Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan və Türkiyə arasında mövcud olan qardaşlıq münasibətlərini yeni mərhələyə yüksəltməklə yanaşı, gələcək əməkdaşlığın əsas istiqamətlərini də müəyyənləşdirən mühüm siyasi sənəd kimi çıxış edir. Bu sənəd iki dövlət arasında münasibətlərin gələcək məzmununu aydın şəkildə ortaya qoyur və əməkdaşlığın uzunmüddətli perspektivlərini müəyyənləşdirir. Şuşa Bəyannaməsində əks olunan müddəalar göstərir ki, Azərbaycan və Türkiyə qarşıdakı illərdə də bütün sahələr üzrə əlaqələrini daha da gücləndirmək əzmindədirlər.
Gələcək münasibətlərin əsas istiqamətlərindən biri siyasi əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsidir. Azərbaycan və Türkiyə beynəlxalq münasibətlər sistemində mühüm rol oynayan dövlətlər kimi regional və qlobal məsələlərdə ortaq mövqe nümayiş etdirməyə davam edəcəklər. Qarşılıqlı dəstək və koordinasiya prinsipləri əsasında qurulan siyasi münasibətlər hər iki ölkənin beynəlxalq nüfuzunun daha da artmasına şərait yaradacaqdır.
Müdafiə və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi də gələcək münasibətlərin mühüm tərkib hissəsidir. Müasir dövrdə təhlükəsizlik məsələlərinin aktuallığı nəzərə alınaraq hərbi əməkdaşlığın daha da inkişaf etdirilməsi, müdafiə sənayesi sahəsində birgə layihələrin həyata keçirilməsi və təhlükəsizlik sahəsində koordinasiyanın gücləndirilməsi prioritet istiqamətlərdən biri olaraq qalır. Bu əməkdaşlıq regionda sabitliyin qorunmasına və yeni təhlükələrə qarşı birgə mübarizə imkanlarının artırılmasına xidmət edir.
İqtisadi sahədə əməkdaşlığın genişləndirilməsi gələcək münasibətlərin əsas məzmununu təşkil edən amillərdən biridir. Qarşılıqlı investisiyaların artırılması, ticarət dövriyyəsinin genişləndirilməsi, yeni sənaye və texnologiya layihələrinin həyata keçirilməsi iqtisadi əlaqələrin daha da möhkəmlənməsinə səbəb olacaqdır. Azərbaycan və Türkiyənin sahib olduqları iqtisadi potensial birgə layihələr vasitəsilə daha səmərəli şəkildə reallaşdırılacaqdır.
Enerji sahəsində əməkdaşlıq da gələcək dövrdə xüsusi əhəmiyyət kəsb edəcəkdir. Azərbaycan və Türkiyə enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında mühüm tərəfdaşlar olaraq qalacaq, mövcud layihələrin genişləndirilməsi və yeni təşəbbüslərin həyata keçirilməsi istiqamətində fəaliyyətlərini davam etdirəcəklər. Bu əməkdaşlıq həm regionun, həm də daha geniş coğrafiyanın enerji təminatında mühüm rol oynayacaqdır.
Nəqliyyat və logistika sahəsində yeni imkanların yaranması da gələcək münasibətlərin məzmununa ciddi təsir göstərəcəkdir. Xüsusilə Orta Dəhlizin inkişafı, beynəlxalq yükdaşımaların artması və Zəngəzur dəhlizinin açılması perspektivi Azərbaycan ilə Türkiyə arasında iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin daha da möhkəmlənməsinə şərait yaradacaqdır. Bu layihələr iki ölkəni Avrasiya məkanında mühüm tranzit mərkəzlərinə çevirəcəkdir.
Elm, təhsil və innovasiya sahəsində əməkdaşlıq gələcək münasibətlərin vacib istiqamətlərindən biri kimi ön plana çıxır. Birgə elmi araşdırmaların aparılması, ali təhsil müəssisələri arasında əlaqələrin genişləndirilməsi, müasir texnologiyaların tətbiqi və innovativ layihələrin həyata keçirilməsi ölkələrimizin rəqabət qabiliyyətinin artırılmasına xidmət edəcəkdir. Gənclər arasında əlaqələrin gücləndirilməsi isə Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığının gələcək nəsillər tərəfindən daha da inkişaf etdirilməsinə imkan yaradacaqdır.
Mədəni və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın genişləndirilməsi də münasibətlərin gələcək məzmununda mühüm yer tutur. Ortaq tarix, dil və mədəni irsə əsaslanan əlaqələrin daha da inkişaf etdirilməsi xalqlarımız arasındakı mənəvi bağları gücləndirəcək, qardaşlıq münasibətlərinin daha da möhkəmlənməsinə töhfə verəcəkdir. Bu istiqamətdə həyata keçirilən layihələr qarşılıqlı anlaşmanın və həmrəyliyin güclənməsinə xidmət edir.
Şuşa Bəyannaməsi ilə müəyyənləşdirilən gələcək əməkdaşlıq modeli Azərbaycan və Türkiyə arasında münasibətlərin uzunmüddətli strateji xarakter daşıdığını nümayiş etdirir. Bu model qarşılıqlı etimad, ortaq maraqlar, siyasi həmrəylik və qardaşlıq prinsipləri əsasında qurulmaqla iki dövlətin birgə inkişafına, regional sabitliyin möhkəmləndirilməsinə və beynəlxalq əməkdaşlığın genişlənməsinə mühüm töhfələr verir.
Elmira Ağayeva,
YAP Xətai rayon təşkilatı fəalı
