Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında münasibətlər ortaq tarixi köklərə, türk kimliyinə, mədəni yaxınlığa və qarşılıqlı hörmət prinsiplərinə əsaslanır. Müstəqillik əldə etdikdən sonra iki ölkə arasında formalaşan əlaqələr illər ərzində siyasi, iqtisadi, humanitar və beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində əməkdaşlığın genişlənməsi ilə yeni məzmun qazanmışdır. Bu gün Azərbaycan və Qırğızıstan təkcə dost və qardaş dövlətlər deyil, həm də Türk dünyasının güclənməsinə töhfə verən strateji tərəfdaşlardır.
Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında diplomatik münasibətlər 19 yanvar 1993-cü ildə qurulmuşdur. 2007-ci ildən Azərbaycanın Bişkekdə səfirliyi fəaliyyət göstərir və bu, ikitərəfli münasibətlərin inkişafına mühüm təkan vermişdir. Son illərdə yüksək səviyyəli qarşılıqlı səfərlər və dövlət başçılarının müntəzəm görüşləri siyasi dialoqun intensiv xarakter aldığını göstərir. İki ölkə arasında Dövlətlərarası Şuranın fəaliyyəti isə strateji əməkdaşlığın institusional əsaslarını daha da möhkəmləndirir.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarov arasında formalaşmış qarşılıqlı etimada əsaslanan münasibətlər əməkdaşlığın bütün istiqamətlərinin inkişafına müsbət təsir göstərir. Son illərdə imzalanmış sənədlər iqtisadiyyat, investisiya, nəqliyyat, kənd təsərrüfatı, rəqəmsallaşma, təhsil və mədəniyyət kimi sahələrdə yeni imkanlar yaradıb.
İki ölkə arasında iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi əsas prioritetlərdən biridir. Azərbaycan Xəzər hövzəsində mühüm logistika və enerji mərkəzi kimi Mərkəzi Asiya ölkələri üçün Avropa bazarlarına çıxış imkanları yaradır. Qırğızıstan isə Orta Asiyada mühüm iqtisadi tərəfdaşlardan biri kimi Orta Dəhlizin inkişafında maraqlıdır. Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolu, Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı və Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu iki ölkə arasında ticarətin və yükdaşımaların artmasına geniş perspektiv açır.
Azərbaycan və Qırğızıstan beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində də sıx əməkdaşlıq edirlər. BMT, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı, İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı, Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirə və xüsusilə də Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində həyata keçirilən birgə fəaliyyət Türk dünyasının inteqrasiyasının güclənməsinə xidmət edir.
Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində qəbul edilən qərarlar iqtisadi inteqrasiya, nəqliyyat əlaqələrinin inkişafı, ortaq əlifba, rəqəmsal transformasiya, təhsil və mədəni əməkdaşlıq istiqamətlərində Azərbaycan ilə Qırğızıstanın maraqlarının üst-üstə düşdüyünü göstərir. Hər iki dövlət Türk dünyasının gələcəyini ortaq inkişaf və həmrəylikdə görür.
Mədəni-humanitar əməkdaşlıq da münasibətlərin mühüm sütunlarından biridir. Azərbaycan və qırğız xalqları ortaq dil ailəsinə, zəngin folklora, eyni mənəvi dəyərlərə malikdirlər. Çingiz Aytmatov kimi dünya şöhrətli qırğız yazıçılarının əsərləri Azərbaycanda böyük maraqla oxunur, Azərbaycan klassiklərinin yaradıcılığı isə Qırğızıstanda tanınır. Təhsil sahəsində tələbə mübadiləsi proqramları, elmi konfranslar və mədəniyyət günləri xalqlar arasında dostluq münasibətlərini daha da möhkəmləndirir.
Qarabağın işğaldan azad edilməsindən sonra Qırğızıstan Azərbaycanın bərpa və quruculuq işlərinə dəstəyini nümayiş etdirmişdir. Bu həmrəylik Türk dünyasında qarşılıqlı etimadın və qardaşlığın daha da möhkəmlənməsinin bariz nümunəsidir.
Müasir geosiyasi şəraitdə Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında münasibətlər yalnız ikitərəfli xarakter daşımır. Bu əməkdaşlıq Avrasiya məkanında nəqliyyat təhlükəsizliyinin təmin olunmasına, enerji marşrutlarının şaxələndirilməsinə, regional sabitliyin möhkəmləndirilməsinə və Türk dünyasının iqtisadi potensialının artırılmasına da mühüm töhfə verir.
Gələcək dövrdə ticarət dövriyyəsinin artırılması, sənaye kooperasiyasının genişləndirilməsi, birgə investisiya layihələrinin həyata keçirilməsi, yaşıl enerji, rəqəmsal iqtisadiyyat və turizm sahələrində əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi Azərbaycan–Qırğızıstan münasibətlərinin əsas inkişaf istiqamətləri olacaqdır.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin iyulun 30-31-də Qırğız Respublikasına səfəri çərçivəsində tədbirlərdə iştirak etmiş, görüşlər keçirmişdir. İyulun 31-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarovun iştirakı ilə sənədlərin imzalanması və mübadiləsi mərasimi olub. Dövlət başçıları “Azərbaycan Respublikası və Qırğız Respublikasının Dövlətlərarası Şurasının üçüncü iclasının Qərarı”nı və “Azərbaycan Respublikası ilə Qırğız Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Müqavilə”ni imzalayıblar. Eyni zamanda iki ölkənin rəsmiləri arasında bir sıra mühüm sənədlər mübadilə edilmişdir.
Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında münasibətlər tarixi dostluq və qardaşlıq təməlləri üzərində formalaşaraq bu gün strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlmişdir. Ortaq milli-mənəvi dəyərlər, qarşılıqlı siyasi etimad və Türk dünyasının birliyi naminə həyata keçirilən təşəbbüslər iki ölkənin əməkdaşlığını gələcək illərdə daha da gücləndirəcək, regionda sülhə, sabitliyə və davamlı inkişafa mühüm töhfə verəcəkdir.
Daşqın Mikayılov ,
Yeni Azərbaycan Partiyası Şəki rayon təşkilatının sədri
