Azərbaycanın müasir inkişaf tarixində 1994-cü il xüsusi əhəmiyyətə malikdir. Həmin il ölkəmizin iqtisadi və siyasi həyatında dönüş nöqtəsi hesab olunur. Məhz 1994-cü ildə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən enerji strategiyası Azərbaycanın gələcək inkişafının əsasını qoydu. Bu strategiya nəticəsində ölkəmiz qısa müddət ərzində dünyanın aparıcı enerji istehsalçılarından və ixracatçılarından birinə çevrildi.
Müstəqilliyin ilk illərində Azərbaycan ciddi iqtisadi problemlərlə üzləşmişdi. Ölkədə siyasi qeyri-sabitlik hökm sürür, iqtisadi tənəzzül dərinləşirdi. Belə bir mürəkkəb şəraitdə Azərbaycan öz zəngin təbii sərvətlərindən səmərəli istifadə etməklə iqtisadi dirçəlişə nail olmağı qarşıya məqsəd qoydu. Bu məqsədə çatmaq üçün isə beynəlxalq enerji şirkətləri ilə əməkdaşlığın qurulması və xarici investisiyaların cəlb edilməsi vacib idi.
1994-cü il sentyabrın 20-də Bakıda dünyanın aparıcı neft şirkətləri ilə “Əsrin müqaviləsi” imzalandı. Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda yerləşən “Azəri”, “Çıraq” və “Günəşli” yataqlarının birgə işlənməsini nəzərdə tutan bu müqavilə Azərbaycanın enerji tarixində yeni dövrün başlanğıcı oldu. Müqavilənin imzalanması ölkəmizə milyardlarla dollar həcmində investisiyaların cəlb edilməsinə və enerji sektorunun sürətli inkişafına şərait yaratdı.
“Əsrin müqaviləsi” yalnız iqtisadi deyil, həm də siyasi əhəmiyyət daşıyırdı. Bu layihə Azərbaycanın beynəlxalq aləmdə mövqelərinin möhkəmlənməsinə, ölkəmizin etibarlı tərəfdaş kimi tanınmasına və müstəqilliyinin daha da güclənməsinə xidmət etdi. Azərbaycanın enerji resurslarının dünya bazarına çıxarılması ölkənin geosiyasi əhəmiyyətini artırdı.
Sonrakı illərdə həyata keçirilən iri enerji layihələri Azərbaycanın enerji strategiyasının uğurunu təsdiqlədi. Bakı-Tbilisi-Ceyhan əsas ixrac neft kəməri, Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz kəməri, TANAP və TAP layihələri ölkəmizi regionun enerji mərkəzinə çevirdi. Bu layihələr sayəsində Azərbaycan neft və qazını dünya bazarlarına təhlükəsiz və etibarlı şəkildə çatdırmağa nail oldu.
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi dövründə də enerji siyasəti uğurla davam etdirildi. Yeni neft və qaz yataqlarının işlənməsi, enerji infrastrukturunun modernləşdirilməsi və beynəlxalq əməkdaşlığın genişləndirilməsi nəticəsində Azərbaycan enerji sektorunda mövqelərini daha da gücləndirdi. Bu gün ölkəmiz Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində mühüm rol oynayan dövlətlərdən biridir.
Enerji sektorundan əldə olunan gəlirlər Azərbaycanın sosial-iqtisadi inkişafına da mühüm töhfə verdi. Regionlarda yeni yollar, məktəblər, xəstəxanalar, sosial və infrastruktur obyektləri tikildi, minlərlə yeni iş yeri yaradıldı. Əhalinin rifah halının yüksəldilməsi istiqamətində mühüm layihələr həyata keçirildi.
Hazırda Azərbaycan enerji siyasətində yeni mərhələyə qədəm qoyur. Ölkəmiz ənənəvi enerji resursları ilə yanaşı, yaşıl enerji sahəsinin inkişafına da xüsusi diqqət yetirir. Günəş və külək enerjisi layihələrinin həyata keçirilməsi Azərbaycanın gələcək enerji strategiyasının əsas istiqamətlərindən biridir.
Beləliklə, 1994-cü ildə əsası qoyulan enerji strategiyası Azərbaycanın müasir inkişafının əsas dayaqlarından birinə çevrilmişdir. Ulu Öndər Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi və Prezident İlham Əliyevin uğurla davam etdirdiyi enerji siyasəti nəticəsində Azərbaycan regionun aparıcı dövləti, etibarlı enerji tərəfdaşı və beynəlxalq enerji təhlükəsizliyinə mühüm töhfə verən ölkə kimi tanınır.
Ariz Məmmədov,
YAP Xətai rayon təşkilatnın fəalı
