Təhsil müəssisələrində nizam-intizamın qorunması, sağlam təhsil mühitinin formalaşdırılması və məktəb mədəniyyətinin inkişaf etdirilməsi hər zaman aktual məsələlərdən biridir. Bu baxımdan dövlət ümumi təhsil müəssisələrində həm təhsilalanların, həm də təhsilverənlərin geyimi ilə bağlı tələblərə əməl olunması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Məktəb geyimi yalnız xarici görünüş məsələsi deyil, eyni zamanda məsuliyyətin, səliqənin və təhsil mühitinə hörmətin ifadəsidir.
“Ümumi təhsil haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa edilmiş dəyişikliklərə əsasən, dövlət ümumi təhsil müəssisələrində təhsilalanlar və təhsilverənlər geyimlə bağlı müəyyən edilmiş tələblərə riayət etməlidirlər. Eyni zamanda, valideynlərin və ya digər qanuni nümayəndələrin üzərinə uşaqların məktəbli geyim forması ilə bağlı qaydalara əməl etməsini təmin etmək vəzifəsi qoyulub. Bu yanaşma məktəbdə vahid qaydaların tətbiqinə və təhsil prosesinin daha nizamlı təşkilinə xidmət edir.
Təhsilalanların geyim forması məktəbin daxili nizam-intizamının qorunmasında mühüm rol oynayır. Müəyyən edilmiş geyim formasına riayət olunması şagirdlərdə məsuliyyət hissinin, kollektivə bağlılığın və məktəb qaydalarına hörmətin formalaşmasına kömək edir. Bununla yanaşı, geyim qaydalarının tətbiqi zamanı uşaqların yaş xüsusiyyətləri, rahatlığı və tədris prosesinin tələbləri də nəzərə alınmalıdır.
Digər mühüm məsələ təhsilverənlərin geyimi ilə bağlı tələblərdir. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 6 oktyabr 2026-cı il tarixli 325 nömrəli qərarı ilə dövlət ümumi təhsil müəssisələrində təhsilverənlər üçün geyim tələbləri təsdiq edilib. Həmin tələblərdə müəllimlərin geyiminin mövsümə uyğun, təmiz, səliqəli, sadə və işgüzar üslubda olması nəzərdə tutulur. Kişi və qadın təhsilverənlər üçün klassik geyim nümunələri müəyyənləşdirilib, eyni zamanda bəzi fənlərin tədrisi zamanı məşğələnin xarakterinə uyğun funksional və rahat geyimlərdən istifadəyə imkan verilib.
Müəllim geyimi pedaqoji etikanın və peşəkar davranışın görünən tərəflərindən biridir. Müəllimin səliqəli və işgüzar görünüşü şagirdlər üçün müsbət nümunə yaradır, məktəbdə qarşılıqlı hörmətə əsaslanan münasibətlərin möhkəmlənməsinə töhfə verir. Bununla belə, geyimlə bağlı tələblər təhsilverənin əmək funksiyasını yerinə yetirməsinə mane olmamalı, tədrisin xüsusiyyətlərinə uyğun olmalıdır.
Bu qaydaların uğurla həyata keçirilməsi məktəb rəhbərliyinin, müəllimlərin, şagirdlərin və valideynlərin birgə məsuliyyətindən asılıdır. Hər bir tərəfin öz vəzifəsini düzgün yerinə yetirməsi qaydaların formal xarakter daşımamasına, gündəlik məktəb həyatının ayrılmaz hissəsinə çevrilməsinə şərait yaradır.
Nəticə etibarilə, dövlət ümumi təhsil müəssisələrində geyimlə bağlı tələblərə əməl olunması təhsil mühitində nizam-intizamın, məsuliyyətin və qarşılıqlı hörmətin möhkəmləndirilməsi baxımından vacibdir. Məktəbdə vahid yanaşmanın formalaşması yalnız geyim mədəniyyətinin deyil, ümumilikdə təhsil və tərbiyə prosesinin keyfiyyətinin yüksəldilməsinə xidmət edir. Əsas məqsəd isə şagirdlərin biliklə yanaşı, məsuliyyətli davranış və yüksək mədəniyyət vərdişləri qazandıqları sağlam təhsil mühitini qorumaqdır.
Yunis Eyyubov,
YAP Ağstafa rayon təşkilatının əməkdaşı
