Mədəni irs xalqların tarixi yaddaşını, kimliyini və mənəvi varlığını ifadə edən mühüm sərvətdir. Münaqişələr zamanı tarixi və dini abidələrin dağıdılması yalnız fiziki itki deyil, həm də cəmiyyətlərin mədəni yaddaşına vurulan zərbədir. Prezident İlham Əliyevin VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumundakı çıxışında Qarabağda dağıdılmış dini və tarixi abidələrə toxunması mədəni irsin qorunması məsələsini beynəlxalq gündəliklə əlaqələndirir.
Mədəni irsin müdafiəsi beynəlxalq hüquq və humanitar məsuliyyətlə sıx bağlıdır. Tarixi abidələrin, dini məkanların və mədəni obyektlərin qorunması müxtəlif beynəlxalq sənədlərdə nəzərdə tutulan öhdəliklərlə əlaqəlidir. Bu normaların tətbiqi mədəniyyətin siyasi qarşıdurmalardan qorunması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycanın Qarabağla bağlı təcrübəsi mədəni irsin münaqişə şəraitində nə qədər həssas məsələyə çevrildiyini göstərir. Abidələrin vəziyyətinin sənədləşdirilməsi, bərpası və beynəlxalq ictimaiyyətə təqdim olunması tarixi faktların qorunması baxımından vacibdir. Bu prosesdə elmi yanaşma, etibarlı sənədləşdirmə və müvafiq mütəxəssislərin iştirakı mühüm rol oynayır.
Mədəni irsin qorunması yalnız keçmişin bərpası deyil, gələcək nəsillər üçün ortaq yaddaşın saxlanılmasıdır. Tarixi abidələrin bərpası turizm, təhsil və mədəni əməkdaşlıq üçün də imkanlar yarada bilər. Bununla yanaşı, irsin qorunması prosesi tarixi həqiqətlərin obyektiv təqdim olunması və mədəni dəyərlərə hörmət prinsiplərinə əsaslanmalıdır.
Beləliklə, mədəni irsin müdafiəsi beynəlxalq ədalət və humanitar məsuliyyət məsələlərinin mühüm tərkib hissəsidir. Dövlətlərin bu sahədə ardıcıl əməkdaşlığı tarixi abidələrin gələcək nəsillərə çatdırılmasına xidmət edir. Bakı forumunda mədəni müxtəlifliyin və qarşılıqlı hörmətin önə çəkilməsi bu məsələnin qlobal əhəmiyyətini bir daha göstərir.
Samir Məmmədov,
YAP Nizami rayon təşkilatının “Yavər Səfərov küçəsi, 10” ərazi partiya təşkilatının sədr müavini
