Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan və Türkiyə arasında münasibətlərin çoxşaxəli xarakter daşıdığını və əməkdaşlığın bütün istiqamətlər üzrə inkişaf etdirilməsini nəzərdə tutduğunu göstərən mühüm siyasi sənəddir. Bu Bəyannamə iki qardaş dövlət arasında mövcud olan münasibətləri yeni məzmunla zənginləşdirərək siyasi, iqtisadi, hərbi, enerji, nəqliyyat, humanitar, mədəniyyət, təhsil, elm və informasiya sahələrində əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsi üçün möhkəm əsas yaratmışdır.
Azərbaycan və Türkiyə arasında siyasi əməkdaşlıq uzun illərdir qarşılıqlı etimada və strateji tərəfdaşlığa əsaslanır. Hər iki ölkə beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində bir-birinin milli maraqlarını dəstəkləyir, regional və qlobal məsələlərdə ortaq mövqedən çıxış edir. Şuşa Bəyannaməsi bu siyasi həmrəyliyi daha da gücləndirərək gələcək fəaliyyətin əsas istiqamətlərini müəyyənləşdirir. Dövlət başçıları səviyyəsində formalaşmış səmimi münasibətlər və müntəzəm təmaslar əməkdaşlığın davamlı inkişafına mühüm töhfə verir.
Müdafiə və təhlükəsizlik sahəsi Azərbaycan-Türkiyə əməkdaşlığının ən vacib istiqamətlərindən biridir. Şuşa Bəyannaməsində hərbi əməkdaşlığın genişləndirilməsi, birgə təlimlərin keçirilməsi, müdafiə sənayesi sahəsində əlaqələrin gücləndirilməsi və təhlükəsizlik məsələlərində qarşılıqlı fəaliyyətin artırılması nəzərdə tutulur. Bu əməkdaşlıq hər iki ölkənin müdafiə qabiliyyətinin yüksəldilməsinə və regionda təhlükəsizliyin təmin olunmasına xidmət edir.
İqtisadi sahədə əməkdaşlıq da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan və Türkiyə arasında ticarət dövriyyəsinin ildən-ilə artması, qarşılıqlı investisiyaların genişlənməsi və birgə iqtisadi layihələrin həyata keçirilməsi tərəfdaşlığın güclü iqtisadi təmələ malik olduğunu göstərir. Şuşa Bəyannaməsi yeni investisiya imkanlarının yaradılması, sahibkarlıq fəaliyyətinin təşviqi və iqtisadi əlaqələrin daha da inkişaf etdirilməsi üçün əlavə imkanlar açır.
Enerji sektoru iki ölkə arasında əməkdaşlığın strateji istiqamətlərindən biri kimi xüsusi yer tutur. Azərbaycan və Türkiyə həyata keçirdikləri beynəlxalq enerji layihələri ilə qlobal enerji təhlükəsizliyinə mühüm töhfələr verirlər. Bakı–Tbilisi–Ceyhan, TANAP və Cənub Qaz Dəhlizi kimi layihələr iki ölkənin uğurlu əməkdaşlığının nəticəsidir. Şuşa Bəyannaməsi enerji sahəsində yeni layihələrin həyata keçirilməsinə və mövcud əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsinə stimul verir.
Nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlıq regionun iqtisadi inkişafında mühüm rol oynayır. Azərbaycan və Türkiyə Şərqlə Qərbi birləşdirən strateji nəqliyyat marşrutlarının əsas iştirakçılarıdır. Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolu xətti, Orta Dəhliz layihəsi və digər nəqliyyat təşəbbüsləri beynəlxalq yükdaşımaların artmasına və regionun tranzit imkanlarının genişlənməsinə şərait yaradır. Bu istiqamətdə əməkdaşlıq ölkələrimizin geoiqtisadi əhəmiyyətini daha da artırır.
Elm və təhsil sahəsində əməkdaşlıq da Bəyannamənin əhatə etdiyi mühüm istiqamətlərdəndir. Universitetlər arasında əlaqələrin genişləndirilməsi, tələbə və müəllim mübadiləsi proqramlarının həyata keçirilməsi, birgə elmi layihələrin hazırlanması iki ölkənin intellektual potensialının inkişafına xidmət edir. Bu əməkdaşlıq gələcək nəsillərin daha güclü bilik və bacarıqlara yiyələnməsinə şərait yaradır.
Mədəniyyət və humanitar sahədə əlaqələr Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığının mənəvi əsaslarını təşkil edir. Ortaq tarixə və mədəni irsə malik olan xalqlarımız arasında keçirilən müxtəlif tədbirlər, forumlar, festivallar və mədəni layihələr qarşılıqlı bağlılığı daha da gücləndirir. Humanitar əməkdaşlıq xalqlar arasında dostluq münasibətlərinin möhkəmlənməsinə və ortaq dəyərlərin qorunmasına xidmət edir.
İnformasiya və media sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi də müasir dövrdə xüsusi aktuallıq kəsb edir. İki ölkənin media qurumları arasında əlaqələrin inkişafı informasiya mübadiləsinin güclənməsinə, həqiqətlərin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılmasına və dezinformasiya ilə mübarizəyə mühüm töhfə verir. Bu sahədə əməkdaşlıq Azərbaycanın və Türkiyənin beynəlxalq informasiya məkanında mövqelərinin güclənməsinə xidmət edir.
Şuşa Bəyannaməsində əks olunan müddəalar göstərir ki, Azərbaycan və Türkiyə arasında əməkdaşlıq yalnız ayrı-ayrı sahələri deyil, dövlət və cəmiyyət həyatının bütün istiqamətlərini əhatə edir. Qarşılıqlı etimada, qardaşlığa və ortaq maraqlara əsaslanan bu əməkdaşlıq modeli hər iki ölkənin inkişafına, regionda sabitliyin möhkəmlənməsinə və yeni əməkdaşlıq imkanlarının yaranmasına mühüm töhfələr verir.
Həvva Bayramzadə,
YAP Xətai rayon təşkilatnın fəalı
