Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə – adları Azərbaycanın Qarabağ tarixinin müxtəlif səhifələri ilə bağlı olan dörd şəhər. Bu şəhərlərin hər birinin özünəməxsus tarixi, coğrafiyası və mədəni yaddaşı var. Lakin 20 Sentyabr bu dörd şəhərin müasir tarixində onları birləşdirən xüsusi məna daşıyır. Həmin günün bu şəhərlərin günü kimi müəyyən edilməsi onların Azərbaycanın dövlətçilik tarixindəki yerini daha da möhkəmləndirib.
Bu şəhərlərin qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri həyatın yenidən qurulmasıdır. Həyatın bərpası isə yalnız dağıdılmış binaların yerində yeni tikililərin ucaldılması demək deyil. Şəhərin sosial strukturu, nəqliyyat sistemi, təhsil və səhiyyə imkanları, kommunal xidmətləri, ictimai məkanları və iqtisadi potensialı birlikdə formalaşdırılmalıdır. Qarabağda aparılan quruculuq işlərinin kompleks xarakteri də məhz bundan irəli gəlir.
Dörd şəhərin hər birində gələcək üçün fərqli imkanlar mövcuddur. Xankəndi şəhər və nəqliyyat mərkəzi kimi, Xocalı tarixi yaddaş və qayıdış məkanı kimi, Xocavənd təbii və mədəni potensialı ilə, Ağdərə isə yeni inzibati və sosial inkişaf imkanları ilə seçilir. Bu xüsusiyyətlərin hər biri gələcək quruculuq siyasətində nəzərə alınacaq amillər sırasındadır.
Əslində bu dörd şəhərin taleyi Böyük Qayıdışın ümumi mənzərəsinin müxtəlif çalarlarını göstərir. Bir yerdə nəqliyyat infrastrukturu qurulur, başqa bir yerdə insanlar evlərinə qayıdır, digər ərazidə idarəçilik və sosial sistem formalaşdırılır. Dörd şəhərin hər birində gedən proses ayrı-ayrı layihələrdən daha böyük bir mənzərənin – Qarabağda yeni həyatın qurulmasının hissəsidir.
Aygül İsrafilova,
YAP Nizami rayon təşkilatının fəalı
