
2026-cı il noyabrın 12-də Dublin şəhərində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Böyük Britaniyanın Baş naziri Endi Börnham tərəfindən Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında imzalanmış Birgə Bəyannamə iki ölkə arasında mövcud olan dostluq münasibətlərinin, qarşılıqlı etimadın və çoxşaxəli əməkdaşlığın inkişafı baxımından mühüm siyasi və diplomatik əhəmiyyətə malik sənəddir.
Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi beynəlxalq münasibətlər sistemində mövqeyinin möhkəmlənməsi, milli maraqlara əsaslanan çoxvektorlu xarici siyasət kursunun uğurla həyata keçirilməsi ölkəmizin dünyanın aparıcı dövlətləri ilə əlaqələrinin genişləndirilməsini zəruri edir. Bu baxımdan Böyük Britaniya ilə strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinin inkişaf etdirilməsi Azərbaycanın xarici siyasət prioritetləri sırasında xüsusi yer tutur.
Azərbaycan ilə Böyük Britaniya arasında diplomatik münasibətlər uzun illər ərzində qarşılıqlı hörmət, siyasi dialoq və ortaq maraqlar əsasında inkişaf edib. Xüsusilə enerji sahəsində formalaşmış səmərəli əməkdaşlıq iki ölkə münasibətlərinin möhkəm təməllərindən birini təşkil edir. Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyinə verdiyi töhfə, ölkəmizin etibarlı enerji tərəfdaşı kimi beynəlxalq nüfuzu bu əlaqələrin strateji əhəmiyyətini daha da artırır.
Birgə Bəyannamə siyasi, iqtisadi, enerji, təhlükəsizlik, müdafiə, nəqliyyat, rəqəmsal inkişaf, təhsil və digər sahələrdə əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün mühüm siyasi çərçivə yaradır. Sənəd qarşılıqlı maraqlara əsaslanan tərəfdaşlığın daha da dərinləşdirilməsinə, yeni əməkdaşlıq istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsinə və mövcud əlaqələrin institusional baxımdan gücləndirilməsinə xidmət edir.
Bu tərəfdaşlığın mühüm istiqamətlərindən biri enerji əməkdaşlığıdır. Azərbaycanın zəngin enerji resursları, əlverişli coğrafi mövqeyi və beynəlxalq enerji layihələrində fəal iştirakı Böyük Britaniya ilə münasibətlərin inkişafına geniş imkanlar açır. Eyni zamanda, yaşıl enerji, bərpaolunan enerji mənbələri və müasir texnologiyalar sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi gələcək üçün yeni perspektivlər formalaşdırır.
Digər tərəfdən, nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlıq Azərbaycanın regional və beynəlxalq tranzit imkanlarının artırılması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizinin inkişafı, Orta Dəhlizin imkanlarından səmərəli istifadə və Azərbaycanın beynəlxalq nəqliyyat qovşağı kimi mövqeyinin möhkəmləndirilməsi ölkəmizin iqtisadi potensialını daha da artırır.
Böyük Britaniya ilə münasibətlərin inkişafı Azərbaycanın beynəlxalq təhlükəsizlik, regional sabitlik və sülh gündəliyinə verdiyi töhfələrin dəstəklənməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Qarşılıqlı siyasi dialoqun davam etdirilməsi, beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə hörmət, dövlətlərin suverenliyi və ərazi bütövlüyünün dəstəklənməsi iki ölkə arasında əməkdaşlığın mühüm siyasi əsaslarını təşkil edir.
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən uğurlu xarici siyasət strategiyası Azərbaycanın beynəlxalq tərəfdaşlarının sayının artmasına, ölkəmizin etibarlı və nüfuzlu tərəfdaş kimi mövqeyinin möhkəmlənməsinə şərait yaradıb. Böyük Britaniya ilə strateji tərəfdaşlığın inkişafı da məhz bu siyasətin məntiqi nəticələrindən biri kimi qiymətləndirilə bilər.
Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə iki ölkə arasında münasibətlərin gələcək inkişafı üçün mühüm siyasi istiqamət və əməkdaşlıq platformasıdır. Bu sənəd Azərbaycanın beynəlxalq mövqelərinin gücləndirilməsinə, iqtisadi imkanlarının genişləndirilməsinə, enerji və nəqliyyat təhlükəsizliyinin təmin olunmasına, eləcə də regional və qlobal miqyasda qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın dərinləşdirilməsinə xidmət edən əhəmiyyətli addım kimi dəyərləndirilə bilər.
Bəyannamənin əsas siyasi əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, o, müdafiə və təhlükəsizlik, ticarət və investisiya, təhsil və innovasiya olmaqla üç əsas istiqamət üzrə əməkdaşlığın dərinləşdirilməsini nəzərdə tutur. Sənəddə Orta Dəhlizin inkişafı, bərpaolunan enerji, süni intellekt, rəqəmsallaşma və insan kapitalının gücləndirilməsi də xüsusi yer tutur.
Azərbaycanın milli maraqlara əsaslanan praqmatik və balanslaşdırılmış xarici siyasəti bundan sonra da ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunun yüksəldilməsinə, strateji tərəfdaşlıq əlaqələrinin genişləndirilməsinə və müstəqil dövlətçilik maraqlarının etibarlı şəkildə qorunmasına xidmət edəcəkdir.
Ziya Vəliyev,
YAP Şəki rayon təşkilatının sədr müavini



