İşğaldan azad edilmiş torpaqlara qayıdış Azərbaycan xalqının uzun illər davam edənarzularından biri olmuşdur. Doğma evlərindən ayrı düşmüş insanların öz yurdlarına dönməsi, ailə həyatını yenidən həmin ərazilərdə qurması və gələcəyini doğulduğu torpaqla bağlamasıdövlətin həyata keçirdiyi bərpa siyasətinin əsas məqsədlərindəndir. Zəngilan rayonunda aparılanquruculuq işləri də bu məqsədin gerçəkləşdirilməsi üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Zəngilanın işğal dövründə üzləşdiyi dağıntılar bölgədə normal yaşayışın bərpasını mürəkkəb vəçoxşaxəli vəzifəyə çevirmişdi. Yaşayış evlərinin, ictimai obyektlərin və infrastrukturun yenidənqurulması, ərazinin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi və insanların gündəlik ehtiyaclarınınqarşılanması sistemli fəaliyyət tələb edir. Buna görə də qayıdış prosesi yalnız əhalinin fizikiolaraq öz yurduna gəlməsi ilə məhdudlaşmır. İnsanların orada rahat yaşaması, işləməsi və sosialhəyatın bütün imkanlarından istifadə etməsi üçün hərtərəfli şərait yaradılmalıdır.
Prezident İlham Əliyevin Zəngilana səfərləri zamanı yaşayış məntəqələrinin bərpası və yeniinfrastruktur layihələrinin həyata keçirilməsi məsələlərinə xüsusi diqqət yetirilib. 2021-ci ilaprelin 26-da Ağalı kəndlərini əhatə edən “Ağıllı kənd” layihəsinin təməlinin qoyulması qayıdışüçün müasir yaşayış modelinin yaradılmasına yönəlmiş mühüm addım oldu. Bu layihə yenievlərin tikintisi ilə yanaşı, kənd həyatının texnoloji yeniliklər və müasir xidmətlərlə təminedilməsini nəzərdə tutur.
Daimi yaşayışın bərpasında məşğulluq imkanlarının yaradılması əsas şərtlərdən biridir. İnsanların doğma torpaqlara qayıtması üçün evlərin mövcudluğu vacib olsa da, ailələrin gəlirəldə edə bilməsi, peşə fəaliyyəti ilə məşğul olması və iqtisadi müstəqilliyini təmin etməsi də eynidərəcədə əhəmiyyətlidir. Kənd təsərrüfatı, yerli istehsal, xidmət sektoru və digər sahələrdə yeniimkanların yaradılması bölgənin sosial-iqtisadi həyatını canlandıra bilər.
Təhsil və səhiyyə xidmətlərinin əlçatanlığı da qayıdış prosesinin ayrılmaz hissəsidir. Ailələr özövladlarının keyfiyyətli təhsil almasını, sağlamlıq xidmətlərindən vaxtında yararlanmasını vətəhlükəsiz mühitdə böyüməsini istəyirlər. Buna görə də sosial obyektlərin tikintisi və fəaliyyətiyaşayış məntəqələrinin inkişaf planlarında mühüm yer tutmalıdır. Müasir kommunal xidmətlərvə rəqəmsal rabitə imkanları da insanların gündəlik həyatını asanlaşdıran əsas amillərsırasındadır.
Zəngilanda yaradılan nəqliyyat infrastrukturu bölgənin əlçatanlığını artırmaqla qayıdış prosesinədəstək verir. Avtomobil yollarının yenilənməsi və hava limanı layihəsi rayonla ölkənin digərbölgələri arasında əlaqələrin yaxşılaşdırılması baxımından əhəmiyyətlidir. Nəqliyyat əlaqələrinininkişafı insanların gediş-gəlişini asanlaşdırır, iqtisadi fəaliyyət üçün yeni imkanlar yaradır vəyaşayış məntəqələrinin ölkənin ümumi həyatına inteqrasiyasını sürətləndirə bilər.
Qayıdış həm də mənəvi məna daşıyır. İnsanların doğma torpaqlarına dönməsi ailə yaddaşının, yerli adət-ənənələrin və icma münasibətlərinin yenidən canlanması deməkdir. Uzun müddətayrılıq yaşayan ailələr üçün doğma kənd və şəhərlərdə yeni həyat qurmaq xüsusi əhəmiyyət kəsbedir. Bu prosesdə tarixi məkanların qorunması, qəbiristanlıqların və dini abidələrin vəziyyətininaraşdırılması, yerli yaddaşın yaşadılması da mühüm rol oynayır.
20 Oktyabr – Zəngilan şəhəri günü azadlıqdan sonra başlanmış yeni həyat mərhələsini simvolizəedir. Şəhərin və kəndlərin bərpası, müasir infrastrukturun qurulması və iqtisadi imkanlarıngenişləndirilməsi insanların öz doğma yurdlarında təhlükəsiz və layiqli həyat sürməsi məqsədinəxidmət edir. Zəngilanın dirçəldilməsi dövlətin ardıcıl siyasətinin, xalqın torpağa bağlılığının vəgələcəyə inamının ifadəsidir.
Cəmilə Ramazanova,
YAP Xətai rayon təşkilatının fəalı
