2026-cı il aprelin 27-də Bakıda baş tutan rəsmi görüşlər çərçivəsində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Çex Respublikasının Baş naziri Andrey Babiš mətbuata birgə bəyanatlarla çıxış edərək iki ölkə arasında əməkdaşlığın mövcud vəziyyəti və perspektivləri barədə mühüm mesajlar səsləndirdilər. Bu bəyanatlar yalnız cari münasibətlərin icmalı deyil, həm də gələcək əməkdaşlığın əsas istiqamətlərini müəyyən edən siyasi sənəd kimi diqqət çəkir.
Prezident İlham Əliyev çıxışında Azərbaycan–Çexiya əlaqələrinin praqmatik əsaslar üzərində qurulduğunu və qarşılıqlı maraqlara söykəndiyini qeyd etdi. O vurğuladı ki, hər iki ölkə siyasi dialoqun intensivliyini qoruyaraq əməkdaşlığın konkret nəticələrə yönəlməsinə üstünlük verir. Dövlət başçısının fikrincə, bu yanaşma münasibətlərin formal çərçivədən çıxaraq real iqtisadi və sosial nəticələr doğurmasına imkan yaradır.
Bəyanatda diqqət çəkən əsas məqamlardan biri iqtisadi əlaqələrin strukturunun genişləndirilməsi ilə bağlı oldu. Prezident qeyd etdi ki, indiyədək əməkdaşlıq daha çox enerji sahəsi üzərində qurulsa da, artıq yeni istiqamətlər – sənaye istehsalı, logistika, rəqəmsal texnologiyalar və kənd təsərrüfatı kimi sahələr ön plana çıxır. Bu isə münasibətlərin daha balanslı və dayanıqlı inkişafına xidmət edir. Azərbaycanın regional nəqliyyat qovşağı kimi artan rolu da xüsusi vurğulanaraq Çexiya üçün yeni imkanlar təqdim etdiyi bildirildi.
Enerji məsələləri isə çıxışın mühüm hissəsini təşkil etdi. İlham Əliyev Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyinə verdiyi töhfələrdən bəhs edərək ölkənin etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyini bir daha önə çəkdi. Bununla yanaşı, alternativ enerji və “yaşıl enerji” sahəsində əməkdaşlıq perspektivlərinə də toxunuldu. Bu yanaşma göstərir ki, tərəflər yalnız mövcud resurslarla deyil, gələcəyin enerji modelləri ilə də bağlı əməkdaşlıq etməyə hazırdır.
Humanitar və ictimai sahələrə toxunan Prezident xalqlar arasında birbaşa əlaqələrin gücləndirilməsinin vacibliyini xüsusi qeyd etdi. Təhsil proqramları, mədəni mübadilələr və turizm sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi münasibətlərin daha dərin və davamlı xarakter almasına xidmət edir. Bu, diplomatik münasibətlərin cəmiyyətlər səviyyəsində dəstəklənməsi baxımından əhəmiyyətlidir.
Öz növbəsində, Baş nazir Andrey Babiş çıxışında Azərbaycanın regionda artan nüfuzunu və strateji əhəmiyyətini vurğuladı. O bildirdi ki, Çexiya Azərbaycanla əməkdaşlığı yalnız ikitərəfli münasibətlər çərçivəsində deyil, həm də daha geniş Avropa kontekstində dəyərləndirir. Onun sözlərinə görə, Azərbaycanla tərəfdaşlıq Avropanın enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat marşrutlarının şaxələndirilməsi və iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Bəyanatlarda diqqət çəkən digər bir məqam isə regional sabitlik və inkişaf məsələləri oldu. İlham Əliyev bölgədə sülhün və təhlükəsizliyin təmin olunmasının prioritet olduğunu qeyd edərək Azərbaycanın bu istiqamətdə atdığı addımları diqqətə çatdırdı. O, post-münaqişə dövründə həyata keçirilən yenidənqurma layihələrinin genişmiqyaslı olduğunu bildirərək, beynəlxalq tərəfdaşları bu prosesdə aktiv iştiraka dəvət etdi. Bu çağırış Çexiya biznes dairələri üçün də yeni əməkdaşlıq imkanları yaradır.
Ümumilikdə, verilən bəyanatlar göstərir ki, Azərbaycan və Çexiya münasibətləri yeni məzmun qazanaraq daha çox praktik əməkdaşlığa yönəlir. Tərəflər yalnız mövcud əlaqələri qorumaq deyil, eyni zamanda onları keyfiyyətcə yeni səviyyəyə qaldırmaq niyyətindədir. Bu isə qarşılıqlı etimadın və siyasi iradənin yüksək səviyyədə olduğunu təsdiqləyir.
Nəticə olaraq, Bakı görüşü və səsləndirilən bəyanatlar Azərbaycan–Çexiya əməkdaşlığının gələcək trayektoriyasını müəyyənləşdirən mühüm mərhələ kimi qiymətləndirilə bilər. Bu səfər göstərdi ki, hər iki ölkə dəyişən beynəlxalq şəraitdə bir-birini etibarlı tərəfdaş kimi görür və əməkdaşlığı daha geniş sahələr üzrə inkişaf etdirməkdə maraqlıdır.
Günay Qəniyeva,
Xəzər rayonunun gənc fəalı,
Milli Aviasiya Akademiyasının 2-ci kurs tələbəsi
