Azərbaycan qadını – 8 Mart Dünya Qadınlar Günü fonunda

“8 Mart Dünya Qadınlar Günü” bütün dünya qadınların sosial, siyasi və iqtisadi nailiyyətlərini və hüquqlarını qeyd etmək məqsədi ilə hər il ictimaiyyət tərəfindən müxtəlif fəaliyyətlərlə qeyd olunan bir gündür.Azərbaycan qadınları da müxtəlif sahələrdə işləyərək ,təcrübələri ilə öz potensiallarını maksimal səviyyədə istifadə edərək hər baxımdan cəmiyyətin inkişafına töhfə verirlər. Azərbaycan, tarix boyu qadınların cəmiyyətdə əhəmiyyətli və müstəqil bir rol oynadığı bir məkan olmuşdur. Ölkənin bağımsızlığını bərpa etməsindən sonra bu rolu daha da gücləndirmək üçün daim addımlar atılmışdır. Azərbaycan qadınının daim fəaliyyətdə olması, ölkənin sosial, iqtisadi və siyasi sahələrində böyük bir inkişaf və bərabərliyin təmin olunması üçün əhəmiyyətli bir mühit yaradır.

Hazırda Azərbaycan, qadınların siyasi və iqtisadi sahələrdə fəal iştirakını təmin etmək üçün müxtəlif layihələr və tədbirlər həyata keçirməkdədir. Həmçinin, qadınların təhsil, sağlamlıq, və iş gücü bazarında daha çox imkan və ehtiyaclarını qeydə alaraq onların inkişafına dəstək olmaq məqsədilə çoxsaylı proqramlar təşkil edilmişdir.

Azərbaycan tarixində qadınlar cəmiyyətdə fəaliyyət göstərmək və hüquqlarını müdafiə etmək üçün mübarizə aparmış və bu mübarizələri tarix boyu önəmli nəticələrə səbəb olmuşdur: Azərbaycan Demokrat Respublikası: 1918-ci ildə, Azərbaycan Demokrat Respublikası qurulduğunda, qadınlar siyasi hüquqlarını ilk dəfə kəşf etdilər.Belə ki,Azərbaycan şərqdə qadınlara səsvermə hüququnu verən ilk dövlət oldu. Bu, qadınların seçki prosesində iştirak etmələri və siyasi partiyalar tərəfindən fəaliyyət göstərmələri üçün ilk addımlardan biri idi.

Qadınlar Məclisi: 1921-ci ildə, Azərbaycan SSR-də Qadınlar Məclisi yaradıldı. Bu məclis, qadınların sosial və siyasi hüquqlarını müdafiə etmək və onların mövqeyini gücləndirmək məqsədi ilə fəaliyyət göstərdi.

Təhsil və Sağlamlıq: Ərəblərdən öncə, Azərbaycan qadınları təhsil və sağlamlıq sahələrində də öz potensiallarını göstərmişlər. Gəncəvi dövründə Nizami, İlham Əliyev dövründə də Mehriban Əliyeva kimi mühüm şəxsiyyətlər qadınların təhsil və sağlamlıq sahəsindəki mövqeyini gücləndirmək üçün addımlar atdılar.

Qadın Təşkilatları: Müstəqil dövlətin qurulmasından sonra, Azərbaycan qadınlarının hüquqlarının qorunması üçün bir sıra qadın təşkilatları yaradıldı. Bu təşkilatlar, qadınların sosial, iqtisadi və siyasi sahələrdə aktiv iştirakını təmin etmək və onların mövqeyini gücləndirmək üçün fəaliyyət göstərdi.

Azərbaycan Qadınlar Birliyi (AQD): Azərbaycan Qadınlar Birliyi, ölkədəki ən köklü və ən tanınmış qadın təşkilatlarından biridir. AQD, qadınların sosial-iqtisadi və siyasi sahələrdə daha geniş iştirakını təmin etmək, onların hüquq-mühafizəsini və inkişafını dəstəkləmək məqsədi ilə fəaliyyət göstərir.

Azərbaycan Qadınlar İttifaqı (AQİ): AQİ, Azərbaycan qadınlarının hüquq və maraqlarını qorumaq, onların sosial və siyasi mövqeyini gücləndirmək və onları təşviq etmək məqsədi ilə yaradılmış bir digər qadın təşkilatıdır.

Qadın Hüquq Mərkəzləri: Azərbaycanın dəyişik bölgələrində fəaliyyət göstərən qadın hüquq mərkəzləri, qadınların hüquqlarının qorunması və müdafiəsi ilə məşğul olan təşkilatlardır. Bu mərkəzlər, qadınların hüquq-mühafizəsi, məhkəmələrdə təmsil olunması və müxtəlif sosial məsələlərdə yardım təmin etmək üçün fəaliyyət göstərir.

Qadın İctimai İnkişaf Fondu (QIİF): QIİF, qadınların iqtisadi və sosial inkişafına dəstək olmaq məqsədi ilə yaradılmış bir digər qadın təşkilatıdır. Bu fond qadınların iqtisadi fəaliyyətlərdə daha aktiv iştirakını təmin etmək, onların iş və sahibkarlıq imkanlarını artırmaq və onları inkişaf etdirmək üçün layihələr həyata keçirir.

Azərbaycan qadınlarının ilk qurultayı: 1998-ci il sentyabrın 25-də keçirilmiş Azərbaycan qadınlarının ilk qurultayı dövlət qadın siyasətinin tarixində mühüm hadisədir. Respublikada cərəyan edən mürəkkəb ictimai-siyasi proseslərin gedişində Azərbaycan qadınlarının daim milli dövlətçilik mövqeyindən çıxış etdiklərini nümayiş etdirən qurultayda mühüm məsələlər müzakirə olunmuşdur.

Qanunvericilik: Heydər və İlham Əliyevin dövründə Azərbaycan qadınlarının hüquqlarının artıran, mövqeyini gücləndirən, ölkənin sosial, iqtisadi və siyasi sahələrində müəyyən addımların atılması ilə nəticələnən bir sıra təşəbbüslər həyata keçirilmişdir.

Heydər Əliyevin dövründə Azərbaycan qadınlarının hüquq-mühafizəsi və inkişafı üçün çeşitli tədbirlər görülmüşdür. Dövrün ilk dövrlərində, 1995-ci ildə qadınların hüquqlarının qorunması üçün “Qadınların Hüquqlarına Dair Qanun” qəbul edilmişdir. Bu, qadınların sosial-iqtisadi və siyasi hüquqlarının qorunması üçün zəmanət olaraq görülmüş və Azərbaycan qadınlarının mövqeyini gücləndirmək üçün əhəmiyyətli bir addım olmuşdur.

İlham Əliyev dövründə isə qadınların sosial-iqtisadi sahədə daha geniş imkanlara malik olmalarını təmin etmək üçün bir sıra strukturlu dəyişikliklər həyata keçirilmişdir. Bu dönəmdə qadınların işgücündə daha aktiv iştirakını təmin etmək, onların iş sahələrində eşit imkanlara malik olmaları üçün layihələr və dəstəkləmə proqramları işə salınmışdır. Qadınların iş və sahibkarlıq sahələrində daha çox iştirakını təmin etmək məqsədi ilə qadınların iqtisadi təşəbbüslərinin dəstəklənməsi və iş sahələrində daha aktiv iştirak etməsi üçün çoxsaylı tədbirlər həyata keçirilmişdir.

Azərbaycan respublikasının I vitse-prezidenti Mehriban xanım Əliyeva dünya ölkələri arasında tanınmış və fəal qadın liderlərdən biridir. O, Azərbaycanın Birinci Ledisi kimi tanınır və öz fəaliyyətləri ilə qadınların sosial-iqtisadi inkişafına və sağlamlığının qorunmasına dəstək olur. Mehriban Əliyeva, qadınların mövqeyini gücləndirmək və onların potensiallarını maksimum səviyyəyə çatdırmaq üçün geniş bir spektrdə fəaliyyət göstərir. Azərbaycan Respublikasında qadın hüquqlarının qorunması və mövqeyinin gücləndirilməsi üçün atılmış əhəmiyyətli addımlar Azərbaycan qadınlarının cəmiyyətdə daha aktiv iştirakını təmin edir və onların mövqeyini gücləndirir.

Elnarə Talıbova,
Xəzər rayonu, 322 nömrəli tam orta məktəbin müəllimi