Beynəlxalq sülh gündəliyi dövlətlər arasında qarşıdurmaların azaldılması, hüquqi prinsiplərin qorunması və davamlı əməkdaşlığın təşviq edilməsi kimi məsələləri əhatə edir. Azərbaycanın regional münaqişədən sonrakı mərhələdə sülh təşəbbüslərini önə çəkməsi ölkənin beynəlxalq siyasətində mühüm istiqamətlərdən biridir. Prezident İlham Əliyevin VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunda səsləndirdiyi fikirlər sülhün yalnız siyasi razılaşma deyil, həm də təhlükəsizlik və inkişaf məsələsi olduğunu göstərir.
Sülhün təmin olunması üçün tərəflərin suverenliyinə və beynəlxalq hüquqa hörmət vacibdir. Münaqişələrin həllində hüquqi prinsiplərin ardıcıl tətbiqi uzunmüddətli etimadın yaranmasına kömək edə bilər. Beynəlxalq təşkilatların qərarları isə yalnız qəbul edilməklə kifayətlənməməli, onların icrası üçün də səmərəli mexanizmlər mövcud olmalıdır.
Azərbaycanın təcrübəsində münaqişədən sonrakı mərhələnin əsas məsələlərindən biri münasibətlərin normallaşdırılması və regional əməkdaşlığın genişləndirilməsidir. Sülh təşəbbüslərinin uğuru siyasi bəyanatlardan əlavə, praktiki addımlardan, öhdəliklərin yerinə yetirilməsindən və təhlükəsizlik təminatlarından asılıdır. Bu şərtlər olmadan əldə olunan razılaşmaların davamlılığı risk altında qala bilər.
Sülh gündəliyi iqtisadi və humanitar məsələləri də əhatə edir. Nəqliyyat əlaqələrinin açılması, ticarətin inkişafı, insanlar arasında təmasların genişlənməsi və humanitar məsələlərin həlli regionda sabitliyin möhkəmlənməsinə töhfə verə bilər. Bununla belə, iqtisadi əməkdaşlığın davamlı olması üçün siyasi və hüquqi əsaslar əvvəlcədən aydınlaşdırılmalıdır.
Nəticə etibarilə, Azərbaycanın sülh təşəbbüsləri regional təhlükəsizliyin və beynəlxalq əməkdaşlığın inkişafı baxımından əhəmiyyət daşıyır. Sülhün uzunmüddətli nəticələr verməsi hüquqi prinsiplərin qorunmasını, siyasi iradəni və praktiki əməkdaşlığı tələb edir. Bakı forumunda bu mövzunun gündəmə gətirilməsi sülhün beynəlxalq siyasətin əsas prioritetlərindən biri olduğunu bir daha vurğulayır.
Vüsal Musayev,
YAP Nizami rayon təşkilatının fəal üzvü
