İyulun 20-21-də Prezident İlham Əliyevin Almaniyaya rəsmi səfəri Azərbaycan-Almaniya münasibətlərində yeni mərhələnin başlanğıcını qoydu. Səfər əvvəlcə martda planlaşdırılsa da, İranla bağlı hərbi gərginlik səbəbindən təxirə salınmışdı. Berlində keçirilən rəsmi qarşılanma mərasimində Federal Kansler Fridrix Merts dövlətimizin başçısını qarşıladı, fəxri qarovul dəstəsi hər iki ölkənin dövlət himnləri altında liderləri salamladı.
Səfərin işgüzar hissəsi Prezident Əliyevin Almaniya İqtisadiyyatının Şərq Komitəsinin sədri Mixael Harms ilə görüşü ilə başladı. Görüşdə Azərbaycan və alman biznes dairələrinin bir-birinə marağının artdığı vurğulandı, ənənəvi və alternativ enerji, Orta Dəhliz üzrə bağlantı, kənd təsərrüfatı texnologiyaları və turizm potensialı kimi mövzular müzakirə olundu.
Əsas siyasi hissə Prezident Əliyev ilə Kansler Mertsin əvvəlcə təkbətək, sonra geniş tərkibdə görüşləri ilə davam etdi. Tərəflər strateji sənədin əhəmiyyətini vurğulayaraq, əməkdaşlığın müxtəlif istiqamətləri üzrə işçi qrupların yaradılmasında razılığa gəldilər. Görüşlərdə Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyindəki rolu, Orta Dəhlizin artan əhəmiyyəti və regional məsələlər geniş müzakirə edildi.
Səfərin institusional nəticəsi kimi iki mühüm sənəd imzalandı: Azərbaycan Respublikası və Almaniya Federativ Respublikası arasında ikitərəfli tərəfdaşlıq üçün strateji gündəliyə dair Birgə Bəyannamə, həmçinin Azərbaycan-Almaniya Biznes Şurasının yaradılması və fəaliyyətinə dair Birgə Bəyannamə. Kansler Merts bu sənədləri əməkdaşlıqda irəliyə doğru böyük addım kimi dəyərləndirdi.
Mətbuata bəyanatlarında hər iki lider iqtisadi əməkdaşlığın perspektivlərinə toxundu. Prezident Əliyev bildirdi ki, Azərbaycanda hazırda 200-dən çox alman şirkəti uğurla fəaliyyət göstərir və səfərdən sonra bu sayın daha da artacağını gözləyir. Kansler Merts isə xam neft və Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə təbii qaz tədarükündəki əməkdaşlığın hazırkı böhran şəraitində xüsusi əhəmiyyət daşıdığını vurğuladı.
Səfərin diqqət çəkən məqamlarından biri regional sülh prosesi oldu. Prezident Əliyev Ermənistan-Azərbaycan sülh sazişinin paraflanmasını 30 illik münaqişəyə son qoyan tarixi hadisə kimi dəyərləndirdi və bunun Vaşinqtonda, Ağ Evdə Prezident Trampın iştirakı ilə imzalanan Birgə Bəyannamədən sonra baş verdiyini xatırlatdı. O, Azərbaycanın razılaşmadan dərhal sonra Ermənistana yanacaq təchizatı və tranzit yüklərin göndərilməsi kimi praktiki addımlar atdığını bildirdi — bu günədək 40 min tondan çox yük Azərbaycan ərazisindən keçib. Kansler Merts bu nailiyyətlərə görə Prezident Əliyevi təbrik etdi və Almaniyanın regionda sülhün gücləndirilməsi səylərini əsirgəməyəcəyini bildirdi.
Jurnalistlərin sualları zamanı iki mövzu xüsusilə önə çıxdı. Birincisi, Bakıda keçirildiyi iddia olunan qeyri-rəsmi Almaniya-Rusiya təması ilə bağlı sual oldu — Prezident Əliyev bunu mətbuatdan öyrəndiklərini, uçuş məlumatlarının araşdırıldığını və Azərbaycan ərazisinin onların xəbəri olmadan istifadə edildiyini bildirdi. İkincisi, Orta Dəhlizin Asiya-Avropa ticarətindəki artan rolu və bu istiqamətdə əməkdaşlığın perspektivləri müzakirə olundu.
Kansler Merts bəyanatında bu addımı təsadüfi hadisə kimi təqdim etmədi. O, 2025-ci ilin yazında Prezident Ştaynmayerin Azərbaycana səfərini — bir alman dövlət başçısının bu ölkəyə ilk səfərini — xatırladaraq, bu ilki intensiv parlamentlərarası mübadilələrin də eyni tendensiyanın davamı olduğunu vurğuladı. Bu kontekstdə Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Antonio Koştanın və Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula fon der Lyayenin Azərbaycana səfərləri də xatırlanmalıdır: Prezident Əliyev bu addımları Bakı-Brüssel əlaqələrinin gücləndirilməsi baxımından böyük siyasi məna daşıyan hadisələr kimi qiymətləndirdi. Beləliklə, Berlin səfəri ayrıca bir epizod deyil, Azərbaycanın Avropa institutları və aparıcı üzv dövlətlərlə ardıcıl şəkildə qurduğu əlaqələr zəncirinin növbəti həlqəsi kimi çıxış edir.
Ümumilikdə, Berlin səfəri Azərbaycan-Almaniya münasibətlərinin ənənəvi ikitərəfli çərçivədən strateji tərəfdaşlığa keçidini rəsmiləşdirdi. İmzalanan sənədlər, yaradılacaq işçi qrupları və toxunulan geniş mövzu spektri — enerjidən regional təhlükəsizliyə qədər — iki ölkə arasında əlaqələrin gələcək inkişafı üçün institusional zəmin yaratdı.
Azər Süleymanov,
Yeni Azərbaycan Partiyası Nəsimi rayon təşkilatının sədri
