Azərbaycan ilə Avropa Komissiyası (AK) arasındakı əlaqələr bu gün hər iki tərəf üçün strateji əhəmiyyət kəsb edən, dərinləşən və çoxşaxəli tərəfdaşlıq mərhələsinə qədəm qoyub. Bu münasibətlərin təməli sadəcə regional əməkdaşlığa deyil, qlobal xarakter daşıyan enerji təhlükəsizliyi, iqtisadi diversifikasiya və geosiyasi sabitlik faktorlarına söykənir. Bakı və Brüssel arasında formalaşan yeni gündəlik göstərir ki, tərəflər bir-birini sadəcə ticarət tərəfdaşı deyil, həm də gələcəyə yönəlmiş böyük layihələrin icraçısı kimi görür.
Bu münasibətlərin ən mühüm sütunlarından birini enerji dialoqu təşkil edir. Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında Azərbaycanın rolu son illərdə kəskin şəkildə artıb. Cənub Qaz Dəhlizinin uğurlu fəaliyyəti və AK ilə imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq Memorandumu çərçivəsində Avropaya mavi qazın nəqli həcmlərinin mərhələli şəkildə artırılması bu əlaqələrin praktiki nəticəsidir.
Azərbaycanın bərpa olunan enerji potensialı, xüsusilə Xəzər dənizinin yaşıl enerji imkanları və bu enerjinin “Qara dəniz sualtı kabeli” layihəsi vasitəsilə Avropaya ixracı planları AK ilə tərəfdaşlığı tamamilə yeni, ekoloji xəttə daşıyıb. Avropa İttifaqının “Yaşıl Saziş” (Green Deal) hədəfləri ilə Azərbaycanın yaşıl keçid strategiyası tam uzlaşır. Digər bir mühüm istiqamət isə nəqliyyat və logistika sahəsidir. Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizlərinin kəsişməsində yerləşən Azərbaycan Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz və qısa quru yolu olan Orta Dəhlizin inkişafında əvəzolunmaz tərəfdaşa çevrilib.
Münasibətlərin hazırkı mərhələsi həm də yeni Hüquqi Çərçivə Sazişi üzrə danışıqların intensivləşməsi ilə xarakterizə olunur. Bu saziş ticarətdən tutmuş təhsilə, innovasiyalardan ətraf mühitin mühafizəsinə qədər bütün sahələri əhatə edərək əlaqələri daha institusional səviyyəyə qaldıracaq.
Nəticə etibarilə, Avropa Komissiyası və Azərbaycan arasındakı münasibətlər qarşılıqlı etimad, praqmatizm və bərabərhüquqlu tərəfdaşlıq prinsipləri üzərində möhkəmlənir. Keçid dövrünün gətirdiyi geosiyasi çağırışlar fonunda bu əlaqələr həm Avropanın resurs və marşrut şaxələndirilməsi ehtiyacını ödəyir, həm də Azərbaycanın beynəlxalq logistik və enerji mərkəzi kimi mövqeyini gücləndirir. Bu mühüm mərhələ hər iki tərəf üçün uzunmüddətli strateji və iqtisadi dividendlər vəd edir.
Yunis Eyyubov,
YAP Ağstafa rayon təşkilatının əməkdaşı
