Ümumi təhsil müəssisələrində şagirdlərin geyimi ilə bağlı tələblər müəyyən edilərkən onların yaş xüsusiyyətləri, sağlamlığı, rahatlığı və təhlükəsizliyi əsas götürülməlidir. Məktəbli geyimi gündəlik dərs prosesinə uyğun, təmiz, səliqəli və uşaqların sərbəst hərəkətinə imkan verən olmalıdır. Geyimin seçilməsində mövsümi şəraitin, hava temperaturunun və məktəbin fəaliyyət xüsusiyyətlərinin nəzərə alınması da vacibdir.
Şagirdlərin geyim qaydalarına əməl etməsi onların məsuliyyət hissini inkişaf etdirsə də, bu proses uşaqların hüquq və ləyaqətinə hörmət prinsipi əsasında həyata keçirilməlidir. Hər hansı uyğunsuzluq yarandıqda şagirdlərlə kobud davranmaq, onları kollektiv qarşısında alçaltmaq və ya geyimlərinə görə ayrı-seçkiliyə yol vermək yolverilməzdir. Qaydalara əməl olunmasının təmin edilməsi ilk növbədə izah, maarifləndirmə, valideynlərlə əməkdaşlıq və pedaqoji yanaşma vasitəsilə həyata keçirilməlidir.
Uşaqlara məktəbli geyiminin əhəmiyyətini izah etmək, onlarda bu qaydalara şüurlu münasibət formalaşdırmaq daha davamlı nəticələr verir. Şagird qaydanın səbəbini başa düşdükdə ona əməl etməyi yalnız məcburiyyət deyil, ümumi məktəb həyatının bir hissəsi kimi qəbul edir. Beləliklə, geyim mədəniyyəti tədricən şəxsi məsuliyyət və davranış vərdişinə çevrilir.Təhsil prosesinin əsas iştirakçılarından biri müəllimdir. Müəllim yalnız fənn üzrə bilik verən şəxs deyil, həm də şagirdlərin davranışına, dünyagörüşünə və şəxsiyyət kimi formalaşmasına təsir göstərən nümunədir. Buna görə də təhsilverənlərin geyimi və xarici görünüşü pedaqoji fəaliyyətin xüsusiyyətlərinə, peşəkar etikaya və səliqəlilik prinsiplərinə uyğun olmalıdır.
Müəllimin geyimində səliqə və peşəkarlıq onun işinə məsuliyyətli münasibətinin ifadələrindən biri kimi qəbul edilə bilər. Təhsilalanlar müəllimlərin davranışını, ünsiyyət tərzini və özlərini təqdim etmə üsulunu müşahidə edərək müəyyən vərdişlər qazanırlar. Bu baxımdan təhsilverənlərin nümunəvi davranışı məktəbdə etik normaların və qarşılıqlı hörmətin möhkəmlənməsinə kömək edir.
Bununla yanaşı, müəllimlərin geyiminə dair tələblər aydın, əsaslandırılmış və peşəkar fəaliyyətlə uzlaşan şəkildə müəyyən edilməlidir. Tələblərin tətbiqi təhsilverənlərin ləyaqətinə, hüquqlarına və qanunvericiliklə qorunan maraqlarına hörmət əsasında həyata keçirilməlidir. Məktəbdə sağlam iş mühitinin yaradılması üçün müəllimlərə qarşı vahid və ədalətli yanaşma vacibdir.
Mehdi Balabəyov,
YAP Şabran rayon təşkilatının Sədri
