Azərbaycan Respublikasının xarici siyasət strategiyasında beynəlxalqtərəfdaşlıq münasibətlərinin genişləndirilməsi, dövlətlərarası əlaqələrininstitusional əsaslarının möhkəmləndirilməsi və milli maraqlara uyğunəməkdaşlıq mexanizmlərinin inkişaf etdirilməsi mühüm prioritetlərdənbiridir. Bu baxımdan, Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya vəŞimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında 12 noyabr 2026-cı iltarixində Dublində qəbul edilmiş Strateji Tərəfdaşlıq haqqında BirgəBəyannamə ikitərəfli münasibətlərin inkişafında əhəmiyyətli siyasi vədiplomatik hadisə kimi qiymətləndirilə bilər. Sənəd AzərbaycanRespublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Böyük Britaniyanın Başnaziri Endi Börnham tərəfindən imzalanmışdır. Bəyannamə iki ölkəarasında uzun illər ərzində formalaşmış əməkdaşlığın daha sistemli vəçoxşaxəli xarakter almasına hüquqi-siyasi zəmin yaradır.
Birgə Bəyannamənin mühüm xüsusiyyətlərindən biri dövlətlərinsuverenliyinə, müstəqilliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət prinsiplərininxüsusi olaraq vurğulanmasıdır. Sənəddə Birləşmiş Millətlər TəşkilatınınNizamnaməsinə və beynəlxalq hüququn fundamental normalarınasadiqlik təsdiq edilir. Bu yanaşma beynəlxalq münasibətlər sistemindədövlətlərin bərabərliyi, qarşılıqlı etimad və konstruktiv dialoqprinsiplərinin əhəmiyyətini nümayiş etdirir. Azərbaycan və BöyükBritaniya arasında münasibətlərin strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinəyüksəldilməsi yalnız diplomatik əlaqələrin intensivləşdirilməsi deyil, həm də regional və beynəlxalq proseslərdə qarşılıqlı maraqlarınuzlaşdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Bəyannamədə müdafiə və təhlükəsizlik, ticarət və investisiya, təhsil vəinnovasiya sahələri əsas əməkdaşlıq istiqamətləri kimi müəyyənedilmişdir. Bu istiqamətlər müasir beynəlxalq münasibətlər sistemindədövlətlərin davamlı inkişafını şərtləndirən fundamental amillərləbilavasitə əlaqəlidir. Xüsusilə təhlükəsizlik sahəsində təlim, institusionalpotensialın artırılması, sərhəd idarəçiliyi və hüquq-mühafizə orqanlarıarasında əməkdaşlığın inkişafı nəzərdə tutulur. İqtisadi sahədə isə ticarətdövriyyəsinin genişləndirilməsi, investisiya mühitinin yaxşılaşdırılması, bərpaolunan enerji və Orta Dəhliz layihələrinin dəstəklənməsi prioritetistiqamətlər kimi ön plana çəkilir. Təhsil və innovasiya sahəsindəuniversitetlər, elmi-tədqiqat müəssisələri və texnoloji sektor arasındaəlaqələrin gücləndirilməsi nəzərdə tutulur.
Beləliklə, Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə Azərbaycan-Böyük Britaniya münasibətlərinin keyfiyyətcə yeni mərhələyə keçidiniifadə edən mühüm sənəddir. Bu sənədin əhəmiyyəti yalnız mövcudəməkdaşlıq istiqamətlərinin genişləndirilməsi ilə məhdudlaşmır, eynizamanda gələcək inkişaf üçün uzunmüddətli institusional mexanizmlərinformalaşdırılmasını da nəzərdə tutur. Tərəflərin hər il StratejiTərəfdaşlıq görüşləri keçirmək barədə razılığa gəlməsi öhdəliklərinicrasının qiymətləndirilməsi və yeni prioritetlərin müəyyənləşdirilməsibaxımından əhəmiyyətlidir. Bu əməkdaşlıq Azərbaycanın beynəlxalqmövqelərinin möhkəmləndirilməsinə, iqtisadi imkanlarınıngenişləndirilməsinə və qlobal tərəfdaşlıq şəbəkəsində rolununartırılmasına töhfə verə bilər.
Rauf Məmmədov,
YAP Xəzər rayon təşkilatının fəalı
