Azərbaycan Respublikası ilə Ukrayna arasında münasibətlər tarixən dostluq və strateji tərəfdaşlıq prinsiplərinə əsaslanmışdır. Bu münasibətlər xüsusilə enerji sahəsində əməkdaşlıq vasitəsilə daha da möhkəmlənmişdir. 25 aprel tarixində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev ilə Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski arasında keçirilən görüş ikitərəfli əlaqələrin inkişafında mühüm mərhələ kimi qiymətləndirilir. Görüşdə enerji təhlükəsizliyi, iqtisadi əməkdaşlıq və regional sabitlik məsələləri xüsusi diqqət mərkəzində olmuşdur. Bu kontekstdə Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin (SOCAR) Ukraynada uzun illər ərzində həyata keçirdiyi uğurlu fəaliyyət xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Müzakirə olunan məsələlər arasında siyasi dialoqdan başqa, xüsusilə energetika sahəsində əməkdaşlığı qeyd etmək istərdim. Burada həm əldə edilmiş nailiyyətlər var. Sokar Ukraynada uzun illərdir ki, uğurla fəaliyyət göstərir. Eyni zamanda , çox gözəl perspektivlər, birgə layihələr var. Birgə təşəbbüslər, o cümlədən sərmayə qoyuluşu ilə bağlı məsələlər bu gün ətraflı müzakirə edilmişdir. Təbii ki, ticarət dövriyyəsinin bundan sonra da artırılması məsələləri də gündəliyin mərkəzindədir.Bizim ticarət dövriyyəmiz yarım milyard dolları ötüb. Amma ümid edirəm ki,növbəti illərdə bu rəqəm daha da böyüyəcək.Çünki buna da böyük imkanlar var.
SOCAR Ukrayna bazarına daxil olduğu gündən etibarən ölkənin enerji sektorunda mühüm rol oynamağa başlamışdır. Şirkət əsasən neft məhsullarının idxalı, saxlanması və satışı sahələrində fəaliyyət göstərir.
SOCAR-ın Ukraynada fəaliyyət istiqamətlərini aşağıdakı kimi qruplaşdırmaq olar:
Yanacaq doldurma məntəqələrinin yaradılması və idarə olunması
Neft və neft məhsullarının topdan satış və pərakəndə satışı
Enerji infrastrukturlarının inkişafına investisiya qoyuluşu
Yerli bazarda keyfiyyətli və rəqabət qabiliyyətli məhsulların təmin edilməsi
SOCAR-ın Ukraynada fəaliyyətinin genişlənməsi ölkənin enerji bazarında rəqabəti artırmış, xidmət keyfiyyətinin yüksəlməsinə səbəb olmuşdur.
SOCAR-ın Ukraynada uzunmüddətli və uğurlu fəaliyyətinin bir sıra əsas səbəbləri vardır:
1. Strateji yanaşma və dövlət dəstəyi
SOCAR Azərbaycanın dövlət şirkəti olaraq Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında həyata keçirilən enerji strategiyasının tərkib hissəsidir. Ukrayna ilə siyasi və iqtisadi əlaqələrin yüksək səviyyədə olması SOCAR-ın fəaliyyətinə əlverişli şərait yaratmışdır.
2. Keyfiyyət və etibarlılıq
Şirkət Avropa standartlarına uyğun yanacaq məhsulları təqdim etməklə Ukrayna istehlakçılarının etimadını qazanmışdır. Müasir texnologiyaların tətbiqi və xidmət mədəniyyətinin yüksək səviyyədə olması SOCAR-ın bazarda mövqeyini gücləndirmişdir.
3. İnvestisiya və infrastruktur inkişafı
SOCAR Ukraynada geniş yanacaq doldurma şəbəkəsi quraraq ölkənin enerji təminatında mühüm rol oynayır. Bu investisiyalar həm də yeni iş yerlərinin açılmasına və iqtisadi inkişafın dəstəklənməsinə səbəb olmuşdur.
4. Regional enerji təhlükəsizliyinə töhfə
SOCAR-ın fəaliyyəti Ukraynanın enerji resurslarının şaxələndirilməsinə xidmət edir və ölkənin enerji təhlükəsizliyini gücləndirir. Bu, xüsusilə geosiyasi baxımdan həssas dövrlərdə mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
SOCAR-ın Ukraynada mövcudluğu bu əməkdaşlığın praktik nəticəsi kimi çıxış edir. Şirkətin fəaliyyəti yalnız iqtisadi deyil, həm də siyasi və strateji əməkdaşlığın göstəricisidir. Bu baxımdan SOCAR Azərbaycan-Ukrayna münasibətlərinin mühüm sütunlarından biri hesab olunur.
Gələcəkdə SOCAR-ın Ukraynada fəaliyyətinin daha da genişlənməsi gözlənilir. Xüsusilə aşağıdakı istiqamətlərdə əməkdaşlığın inkişafı mümkündür:
Alternativ enerji mənbələrinin inkişafı
Qaz təchizatı sahəsində əməkdaşlığın gücləndirilməsi
Enerji logistikasının modernləşdirilməsi
Birgə investisiya layihələrinin həyata keçirilməsi
Bu istiqamətlər Azərbaycan və Ukrayna arasında strateji tərəfdaşlığın daha da möhkəmlənməsinə xidmət edəcəkdir.Gələcəkdə bu əməkdaşlığın daha da genişlənməsi hər iki ölkə üçün strateji faydalar vəd edir.
İbrahimova Sayalı Yolçu qızı
Bakı Slavyan Universiteti,
Tibbi biliklərin əsasları və MM” kafedrasının baş müəllimi
