Sülh və təhlükəsizlik dövlətlər arasında münasibətlərin sabitliyini müəyyən edən əsas amillərdəndir. Prezident İlham Əliyevin Kamboca Krallığının Baş naziri Hun Manet ilə mətbuata bəyanatında beynəlxalq hüquq, suverenlik, ərazi bütövlüyü və mina problemi kimi məsələlərə diqqət yetirməsi təhlükəsizliyin həm siyasi, həm də humanitar ölçülərinin əhəmiyyətini göstərir. Bu mövzular xüsusilə münaqişədən sonrakı bərpa prosesindən keçən cəmiyyətlər üçün aktualdır.
Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində mina təhlükəsinin mövcudluğu insanların təhlükəsizliyinə və normal həyatın bərpasına ciddi təsir göstərir. Minalar yaşayış məntəqələrinin yenidən qurulmasını, kənd təsərrüfatı torpaqlarının istifadəsini və infrastruktur layihələrinin həyata keçirilməsini çətinləşdirir. Buna görə də minatəmizləmə tədbirləri yalnız texniki iş deyil, insanların həyat və sağlamlığının qorunması baxımından fundamental humanitar vəzifədir.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında mina probleminin beynəlxalq tərəfdaşla müzakirə olunması bu məsələnin qlobal humanitar gündəlikdə də əhəmiyyət daşıdığını göstərir. Müxtəlif ölkələrin təcrübəsinin öyrənilməsi, təhlükə barədə maarifləndirmə və minatəmizləmə sahəsində əməkdaşlıq təhlükələrin azaldılmasına kömək edə bilər. Eyni zamanda, bu istiqamətdə beynəlxalq dialoq problemin miqyasının və onun uzunmüddətli nəticələrinin daha yaxşı anlaşılmasına şərait yaradır.
Təhlükəsizlik məsələlərinin digər mühüm tərəfi ərazilərdə davamlı sosial-iqtisadi həyatın bərpasıdır. “Böyük Qayıdış” proqramı çərçivəsində insanların doğma torpaqlarına qayıtması üçün yaşayış evləri, sosial xidmətlər, nəqliyyat və kommunal infrastruktur yaradılmalıdır. Bu prosesdə təhlükəsizliyin təmin edilməsi əsas şərtlərdən biridir. Ərazilərin minalardan təmizlənməsi insanların sərbəst hərəkətinə və iqtisadi fəaliyyətin bərpasına imkan verir.
Nəticə etibarilə, Azərbaycan–Kamboca dialoqunda təhlükəsizlik və humanitar məsələlərin müzakirəsi ikitərəfli münasibətlərin daha geniş məzmun daşıdığını nümayiş etdirir. Prezident İlham Əliyevin yanaşması sülhün yalnız siyasi bəyanatlarla deyil, insanların təhlükəsizliyini təmin edən konkret tədbirlərlə möhkəmləndirilməsinin vacibliyini önə çıxarır. Humanitar təhlükələrin aradan qaldırılması və münaqişədən sonrakı bərpanın dəstəklənməsi davamlı sabitliyin əsas şərtləri olaraq qalır.
Çinarə Musayeva,
YAP Nizami rayon təşkilatının fəalı
