivlərin formalaşmasıdır. Bu baxımdan qarşıdakı dövrdə Naxçıvanda həyata keçiriləcək layihələrin regionun bütün yaşayış məntəqələrini əhatə etməsi, şəhər və kəndlər arasında inkişaf fərqlərinin minimuma endirilməsi və əhalinin sosial rifahının daha da yüksəldilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyacaq.
Naxçıvanın sürətli inkişafı üçün iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrinin paralel şəkildə inkişaf etdirilməsi mühüm şərtdir. Regionun təbii resursları, kənd təsərrüfatı imkanları, turizm potensialı, bərpaolunan enerji ehtiyatları, insan kapitalı və əlverişli regional mövqeyi yeni iqtisadi imkanların formalaşdırılması üçün geniş baza yaradır.
Xüsusilə sahibkarlığın inkişaf etdirilməsi və özəl sektorun iqtisadi fəallığının artırılması Naxçıvanın dayanıqlı inkişafında mühüm rol oynaya bilər. Kiçik və orta biznes subyektlərinin fəaliyyətinin genişləndirilməsi yeni istehsal və xidmət sahələrinin yaranmasına, məşğulluğun artmasına və yerli məhsulların bazarlara çıxış imkanlarının genişlənməsinə şərait yaradır. Naxçıvanın kənd təsərrüfatı potensialından daha səmərəli istifadə də iqtisadi inkişafın mühüm istiqamətlərindən biridir. Müasir texnologiyaların tətbiqi, məhsuldarlığın artırılması, emal sənayesinin inkişafı və yerli məhsulların brendləşdirilməsi regionun iqtisadi imkanlarını daha da genişləndirə bilər.
Sürətli sosial-iqtisadi inkişafın təmin edilməsində investisiyaların cəlb olunması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Dövlət tərəfindən yaradılan əlverişli biznes mühiti, infrastruktur layihələri və iqtisadi təşviq mexanizmləri yerli və xarici investorların Naxçıvana marağının artmasına imkan yaradır. Naxçıvanın inkişaf strategiyasında dövlət və özəl sektor arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi, yeni istehsal müəssisələrinin yaradılması, xidmət sektorunun inkişaf etdirilməsi və ixrac imkanlarının artırılması iqtisadi fəallığın yüksəlməsinə xidmət edə bilər.
Bu proses, eyni zamanda, yeni iş yerlərinin yaradılması baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Əhalinin, xüsusilə gənclərin regionda məşğulluğunun artırılması Naxçıvanın sosial dayanıqlığının gücləndirilməsinə və insan kapitalının regionda saxlanmasına mühüm töhfə verəcək.
Müasir dövrdə regionların inkişafı rəqəmsal transformasiya və yaşıl iqtisadiyyat prinsipləri ilə sıx bağlıdır. Naxçıvanın da bu proseslərdə fəal iştirakı onun gələcək iqtisadi modelinin daha müasir və dayanıqlı əsaslar üzərində qurulmasına imkan verə bilər. Azərbaycanın strateji inkişaf sənədlərində Naxçıvan üçün rəqəmsallaşmanın genişləndirilməsi və xüsusi rəqəmsal inkişaf çərçivələrinin tətbiqi nəzərdə tutulur. Bu yanaşma iqtisadi fəaliyyətin səmərəliliyinin yüksəldilməsinə, biznes proseslərinin sadələşdirilməsinə və müasir texnologiyaların daha geniş tətbiqinə şərait yaradır.
Naxçıvanın günəş və külək enerjisi baxımından potensialı da regionun yaşıl inkişafı üçün mühüm imkanlar yaradır. Bərpaolunan enerji mənbələrindən istifadə həm enerji təhlükəsizliyinin gücləndirilməsinə, həm də ekoloji dayanıqlılığın təmin edilməsinə xidmət edə bilər. Naxçıvanın sosial-iqtisadi inkişafında yaşıl texnologiyaların tətbiqi regionun müasir iqtisadi mərkəzlərdən birinə çevrilməsi prosesini sürətləndirə bilər.
Naxçıvanın gələcək inkişaf perspektivlərində onun nəqliyyat və logistika imkanlarının genişləndirilməsi xüsusi yer tutur. Regionun Azərbaycan və daha geniş mənada regional iqtisadi əlaqələr sistemində mövqeyinin gücləndirilməsi ticarət və tranzit imkanlarının artmasına şərait yarada bilər. Nəqliyyat bağlantılarının inkişafı Naxçıvanın yalnız daxili iqtisadi əlaqələrini deyil, region ölkələri ilə ticarət və iqtisadi münasibətlərini də genişləndirmək potensialına malikdir. Bu isə yeni investisiyaların cəlb edilməsinə, logistika xidmətlərinin inkişafına və sahibkarlıq fəaliyyətinin canlanmasına mühüm təsir göstərə bilər. Beləliklə, Naxçıvanın gələcək inkişafı sosial, iqtisadi və nəqliyyat-logistika amillərinin qarşılıqlı əlaqəsi əsasında daha geniş regional əhəmiyyət kəsb edə bilər.
Naxçıvanın inkişafında da əsas məqsədlərdən biri əhalinin rifahının yüksəldilməsi, sosial xidmətlərin keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması, təhsil və səhiyyə infrastrukturunun müasirləşdirilməsi, məşğulluq imkanlarının artırılmasıdır.
Regionun iqtisadi inkişafı ilə sosial rifah arasında birbaşa əlaqə mövcuddur. Yeni müəssisələrin yaradılması iş yerlərinin artmasına, sahibkarlığın genişlənməsi gəlirlərin yüksəlməsinə, infrastrukturun yenilənməsi isə yaşayış keyfiyyətinin yaxşılaşmasına səbəb olur.Bu baxımdan “sürətli sosial-iqtisadi inkişaf” anlayışı kompleks məna daşıyır. Burada həm iqtisadi göstəricilərin yüksəldilməsi, həm də insanların daha yaxşı həyat şəraitinin təmin olunması vahid inkişaf modelinin tərkib hissəsidir.
Prezident İlham Əliyevin 11 avqust 2026-cı il tarixli səfəri və müsahibəsində səsləndirdiyi fikirlər Naxçıvanın gələcəyinə dair aydın siyasi iradənin və strateji baxışın mövcudluğunu nümayiş etdirir. Dövlət başçısının sözlərindən də göründüyü kimi, indiyədək həyata keçirilən layihələr qarşıdakı inkişaf mərhələsi üçün möhkəm zəmin formalaşdırıb. Bundan sonra da yeni qərarların qəbul edilməsi və layihələrin icrası nəzərdə tutulur.
Naxçıvanın müdafiə potensialının gücləndirilməsi istiqamətində görülən işlərlə yanaşı, sosial-iqtisadi inkişafın sürətləndirilməsi də dövlət siyasətinin əsas prioritetlərindən biri kimi önə çıxır. Bu iki istiqamətin paralel şəkildə inkişaf etdirilməsi regionun təhlükəsizliyinin, sabitliyinin və sosial rifahının daha da möhkəmləndirilməsinə xidmət edir.
Nəticə etibarilə, Naxçıvan qarşıdakı illərdə iqtisadi fəallığın, müasir infrastrukturun, innovasiyaların, sahibkarlığın, turizmin, kənd təsərrüfatının və nəqliyyat-logistika imkanlarının bir-birini tamamladığı mühüm regional inkişaf məkanına çevrilə bilər.
Prezident İlham Əliyevin “Naxçıvanın sürətli sosial-iqtisadi inkişafı təmin ediləcək” fikri məhz bu perspektivin ifadəsidir. Bu fikir Naxçıvanın gələcək inkişafının təsadüfi və epizodik deyil, ardıcıl, sistemli və uzunmüddətli dövlət siyasətinə əsaslanacağını göstərir. Azərbaycanın hər bir bölgəsinin inkişafı ölkənin ümumi iqtisadi gücünün və sosial rifahının artmasına xidmət edir. Naxçıvanın inkişafı isə özünəməxsus tarixi, coğrafi və strateji əhəmiyyətinə görə xüsusi məna daşıyır. Dövlətin davamlı diqqəti, həyata keçirilən layihələr və müəyyənləşdirilən yeni hədəflər Naxçıvanın qarşıdakı illərdə daha güclü, müasir və dinamik inkişaf edən region kimi formalaşmasına geniş imkanlar yaradır.
Ziya Vəliyev,
YAP Şəki rayon təşkilatının sədr müavini
