
Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq münasibətlər sistemində mövqeyinin möhkəmlənməsi, dünya dövlətləri ilə qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın genişləndirilməsi və milli maraqlara əsaslanan xarici siyasət kursunun uğurla davam etdirilməsi ölkəmizin diplomatik fəaliyyətinin əsas istiqamətlərindəndir. Bu baxımdan Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamənin imzalanması xüsusi siyasi və diplomatik əhəmiyyət daşıyır.
2026-cı il noyabrın 12-də Dublin şəhərində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Böyük Britaniyanın Baş naziri Endi Börnham tərəfindən imzalanmış bu sənəd iki ölkə arasında uzun illər ərzində formalaşmış dostluq və əməkdaşlıq münasibətlərinin yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyduğunu nümayiş etdirir.
Azərbaycan ilə Böyük Britaniya arasında əlaqələrin möhkəm tarixi əsasları mövcuddur. 1994-cü il fevralın 23-də imzalanmış Dostluq və Əməkdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə, eləcə də 1998-ci il iyulun 21-də qəbul edilmiş Dostluq Münasibətləri və Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə ikitərəfli münasibətlərin inkişafında mühüm rol oynayıb. Yeni strateji sənəd isə həmin əlaqələrin daha geniş və sistemli əməkdaşlıq müstəvisinə keçirilməsini nəzərdə tutur.
Birgə Bəyannamənin mühüm məqamlarından biri beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə, BMT Nizamnaməsinə, dövlətlərin suverenliyinə, müstəqilliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmətin bir daha təsdiqlənməsidir. Bu yanaşma dövlətlərarası münasibətlərdə qarşılıqlı etimadın və beynəlxalq hüquqa əsaslanan əməkdaşlığın əhəmiyyətini ön plana çıxarır.
Sənəd Azərbaycan və Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşdırılması istiqamətində atılan addımlara da toxunur. 2025-ci il avqustun 8-də Vaşinqtonda əldə edilmiş razılaşmaların əhəmiyyəti vurğulanır və regionda davamlı sülhün təmin olunmasına yönəlmiş səylərə dəstək ifadə edilir. Bu, Cənubi Qafqazda sabitliyin və əməkdaşlıq mühitinin formalaşdırılmasının beynəlxalq əhəmiyyətini göstərir.
Strateji tərəfdaşlıq yalnız siyasi dialoqla məhdudlaşmır. Bəyannamə müdafiə və təhlükəsizlik, ticarət və investisiya, təhsil və innovasiya sahələrində geniş əməkdaşlıq imkanları yaradır. Bu istiqamətlər hər iki ölkənin uzunmüddətli inkişaf məqsədlərinə xidmət edir.
Sənəddə nəzərdə tutulan illik Strateji Tərəfdaşlıq görüşləri isə əldə edilmiş razılaşmaların icrasının qiymətləndirilməsi, yeni prioritetlərin müəyyənləşdirilməsi və konkret təşəbbüslərin həyata keçirilməsi baxımından əhəmiyyətli mexanizm olacaqdır.
Ümumilikdə, Azərbaycan-Böyük Britaniya Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannaməsi ölkəmizin beynəlxalq əlaqələrinin genişlənməsinin, diplomatik nüfuzunun möhkəmlənməsinin və qarşılıqlı maraqlara əsaslanan əməkdaşlıq siyasətinin mühüm göstəricisidir. Bu sənəd iki dövlət arasında münasibətlərin gələcək inkişafı üçün yeni imkanlar açır və uzunmüddətli tərəfdaşlığın möhkəm əsaslarını formalaşdırır.
Simran Süleymanov,
YAP Şabran rayon təşkilatının mühasibi



