Azərbaycan ilə Çexiya Respublikası arasında münasibətlər qarşılıqlı hörmətə, beynəlxalq hüquq normalarına və qarşılıqlı maraqlara əsaslanan əməkdaşlıq çərçivəsində qurulmuş və inkişaf edir. Hər iki ölkə müxtəlif sahələrdə tərəfdaşlığın inkişafına xüsusi yanaşır və bu əlaqələr illər keçdikcə daha da möhkəmlənir.
Azərbaycan ilə Çexiya arasında diplomatik münasibətlər 1993-cü ildə qurulmuşdur. Bu münasibətlərin formalaşmasında və inkişafında hər iki dövlətin siyasi iradəsi mühüm rol oynamışdır. Azərbaycanın müstəqilliyini tanıyan ilk Avropa ölkələrindən biri olan Çexiya ilə əlaqələr qısa müddətdə institusional xarakter almış, səfirliklər fəaliyyətə başlamışdır. Bu, siyasi dialoqun davamlı inkişafı üçün mühüm zəmin yaratmışdır.
İkitərəfli münasibətlərdə yüksək səviyyəli qarşılıqlı səfərlər xüsusi yer tutur. Müxtəlif dövrlərdə Azərbaycan Respublikasının və Çexiya Respublikasının liderləri arasında keçirilən görüşlər siyasi, iqtisadi və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın genişlənməsinə təkan vermişdir. Bu görüşlər zamanı enerji təhlükəsizliyi, investisiya imkanları və Avropa ilə əlaqələrin inkişafı əsas müzakirə mövzuları olmuşdur.
İqtisadi əməkdaşlıq Azərbaycan-Çexiya münasibətlərinin əsas istiqamətlərindən biridir. Xüsusilə enerji sahəsində əməkdaşlıq böyük əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayan ölkə kimi tanınır və bu baxımdan Avropa İttifaqı ölkələri, o cümlədən Çexiya ilə enerji sahəsində əməkdaşlıq prioritet istiqamətlərdən biridir. Azərbaycan qazının Avropaya nəqli layihələri çərçivəsində Çexiya şirkətləri ilə əməkdaşlıq imkanları daim diqqət mərkəzində olmuşdur.
Bununla yanaşı, sənaye, maşınqayırma, nəqliyyat və yüksək texnologiyalar sahəsində də əməkdaşlıq inkişaf edir. Çexiya sənayesinin inkişaf etmiş olması Azərbaycan üçün yeni texnologiyaların tətbiqi baxımından əlverişli imkanlar yaradır. Eyni zamanda, Azərbaycan Çexiya üçün mühüm enerji tərəfdaşı və investisiya istiqaməti kimi çıxış edir.
Humanitar sahədə əməkdaşlıq da münasibətlərin mühüm tərkib hissəsidir. Təhsil, elm və mədəniyyət sahələrində həyata keçirilən layihələr xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanı gücləndirir. Azərbaycan tələbələrinin Çexiyanın nüfuzlu ali təhsil müəssisələrində təhsil alması, eləcə də mədəni tədbirlərin təşkili bu sahədə əməkdaşlığın genişləndiyini göstərir. Çexiyanın paytaxtı Praqa ilə Bakı arasında mədəni əlaqələr də xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Parlamentlərarası əməkdaşlıq da Azərbaycan-Çexiya münasibətlərində mühüm rol oynayır. Hər iki ölkənin parlamentlərində fəaliyyət göstərən dostluq qrupları qarşılıqlı səfərlər və müzakirələr vasitəsilə qanunvericilik sahəsində təcrübə mübadiləsinə töhfə verir.
Turizm sahəsində də əməkdaşlıq üçün geniş imkanlar mövcuddur. Çexiya vətəndaşlarının Azərbaycana, Azərbaycan vətəndaşlarının isə Çexiyaya səfərlərinin artması xalqlar arasında əlaqələrin daha da yaxınlaşmasına səbəb olur. Azərbaycanın zəngin mədəni irsi və təbiəti, Çexiyanın isə tarixi şəhərləri və turizm infrastrukturu qarşılıqlı marağı artırır.
Beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində də Azərbaycan və Çexiya arasında əməkdaşlıq uğurla davam edir. Hər iki ölkə beynəlxalq təhlükəsizlik, regional sabitlik və davamlı inkişaf məsələlərində oxşar mövqelərdən çıxış edir. Bu baxımdan çoxtərəfli platformalarda qarşılıqlı dəstək münasibətlərin daha da möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Azərbaycan ilə Çexiya arasında münasibətlər çoxşaxəli və dinamik inkişaf edən tərəfdaşlıq nümunəsidir. Siyasi dialoq, iqtisadi əməkdaşlıq və humanitar əlaqələrin paralel inkişafı bu münasibətlərin gələcəkdə daha da genişlənəcəyini göstərir. Hər iki ölkənin qarşılıqlı maraqlara əsaslanan siyasəti Azərbaycan-Çexiya əlaqələrinin uzunmüddətli perspektivdə uğurla davam edəcəyinə zəmin yaradır.
Daşqın Mikayılov,
Yeni Azərbaycan Partiyası Şəki rayon təşkilatının sədri
