Azərbaycan Respublikasının müdafiə siyasətində Silahlı Qüvvələrin gücləndirilməsi, ölkənin ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin etibarlı şəkildə qorunması mühüm yer tutur. Son illərdə aparılan ordu quruculuğu prosesi Azərbaycanın hərbi imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə artırıb. Müasir texnika ilə təchizat, peşəkar hərbi kadrların hazırlanması, yeni hərbi birliklərin yaradılması və müdafiə infrastrukturunun yenilənməsi ölkənin təhlükəsizlik sisteminin daha da möhkəmləndirilməsinə şərait yaradıb. Prezident İlham Əliyevin “Azərbaycan Silahlı Qüvvələri bölgədə söz sahibidir” fikri də Azərbaycan Ordusunun regionda formalaşdırdığı hərbi-siyasi çəkini ifadə edir.
Azərbaycanın güclü orduya malik olması uzunmüddətli dövlət siyasətinin nəticəsidir. Müdafiə sahəsinə ayrılan vəsaitlərin artırılması, hərbi sənayenin inkişaf etdirilməsi və ən müasir silah sistemlərinin əldə olunması Silahlı Qüvvələrin texniki imkanlarını genişləndirib. Bununla yanaşı, hərbi qulluqçuların hazırlıq səviyyəsinin yüksəldilməsi, müasir döyüş üsullarının mənimsənilməsi və şəxsi heyətin peşəkarlığının artırılması da diqqət mərkəzində saxlanılıb.
Naxçıvan Muxtar Respublikasının müdafiəsi isə Azərbaycanın ümumi təhlükəsizlik siyasətində xüsusi istiqamət təşkil edir. Muxtar respublikanın özünəməxsus coğrafi mövqeyi, Azərbaycanın əsas hissəsi ilə quru sərhədinin olmaması və ətraf regionda mövcud olan geosiyasi reallıqlar burada təhlükəsizlik məsələlərinə xüsusi yanaşmanı zəruri edir. Naxçıvanın strateji mövqeyi onun müdafiə imkanlarının yüksək səviyyədə saxlanılmasını vacib şərtə çevirir.
Prezident İlham Əliyevin Sərəncamı ilə Naxçıvanda Əlahiddə Ordunun yaradılması bu baxımdan mühüm tarixi addımlardan biri olub. Əlahiddə Ordu Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin ayrılmaz tərkib hissəsi kimi fəaliyyət göstərir. Onun yaradılması Naxçıvanın xüsusi coğrafi və strateji xüsusiyyətlərinin nəzərə alınması ilə bağlıdır. Bu hərbi struktur muxtar respublikanın müdafiəsinin daha çevik, sistemli və effektiv şəkildə təşkil edilməsinə imkan verib.
Əlahiddə Ordunun yaradılması Naxçıvanın təhlükəsizliyinin təmin olunmasında yeni imkanlar formalaşdırıb. Hərbi bölmələrin vahid komandanlıq altında fəaliyyət göstərməsi, müdafiə tədbirlərinin koordinasiyasının gücləndirilməsi və şəxsi heyətin hazırlıq səviyyəsinin yüksəldilməsi muxtar respublikanın müdafiə qabiliyyətinə müsbət təsir göstərir. Burada əsas məqsəd mümkün təhlükələrə vaxtında və adekvat reaksiya verə biləcək çevik hərbi sistem yaratmaqdır.
Naxçıvanın coğrafi xüsusiyyətləri hərbi hazırlığın xüsusi istiqamətlər üzrə aparılmasını tələb edir. Dağlıq relyef və sərhəd ərazilərinin spesifik xüsusiyyətləri hərbi qulluqçuların müxtəlif şəraitlərdə fəaliyyət göstərmək bacarığının yüksək olmasını zəruri edir. Bu səbəbdən muxtar respublikada keçirilən təlimlər zamanı şəxsi heyətin fiziki hazırlığı, taktiki düşüncəsi, çevikliyi və peşəkar bacarıqları ön plana çəkilir.
Müasir dövrdə hərbi gücün əsas göstəricilərindən biri texnoloji imkanlardır. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin müasir silah və texnika ilə təchiz edilməsi ordunun döyüş qabiliyyətini yüksəldən mühüm amildir. Naxçıvanda da hərbi hissələrin yeni texnologiyalarla təmin olunması istiqamətində ardıcıl tədbirlər görülür. Müasir müşahidə, rabitə, idarəetmə və digər hərbi vasitələr bölmələrin fəaliyyətinin daha çevik təşkilinə imkan verir.
Azərbaycan Ordusunun modernləşdirilməsi prosesində komando birliklərinin yaradılması da mühüm yer tutur. Xüsusi hazırlıq keçən komando qüvvələri mürəkkəb ərazi və müxtəlif döyüş şəraitində fəaliyyət göstərmək üçün hazırlanır. Onların yüksək fiziki və taktiki hazırlığı ordunun çevik imkanlarını genişləndirir. Naxçıvanda komando qüvvələrinin formalaşdırılması muxtar respublikanın müdafiə sisteminin müasir tələblərə uyğunlaşdırılmasının göstəricilərindən biridir.
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin inkişaf səviyyəsi 2020-ci ildə Vətən müharibəsində özünü aydın şəkildə göstərdi. 44 günlük müharibə zamanı Azərbaycan Ordusu yüksək döyüş hazırlığı, müasir hərbi texnologiyalardan istifadə imkanları və effektiv taktiki yanaşmaları ilə böyük Zəfər qazandı. Ərazi bütövlüyünün bərpasından sonra hərbi islahatların yeni mərhələsi başladı. Ordunun texniki imkanlarının artırılması, yeni birliklərin yaradılması və şəxsi heyətin hazırlığının təkmilləşdirilməsi prosesi davam etdirilir.
Bu inkişaf Naxçıvanın müdafiə sisteminə də təsir göstərir. Muxtar respublikada hərbi potensialın artırılması Azərbaycanın ümumi ordu quruculuğu strategiyasının mühüm hissəsidir. Naxçıvan üçün yaradılmış xüsusi müdafiə mexanizmləri ölkənin vahid hərbi sisteminin tərkibində fəaliyyət göstərir və milli təhlükəsizliyin təmin edilməsinə xidmət edir.
Prezident İlham Əliyevin Naxçıvanın təhlükəsizliyinə xüsusi diqqət yetirməsi muxtar respublikanın strateji əhəmiyyətindən irəli gəlir. Azərbaycan dövlətinin bütün ərazilərinin müdafiəsi eyni dərəcədə vacib olsa da, Naxçıvanın coğrafi baxımdan ayrı mövqedə yerləşməsi burada əlavə təhlükəsizlik tədbirlərinin görülməsini zəruri edir. Əlahiddə Ordunun yaradılması məhz bu reallığın nəzərə alınmasının konkret nümunəsidir.
Naxçıvanın təhlükəsizliyinin təmin edilməsində Azərbaycan-Türkiyə münasibətləri də mühüm əhəmiyyət daşıyır. İki qardaş ölkə arasında hərbi sahədə əməkdaşlıq yüksək səviyyədədir. Birgə təlimlərin keçirilməsi, hərbi təcrübə mübadiləsi və müxtəlif istiqamətlərdə qarşılıqlı fəaliyyət Azərbaycan Ordusunun peşəkar imkanlarının inkişafına töhfə verir. Naxçıvanın Türkiyə ilə birbaşa sərhədə malik olması bu əməkdaşlığın strateji əhəmiyyətini daha da artırır.
Regional təhlükəsizlik məsələlərində Azərbaycanın mövqeyinin güclənməsi ölkənin hərbi qüdrəti ilə birbaşa bağlıdır. Güclü Silahlı Qüvvələr dövlətin milli maraqlarını qorumaq, sərhədlərin təhlükəsizliyini təmin etmək və suverenliyə qarşı mümkün təhdidlərin qarşısını almaq imkanlarını genişləndirir. Prezidentin “bölgədə söz sahibidir” ifadəsi də Azərbaycan Ordusunun regionda mühüm güc amilinə çevrildiyini göstərir.
Azərbaycanın hərbi siyasətinin əsas məqsədi yalnız müdafiə imkanlarını artırmaq deyil, həm də sülh və sabitliyin qorunmasına şərait yaratmaqdır. Güclü ordu dövlətin təhlükəsizlik təminatıdır. Müdafiə qabiliyyətinin yüksək olması ölkənin milli maraqlarının qorunmasına, dövlət sərhədlərinin etibarlı saxlanılmasına və regionda sabitliyin möhkəmləndirilməsinə xidmət edir.
Naxçıvanın müdafiə potensialının gücləndirilməsi iqtisadi və sosial inkişafla da əlaqəlidir. Təhlükəsiz mühit olmadan uzunmüddətli iqtisadi layihələrin həyata keçirilməsi çətinləşir. İnvestisiyaların cəlb edilməsi, turizmin inkişafı, yeni müəssisələrin yaradılması və əhalinin rifahının yüksəldilməsi üçün sabitlik əsas şərtlərdən biridir. Bu baxımdan hərbi təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsi Naxçıvanın ümumi inkişaf perspektivlərinə də müsbət təsir göstərir.
Müdafiə sahəsində insan amili xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Müasir texnika nə qədər inkişaf etmiş olsa da, onun səmərəli istifadəsi yüksək hazırlıqlı hərbi qulluqçulardan asılıdır. Buna görə Azərbaycan Ordusunda peşəkar kadrların yetişdirilməsi, hərbi təhsilin təkmilləşdirilməsi və şəxsi heyətin mütəmadi təlimlərə cəlb olunması prioritet istiqamətlərdən biridir. Naxçıvanda xidmət edən hərbi qulluqçuların hazırlıq səviyyəsinin yüksəldilməsi də bu siyasətin mühüm hissəsidir.
Əlahiddə Ordunun şəxsi heyətinin yüksək döyüş hazırlığı Naxçıvanın təhlükəsizlik sisteminin əsas dayaqlarındandır. Hərbi qulluqçuların müxtəlif relyef şəraitində fəaliyyət göstərməsi, taktiki təlimlərdə iştirakı və müasir texnologiyalardan istifadə bacarıqlarının artırılması ordunun çevikliyini yüksəldir. Belə hazırlıq hərbi bölmələrin mümkün təhlükələrə qarşı daha operativ fəaliyyət göstərməsinə imkan yaradır.
Müasir hərbi sistemdə müdafiə infrastrukturu da xüsusi rol oynayır. Hərbi hissələrin maddi-texniki bazasının gücləndirilməsi, xidmət şəraitinin yaxşılaşdırılması və yeni infrastruktur obyektlərinin yaradılması şəxsi heyətin fəaliyyətinə müsbət təsir göstərir. Azərbaycan dövlətinin hərbi qulluqçuların sosial-məişət şəraitinə diqqət yetirməsi ordu quruculuğunun mühüm istiqamətlərindən biridir.
Naxçıvanın müdafiə imkanlarının artırılması davamlı prosesdir. Müasir təhlükəsizlik mühiti daim dəyişdiyi üçün hərbi sistemin yenilənməsi də fasiləsiz xarakter daşımalıdır. Yeni texnologiyaların mənimsənilməsi, hərbi təlimlərin təkmilləşdirilməsi, komando birliklərinin imkanlarının genişləndirilməsi və peşəkar kadrların hazırlanması gələcək mərhələdə də diqqət tələb edən məsələlər olacaq.
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin regional güc kimi möhkəmlənməsi ölkənin beynəlxalq nüfuzuna da təsir edir. Güclü hərbi potensial Azərbaycanın regional proseslərdə müstəqil mövqeyini qorumasına imkan verir. Dövlət öz milli maraqlarını müdafiə etmək üçün siyasi, iqtisadi və hərbi imkanlarını kompleks şəkildə səfərbər edir. Bu amillərin vəhdəti Azərbaycanın bölgədə daha fəal rol oynamasına şərait yaradır.
Naxçıvanda Əlahiddə Ordunun yaradılması isə bu siyasətin mühüm nəticələrindən biri kimi diqqəti cəlb edir. Muxtar respublikanın özünəməxsus coğrafi mövqeyi nəzərə alınaraq formalaşdırılan bu hərbi struktur Azərbaycan Ordusunun vahid sisteminə daxildir. Onun fəaliyyəti Naxçıvanın müdafiəsinin etibarlı təşkilinə və ölkənin ümumi təhlükəsizlik strategiyasının həyata keçirilməsinə xidmət edir.
Prezident İlham Əliyevin “O cümlədən Naxçıvanda hərbi potensial gündən-günə gücləndirilir və gücləndiriləcək” fikri qarşıdakı dövrdə bu istiqamətdə işlərin davam etdiriləcəyini göstərir. Burada məqsəd mövcud müdafiə imkanlarını qorumaqla kifayətlənməmək, onları yeni texnologiyalar, peşəkar kadrlar və müasir hərbi yanaşmalar hesabına daha da inkişaf etdirməkdir. Naxçıvanın təhlükəsizliyinə yönəlmiş tədbirlər Azərbaycanın ümumi müdafiə qabiliyyətinin yüksəldilməsinə də töhfə verir.
Azərbaycan Ordusunun bölgədə söz sahibi olması böyük hərbi potensialın, peşəkarlığın və dövlətin ardıcıl müdafiə siyasətinin göstəricisidir. Naxçıvanın təhlükəsizliyi isə bu sistemdə xüsusi yer tutur. Əlahiddə Ordunun fəaliyyəti, müasir texnika ilə təchizat, komando qüvvələrinin yaradılması və şəxsi heyətin yüksək hazırlığı muxtar respublikanın müdafiə imkanlarını daha da artırır.
Mələk Mahmudlu,
YAP Xətai Rayon Təşkilatının fəalı
