Prezident İlham Əliyevin AQEM-in 7-ci Zirvə Görüşündəki çıxışı Azərbaycanın beynəlxalq diplomatiyada fəal iştirakını və regional məsələlərin müzakirəsində artan rolunu nümayiş etdirir. Bakıda belə bir zirvə görüşünün keçirilməsi ölkəmizin müxtəlif dövlətlər arasında dialoqun təşkilinə, ortaq problemlərin müzakirəsinə və əməkdaşlıq istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsinə verdiyi əhəmiyyətin göstəricisidir. Azərbaycanın beynəlxalq platformalarda təşəbbüskar mövqeyi onun xarici siyasətinin əsas xüsusiyyətlərindən biridir.
Diplomatik nüfuz yalnız beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi etməklə formalaşmır. Bu nüfuz dövlətin ardıcıl siyasəti, tərəfdaşlarla münasibətlərdə etibarlılığı, milli maraqlarını əsaslandırılmış şəkildə müdafiə etməsi və ümumi məsələlərin həllinə töhfə verməsi ilə möhkəmlənir. Azərbaycan müxtəlif beynəlxalq formatlarda iştirak etməklə həm öz mövqeyini ifadə edir, həm də tərəfdaş dövlətlərlə ortaq maraqların müəyyənləşdirilməsinə çalışır.
Ölkəmizin xarici siyasətində çoxtərəfli diplomatiyanın mühüm yer tutması beynəlxalq əməkdaşlığın geniş imkanlarından istifadə etmək məqsədi daşıyır. İkitərəfli münasibətlər konkret dövlətlərlə əlaqələrin inkişafına şərait yaradırsa, çoxtərəfli platformalar regional və qlobal məsələlərin daha geniş müzakirəsinə imkan verir. Bu formatlarda iştirak dövlətlərə mövqelərini müqayisə etmək, fikir ayrılıqlarını müzakirə etmək və birgə təşəbbüslər hazırlamaq imkanı yaradır.
Azərbaycanın AQEM-ə ikiillik sədrliyi təşkilatın fəaliyyətinin gücləndirilməsi baxımından əhəmiyyətli mərhələ olmuşdur. Ölkəmiz nəqliyyat, bağlantılar, rəqəmsallaşma, ətraf mühitin mühafizəsi, turizm, təhsil və elm kimi sahələrdə əməkdaşlığın inkişafını təşviq etmişdir. Bu təşəbbüslər təşkilatın gündəliyini müxtəlif istiqamətlər üzrə genişləndirmiş və üzv dövlətlər arasında qarşılıqlı fəaliyyət imkanlarının möhkəmlənməsinə şərait yaratmışdır.
Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun mühüm dayaqlarından biri müstəqil xarici siyasət yürütməsidir. Dövlətimiz beynəlxalq münasibətlərdə bərabərhüquqluluq, suverenliyə hörmət və daxili işlərə qarışmamaq prinsiplərini müdafiə edir. Bu yanaşma ölkəmizin müxtəlif tərəfdaşlarla münasibətlərini qarşılıqlı hörmət və ortaq maraqlar əsasında qurmasına imkan verir. Müstəqil qərarvermə qabiliyyəti Azərbaycanın beynəlxalq proseslərdə öz mövqeyini ardıcıl şəkildə ifadə etməsini təmin edir.
Diplomatik fəaliyyətin mühüm istiqamətlərindən biri beynəlxalq hüququn qorunmasıdır. Prezident İlham Əliyevin çıxışında ikili standartlara qarşı səsləndirilən fikirlər bu məsələnin Azərbaycan üçün əhəmiyyətini göstərir. Ölkəmizin işğalla üzləşdiyi dövrdə beynəlxalq qərarların uzun müddət icra edilməməsi hüquqi normaların bütün dövlətlərə eyni qaydada tətbiq olunmasının vacibliyini nümayiş etdirmişdir. Azərbaycan bu təcrübəni beynəlxalq platformalarda gündəmə gətirməklə qərarların icrası və hüquqi məsuliyyət məsələlərinə diqqət yönəldir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etməsi ölkənin beynəlxalq mövqeyinə yeni məzmun qazandırmışdır. Uzun müddət davam edən münaqişənin hərbi-siyasi mərhələsinin başa çatması ölkəmizə bərpa, quruculuq və regional əməkdaşlığın genişləndirilməsi istiqamətində yeni imkanlar yaratmışdır. Bununla yanaşı, Azərbaycan sülhün möhkəmləndirilməsi və regionda münasibətlərin normallaşdırılması üçün beynəlxalq hüquqa əsaslanan yanaşmanı dəstəkləyir.
Diplomatik nüfuzun artması iqtisadi əlaqələrin inkişafı ilə də bağlıdır. Azərbaycan enerji, nəqliyyat, logistika və digər sahələrdə tərəfdaşlıqlar quraraq beynəlxalq iqtisadi proseslərdə iştirakını genişləndirir. Bu əlaqələr ölkənin iqtisadi potensialını artırmaqla yanaşı, müxtəlif dövlətlərlə qarşılıqlı maraqların formalaşmasına kömək edir. İqtisadi əməkdaşlıq siyasi dialoqun davamlılığını gücləndirən amillərdən biri kimi çıxış edir.
Beynəlxalq tədbirlərin Bakıda keçirilməsi ölkəmizin təşkilati imkanlarını və diplomatik əlaqələrini nümayiş etdirmək baxımından da əhəmiyyətlidir. Belə tədbirlər müxtəlif dövlətlərin nümayəndələrini bir araya gətirir, qarşılıqlı fikir mübadiləsi üçün şərait yaradır və Azərbaycanın beynəlxalq gündəlikdə iştirakını genişləndirir. Bu platformalarda irəli sürülən təşəbbüslərin praktiki nəticələrə çevrilməsi ölkənin diplomatik fəaliyyətinin səmərəliliyini artırır.
Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlərdə fəallığı regional təhlükəsizlik məsələlərinə də təsir göstərir. Ölkəmiz siyasi dialoq, iqtisadi əlaqələr və nəqliyyat əməkdaşlığı vasitəsilə regionda sabitliyin möhkəmlənməsinə töhfə verməyə çalışır. Müxtəlif dövlətlər arasında qarşılıqlı əlaqələrin artması ortaq problemlərin həlli üçün əlavə imkanlar yaradır və əməkdaşlıq mühitinin genişlənməsinə kömək edir.
Diplomatik uğurların davamlı olması üçün beynəlxalq tərəfdaşlarla münasibətlərin ardıcıl inkişafı vacibdir. Siyasi bəyanatlarla yanaşı, konkret layihələrin həyata keçirilməsi, razılaşmaların yerinə yetirilməsi və qarşılıqlı maraqların nəzərə alınması etibarlı əməkdaşlıq mühiti yaradır. Azərbaycanın yanaşması da beynəlxalq əlaqələrin yalnız protokol səviyyəsində deyil, praktiki nəticələr əsasında inkişaf etdirilməsinə yönəlir.
Prezident İlham Əliyevin AQEM Zirvə Görüşündəki çıxışı Azərbaycanın beynəlxalq diplomatiyada fəal və prinsipial mövqeyini əks etdirir. Ölkəmiz müxtəlif dövlətlərlə münasibətləri genişləndirməklə, çoxtərəfli platformalarda təşəbbüslər irəli sürməklə və beynəlxalq hüququn əhəmiyyətini vurğulamaqla regional və qlobal proseslərdə iştirakını gücləndirir. Bu fəaliyyət Azərbaycanın nüfuzunu möhkəmləndirməklə yanaşı, beynəlxalq əməkdaşlığın inkişafına da töhfə verir.
İsa Bədəlov,
YAP Xətai rayon təşkilatının fəalı
