Dünyada urbanizasiya prosesinin sürətlə artdığı, şəhərlərin yalnız iqtisadi deyil, həm də siyasi, ekoloji və geostrateji mərkəzlərə çevrildiyi müasir dövrdə keçirilən Dünya Şəhərsalma Forumu — WUF 13 beynəlxalq münasibətlər sistemində xüsusi əhəmiyyət daşıyan platformalardan biri hesab olunur. Bu forum artıq təkcə memarlıq və şəhərsalma məsələlərinin müzakirə olunduğu tədbir deyil, eyni zamanda dövlətlərin inkişaf modeli, idarəetmə fəlsəfəsi və gələcək baxışının təqdim edildiyi siyasi tribunalardan biridir.
Məhz bu baxımdan İlham Əliyev tərəfindən səsləndirilən fikirlər Azərbaycanın yeni inkişaf mərhələsinin strateji mahiyyətini ortaya qoyur. Prezidentin çıxışında diqqət çəkən əsas məqam Azərbaycanın postmünaqişə dövründə həyata keçirdiyi genişmiqyaslı yenidənqurma siyasətinin yalnız regional deyil, qlobal urbanizasiya konsepsiyasının da mühüm nümunəsinə çevrilməsi idi.
Prezident İlham Əliyev çıxışında xüsusi olaraq vurğuladı ki, müasir şəhər modeli artıq sadəcə binaların və infrastrukturun qurulması ilə məhdudlaşmır. Yeni dövrün şəhərləri rəqəmsal idarəetmə, yaşıl enerji, ekoloji təhlükəsizlik, sosial inklüzivlik və milli-mədəni identiklik prinsipləri üzərində formalaşmalıdır. Azərbaycanın işğaldan azad olunmuş ərazilərdə həyata keçirdiyi “Ağıllı şəhər” və “Ağıllı kənd” layihələri də məhz bu strateji baxışın praktiki təzahürüdür.
WUF 13 çərçivəsində Azərbaycanın təqdim etdiyi model bir neçə mühüm siyasi mesajı özündə ehtiva edir.
Birincisi, Azərbaycan regionda yalnız hərbi-siyasi qələbə əldə edən dövlət deyil, eyni zamanda dağıdılmış əraziləri ən müasir texnologiyalar əsasında yenidən quran inkişaf mərkəzinə çevrilir. Bu, dövlətin uzunmüddətli strateji planlaşdırma imkanlarının göstəricisidir.
İkincisi, Prezident İlham Əliyevin çıxışı Azərbaycanın beynəlxalq platformalarda artıq təşəbbüs irəli sürən və qlobal gündəliyin formalaşmasında iştirak edən dövlət statusunu bir daha nümayiş etdirdi. Bu gün Azərbaycan yalnız enerji təhlükəsizliyi sahəsində deyil, həm də dayanıqlı şəhərsalma, yaşıl transformasiya və regional inkişaf məsələlərində yeni əməkdaşlıq istiqamətləri təklif edir.
Üçüncüsü, çıxışda Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun bərpası xüsusi siyasi məna daşıyırdı. Çünki bu proses yalnız tikinti layihəsi deyil, həm də tarixi ədalətin bərpası, məcburi köçkünlərin öz doğma torpaqlarına təhlükəsiz və ləyaqətli qayıdışının təmin olunması deməkdir. Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, bu ərazilərdə qurulan yeni yaşayış məntəqələri gələcəyin urbanizasiya modelinə uyğun şəkildə formalaşdırılır və regionun uzunmüddətli inkişafına hesablanıb.
Forum çərçivəsində Azərbaycanın yaşıl enerji siyasətinə toxunulması da təsadüfi deyildi. Dövlət başçısı açıq şəkildə göstərdi ki, gələcəyin şəhərləri ekoloji məsuliyyət prinsipinə əsaslanmalıdır. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun “yaşıl enerji zonası” elan olunması Azərbaycanın bu sahədə strateji baxışının mühüm hissəsidir. Bu yanaşma ölkənin COP29 sonrası beynəlxalq ekoloji gündəlikdə də fəal rol oynamaq niyyətini nümayiş etdirir.
Prezident İlham Əliyevin WUF 13 çərçivəsindəki çıxışı eyni zamanda siyasi sabitlik və güclü dövlət idarəçiliyinin inkişaf üçün əsas faktor olduğunu bir daha göstərdi. Çünki iri infrastruktur layihələrinin, müasir şəhər modellərinin və dayanıqlı inkişaf proqramlarının uğurla həyata keçirilməsi yalnız siyasi iradə, milli birlik və strateji idarəetmə şəraitində mümkündür.
Bu gün Azərbaycan postmüharibə dövründə regionun yeni inkişaf arxitekturasını formalaşdıran əsas dövlətlərdən biri kimi çıxış edir. WUF 13 platformasında səsləndirilən mesajlar isə göstərdi ki, ölkəmiz artıq yalnız regional deyil, qlobal urbanizasiya və inkişaf siyasətində də mühüm söz sahibinə çevrilməkdədir.
Prezident İlham Əliyevin çıxışı Azərbaycanın gələcəyə hesablanmış dövlət siyasətinin, müasir idarəetmə modelinin və milli inkişaf strategiyasının beynəlxalq auditoriyaya təqdimatı kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu çıxış həm siyasi, həm iqtisadi, həm də geostrateji baxımdan Azərbaycanın yeni dövr hədəflərinin açıq nümayişi oldu
Səbinə Həsənova,
YAP-ın fəalı
