Təhsil müəssisəsinin fəaliyyəti yalnız tədris proqramlarının icrası və şagirdlərin akademik nəticələri ilə ölçülmür. Məktəbdə formalaşan münasibətlər, daxili qaydalara riayət, kollektivin davranış mədəniyyəti və ümumi təşkilati mühit də təhsilin keyfiyyətinə təsir edən mühüm amillər sırasındadır. Bu baxımdan təhsilverənlərin geyimi ilə bağlı vahid tələblər məktəbin korporativ mədəniyyətinin formalaşdırılmasına xidmət edən təşkilati vasitələrdən biri hesab oluna bilər.
Dövlət ümumi təhsil müəssisələrində müəllimlər üçün müəyyən edilmiş işgüzar geyim yanaşması kollektiv üzvlərinin ortaq peşəkar standartlara münasibətini ifadə edir. Müəllimlər eyni təhsil mühitində fəaliyyət göstərdikləri üçün onların xarici görünüşündə müəyyən ümumi prinsiplərin qorunması məktəbin təşkilati bütövlüyünü daha aydın nümayiş etdirir. Bu, fərdi üslubun tamamilə aradan qaldırılması demək deyil. Əsas məqsəd şəxsi seçimlərlə peşə mühitinin tələbləri arasında uyğunluq yaratmaqdır.
Korporativ mədəniyyətin möhkəmlənməsi kollektiv daxilində qarşılıqlı anlaşma və həmrəyliyin inkişafı ilə sıx bağlıdır. Ümumi qaydalara əməl edən müəllimlər məktəbin fəaliyyət prinsiplərinə hörmət etdiklərini nümayiş etdirir, təşkilati məsuliyyətin bölüşdürülməsinə töhfə verirlər. Geyim tələbləri bu baxımdan kollektivin ortaq dəyərlərini əks etdirən görünən elementlərdən biridir. Onların ardıcıl tətbiqi məktəbdə vahid yanaşmanın qorunmasını və daxili qaydaların gündəlik fəaliyyətə inteqrasiyasını asanlaşdırır.
Şagirdlərin məktəbli formasından istifadə etməsi də bu məsələnin əhəmiyyətini artırır. Məktəbdə şagirdlər üçün müəyyən edilmiş geyim qaydaları ilə müəllimlərin işgüzar görünüşü arasında uyğunluğun olması təhsil mühitinin ümumi təşkilinə müsbət təsir göstərə bilər. Belə yanaşma şagirdlərə qaydalara əməl etməyin yalnız onlardan tələb olunan davranış olmadığını, böyüklərin və pedaqoqların da bu prinsiplərə əməl etdiyini göstərir. Nəticədə məktəbin daxili nizamına hörmət şəxsi nümunə vasitəsilə daha təsirli şəkildə təşviq olunur.
Məktəbin ictimai nüfuzu da onun təşkilati mədəniyyəti ilə əlaqəlidir. Valideynlər, şagirdlər və digər ictimai tərəfdaşlar təhsil müəssisəsi haqqında təsəvvür formalaşdırarkən məktəbin ümumi mühitini, əməkdaşların davranışını və peşəkar münasibətlərini müşahidə edirlər. Səliqəli və işgüzar görünüş bu ümumi təsəvvürün formalaşmasında müəyyən rol oynaya bilər. Bununla belə, məktəbin nüfuzunun əsasını tədrisin keyfiyyəti, müəllimlərin peşəkarlığı və şagirdlərin inkişafı təşkil edir. Geyim mədəniyyəti isə həmin dəyərləri tamamlayan və məktəbin təşkilati simasını ifadə edən amil kimi əhəmiyyət daşıyır.
Turanə Həmdullayeva,
YAP Xətai rayon təşkilatının fəalı
