Azərbaycanın dövlət müstəqilliyini bərpa etməsi milli tariximizin ən mühüm hadisələrindən biri olsa da, müstəqil dövlətin hüquqi əsaslarının formalaşdırılması mürəkkəb və çoxşaxəli proses tələb edirdi. 1990-cı illərin əvvəllərində ölkədə siyasi qeyri-sabitlik, iqtisadi çətinliklər və idarəçilik böhranı dövlət quruculuğunun qarşısında ciddi maneələr yaradırdı. Belə bir şəraitdə vahid hüquqi sistemin yaradılması, dövlət hakimiyyətinin səlahiyyətlərinin müəyyənləşdirilməsi və vətəndaşların hüquqlarının təmin edilməsi strateji zərurət idi.
Ümummilli Lider Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən siyasi və institusional islahatlar müstəqil Azərbaycanın yeni Konstitusiyasının hazırlanmasına zəmin yaratdı. Konstitusiya layihəsinin hazırlanmasında ölkənin tarixi təcrübəsi, milli dövlətçilik ənənələri və beynəlxalq hüququn mütərəqqi prinsipləri nəzərə alındı. Əsas məqsəd müasir dünyanın tələblərinə cavab verən, eyni zamanda Azərbaycanın milli maraqlarını və dövlətçilik xüsusiyyətlərini əks etdirən hüquqi sənəd yaratmaq idi.
1995-ci il noyabrın 12-də keçirilmiş referendumda Azərbaycan xalqı müstəqil dövlətin Əsas Qanununu qəbul etdi. Referendumda iştirak edən seçicilərin böyük əksəriyyətinin Konstitusiyaya dəstək verməsi sənədin ictimai legitimliyini və milli siyasi iradənin ifadəsi olduğunu göstərirdi. Noyabrın 27-də qüvvəyə minən Konstitusiya ölkənin siyasi sisteminin hüquqi əsaslarını müəyyənləşdirdi və müstəqil dövlətçiliyin institusional inkişafına yeni mərhələ açdı.
Konstitusiyada dövlət hakimiyyətinin mənbəyinin xalq olması, hakimiyyət bölgüsü, insan hüquq və azadlıqlarının ali dəyər kimi tanınması kimi fundamental prinsiplər təsbit edildi. Bu müddəalar Azərbaycanda demokratik idarəçilik sisteminin formalaşması üçün mühüm hüquqi zəmin yaratdı. Eyni zamanda, bazar iqtisadiyyatının inkişafı, mülkiyyət hüququnun qorunması, siyasi və ideoloji müxtəlifliyin təmin edilməsi üçün konstitusion əsaslar müəyyənləşdirildi.
Bu gün 1995-ci il Konstitusiyası müstəqil Azərbaycanın siyasi və hüquqi inkişafının əsas istinad sənədi olaraq qalır. Sonrakı illərdə ölkənin dəyişən ictimai-siyasi reallıqlarına uyğun olaraq ona edilən əlavələr və dəyişikliklər hüquqi sistemin inkişafını təmin edib. Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin bərpası isə Konstitusiyada təsbit edilmiş dövlətçilik prinsiplərinin tam həyata keçirilməsi baxımından tarixi əhəmiyyət daşıyır. Bu mənada, 1995-ci il Konstitusiyası müstəqilliyin hüquqi təntənəsi olmaqla yanaşı, gələcək nəsillər üçün dövlətçilik irsidir.
İradə İsmayılova,
YAP Nizami rayon təşkilatının “Bəhruz Nuriyev küçəsi, 33” ərazi partiya təşkilatının sədr müavini
