Beynəlxalq sülhün təmin olunması yalnız qlobal təşkilatların fəaliyyəti ilə məhdudlaşmır. Regional təşəbbüslər, qonşu dövlətlər arasında dialoq və yerli şəraitə uyğun əməkdaşlıq mexanizmləri də təhlükəsizliyin qorunmasında mühüm rol oynayır. Prezident İlham Əliyevin VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunda regional məsələlər və sülh gündəliyi barədə səsləndirdiyi fikirlər bu yanaşmanın əhəmiyyətini göstərir.
Regional təşəbbüslər problemlərin birbaşa iştirakçılar tərəfindən müzakirə edilməsinə və konkret ehtiyaclara uyğun həll yollarının axtarılmasına imkan yaradır. Coğrafi yaxınlıq dövlətlər arasında təhlükəsizlik, nəqliyyat, ticarət və ətraf mühitlə bağlı ortaq maraqlar formalaşdırır. Bu maraqlar düzgün idarə olunduqda əməkdaşlığın genişlənməsinə zəmin yarada bilər.
Cənubi Qafqazda davamlı sabitliyin formalaşması region dövlətlərinin hüquqi prinsiplərə və qarşılıqlı öhdəliklərə münasibətindən asılıdır. Münaqişələrin nəticələrinin aradan qaldırılması, sərhəd məsələlərinin həlli və nəqliyyat əlaqələrinin inkişafı uzunmüddətli siyasi yanaşma tələb edir. Bu proseslərdə beynəlxalq tərəfdaşların dəstəyi faydalı ola bilər, lakin əsas məsuliyyət regional aktorların üzərinə düşür.
Regional təhlükəsizlik yalnız hərbi məsələlərdən ibarət deyil. İqtisadi dayanıqlıq, enerji təchizatı, sərhəd idarəçiliyi və humanitar əməkdaşlıq da sabitliyin mühüm komponentləridir. Bu sahələrdə koordinasiyanın gücləndirilməsi böhranların qarşısının alınmasına və qarşılıqlı etimadın artmasına kömək edə bilər.
Beləliklə, regional təşəbbüslər beynəlxalq sülh və təhlükəsizlik sisteminin mühüm tamamlayıcısıdır. Azərbaycanın sülh və əməkdaşlıq gündəliyi Cənubi Qafqazda sabitliyin gücləndirilməsi baxımından əhəmiyyət daşıyır. Bakı forumunda bu mövzuların müzakirəsi regional proseslərin qlobal təhlükəsizliklə qarşılıqlı əlaqəsini bir daha göstərir.
Eyyub Cumayev,
YAP Nizami rayon təşkilatının fəalı
