Dövlətlər arasında münasibətlərin möhkəmlənməsində siyasi və iqtisadi əlaqələrlə yanaşı, təhsil, mədəniyyət, humanitar əməkdaşlıq və innovasiya sahələri də mühüm rol oynayır. Prezident İlham Əliyevin Kambocanın Baş naziri Hun Manetin Azərbaycana rəsmi səfəri zamanı mətbuata verdiyi bəyanat bu istiqamətlər üzrə əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün mövcud imkanları bir daha diqqətə çatdırıb.
Prezident İlham Əliyev çıxışında təhsil sahəsində əlaqələrin inkişafına xüsusi əhəmiyyət verib. Dövlət başçısı sovet dövründə yüzlərlə kambocalı tələbənin Azərbaycanda təhsil aldığını xatırladaraq bu ənənənin bərpasının və qarşılıqlı təhsil imkanlarının yaradılmasının vacibliyini qeyd edib.
Təhsil əməkdaşlığı yalnız tələbə mübadiləsi ilə məhdudlaşmır. Universitetlər arasında tərəfdaşlığın qurulması, birgə elmi tədqiqatların aparılması, müəllim və tələbə mübadiləsi proqramlarının təşkili, peşə təhsili üzrə təcrübə mübadiləsi də bu sahədə mühüm imkanlardır. Belə təşəbbüslər gənclərin bilik və bacarıqlarının inkişafına, xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanın güclənməsinə töhfə verə bilər.
Səfər zamanı diplomatik təhsil və beynəlxalq əlaqələr sahəsində əməkdaşlığı nəzərdə tutan anlaşma memorandumunun mübadiləsi də diqqət çəkən məsələlərdəndir. Bu sənəd müvafiq təhsil və diplomatik qurumlar arasında təcrübə mübadiləsinin genişləndirilməsi üçün institusional əsas yaradır.
Bəyanatda rəqəmsal transformasiya və nəqliyyat sahələrinin də prioritet istiqamətlər sırasında yer alması müasir inkişaf çağırışları baxımından əhəmiyyətlidir. Rəqəmsal texnologiyaların tətbiqi dövlət xidmətlərinin əlçatanlığını artırır, idarəetmə proseslərini sadələşdirir və iqtisadi fəaliyyət üçün yeni imkanlar yaradır.
Bu kontekstdə Azərbaycanın ASAN xidmət təcrübəsinə Kambocada maraq göstərilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Dövlət xidmətlərinin daha rahat, çevik və şəffaf təşkili üzrə təcrübənin paylaşılması ölkələr arasında praktiki əməkdaşlığın genişlənməsinə kömək edə bilər. Bununla yanaşı, belə modellərin tətbiqi hər bir ölkənin qanunvericiliyinə, idarəetmə sisteminə və yerli ehtiyaclarına uyğunlaşdırılmalıdır.
Humanitar əlaqələrin inkişafı xalqların bir-birini daha yaxından tanımasına da imkan verir. Təhsil proqramları, turizm əlaqələri, elmi və mədəni tədbirlər insanlar arasında birbaşa təmasları artıraraq dövlətlərarası münasibətlərin ictimai əsaslarını möhkəmləndirir.
Azərbaycanın Asiya ölkələri ilə əlaqələrin genişləndirilməsinə diqqət yetirməsi onun beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarının şaxələndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Kamboca ilə təhsil, rəqəmsal inkişaf və humanitar sahələrdə tərəfdaşlıq bu istiqamətdə yeni təşəbbüslərin həyata keçirilməsi üçün imkan yaradır.
Nəticə etibarilə, Prezident İlham Əliyevin bəyanatında vurğulanan təhsil, rəqəmsal transformasiya və humanitar əməkdaşlıq məsələləri Azərbaycan–Kamboca münasibətlərinin yalnız rəsmi siyasi əlaqələr səviyyəsində deyil, cəmiyyətlər arasında təmaslar müstəvisində də inkişaf etdirilməsinin vacibliyini göstərir. Bu sahələrdə davamlı əməkdaşlıq uzunmüddətli tərəfdaşlığın möhkəmlənməsinə xidmət edə bilər.
Simran Süleymanov,
YAP Şabran rayon təşkilatının mühasibi
