Prezident İlham Əliyevin 21 iyul 2026-cı il tarixində Almaniya Federativ Respublikasına rəsmi səfəri Azərbaycan–Almaniya münasibətlərinin inkişafında mühüm siyasi hadisələrdən biri kimi yadda qaldı. Səfər çərçivəsində keçirilən yüksək səviyyəli görüşlər, aparılan geniş müzakirələr və imzalanan sənədlər iki ölkə arasında əməkdaşlığın gələcək istiqamətlərini müəyyən edən yeni mərhələnin əsasını formalaşdırdı. Xüsusilə dövlət başçıları tərəfindən imzalanan “Azərbaycan Respublikası və Almaniya Federativ Respublikası arasında ikitərəfli tərəfdaşlıq üçün strateji gündəliyə dair Birgə Bəyannamə”münasibətlərin keyfiyyətcə yeni səviyyəyə yüksəldiyini nümayiş etdirdi.
Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində strateji tərəfdaşlıq yalnız siyasi dialoqun genişlənməsi ilə məhdudlaşmır. Bu anlayış iqtisadiyyat, enerji, nəqliyyat, sənaye, elm, innovasiya, rəqəmsal inkişaf, humanitar əlaqələr və təhlükəsizlik kimi müxtəlif istiqamətlər üzrə uzunmüddətli əməkdaşlığın qurulmasını nəzərdə tutur. Azərbaycan ilə Almaniya arasında imzalanmış Birgə Bəyannamə də məhz belə çoxşaxəli əməkdaşlıq modelini əhatə edir və qarşıdakı illərdə həyata keçiriləcək fəaliyyətin əsas istiqamətlərini müəyyənləşdirir.
Prezident İlham Əliyev və Almaniya Federativ Respublikasının Federal Kansleri Fridrix Merts tərəfindən imzalanmış sənəd qarşılıqlı etimadın və siyasi iradənin mühüm göstəricisidir. Bu sənəd tərəflərin münasibətləri sistemli şəkildə inkişaf etdirmək niyyətini ortaya qoyur. Strateji gündəliyin müəyyənləşdirilməsi gələcək əməkdaşlığın planlı şəkildə həyata keçirilməsinə, müxtəlif dövlət qurumları arasında koordinasiyanın gücləndirilməsinə və yeni layihələrin daha operativ reallaşdırılmasına şərait yaradır.
Azərbaycan son illərdə həyata keçirdiyi uğurlu xarici siyasət nəticəsində dünyanın müxtəlif dövlətləri ilə etibarlı tərəfdaşlıq münasibətləri qurub. Almaniya Avropanın aparıcı iqtisadi və siyasi güclərindən biri kimi bu əməkdaşlıqda xüsusi yer tutur. İki ölkə arasında formalaşmış münasibətlər qarşılıqlı hörmətə, bərabərhüquqlu dialoqa və ortaq maraqlara əsaslanır. İmzalanmış Birgə Bəyannamə də bu münasibətlərin təsadüfi deyil, uzunmüddətli strateji baxış üzərində qurulduğunu göstərir.
Sənədin əhatə etdiyi istiqamətlər kifayət qədər genişdir. Burada siyasi məsləhətləşmələrin intensivləşdirilməsi, iqtisadi əlaqələrin möhkəmləndirilməsi, enerji sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi, nəqliyyat və logistika layihələrinin inkişafı, rəqəmsal transformasiya, innovasiya, yaşıl iqtisadiyyat və ətraf mühitin mühafizəsi kimi sahələr xüsusi yer tutur. Bu istiqamətlərin hər biri həm Azərbaycanın, həm də Almaniyanın inkişaf prioritetləri ilə üst-üstə düşür.
İmzalanmış sənədlər arasında xüsusi diqqət çəkən məsələlərdən biri də Azərbaycan–Almaniya Biznes Şurasının yaradılmasına və fəaliyyətinə dair Birgə Bəyannamədir. Bu təşəbbüs iki ölkənin işgüzar dairələri arasında əlaqələrin daha da möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Müasir iqtisadi münasibətlərdə biznes platformalarının rolu olduqca böyükdür. Belə qurumlar sahibkarlar arasında birbaşa əlaqələrin qurulmasına, yeni investisiya layihələrinin hazırlanmasına və qarşılıqlı ticarətin genişlənməsinə mühüm töhfə verir.
Azərbaycan–Almaniya Biznes Şurası sahibkarlar arasında əməkdaşlığı daha sistemli şəkildə təşkil etməyə imkan yaradacaq. Müxtəlif biznes forumlarının, investisiya təqdimatlarının və sektorlar üzrə görüşlərin keçirilməsi yeni layihələrin formalaşmasına şərait yaradacaq. Bu mexanizm dövlətlərarası siyasi münasibətlərin iqtisadi nəticələrə çevrilməsini sürətləndirən mühüm vasitələrdən biri hesab olunur.
Almaniya Avropanın ən böyük iqtisadiyyatına malik dövlətlərdən biridir. Sənaye, yüksək texnologiyalar, maşınqayırma, avtomobil istehsalı, kimya sənayesi, alternativ enerji və rəqəmsal həllər sahəsində qazandığı uğurlar dünya miqyasında qəbul edilir. Azərbaycan isə son illərdə iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi, qeyri-neft sektorunun inkişafı və əlverişli investisiya mühitinin yaradılması istiqamətində mühüm nailiyyətlər əldə edib. Bu baxımdan iki ölkənin iqtisadi potensialı bir-birini tamamlayır.
Biznes Şurasının fəaliyyəti nəticəsində alman investorlarının Azərbaycana marağının daha da artacağı gözlənilir. Xüsusilə sənaye parkları, azad iqtisadi zonalar, rəqəmsal texnologiyalar, kənd təsərrüfatı, logistika, əczaçılıq, alternativ enerji və istehsal sahələrində yeni layihələrin həyata keçirilməsi üçün geniş imkanlar mövcuddur. Eyni zamanda Azərbaycan şirkətlərinin Almaniya bazarında fəaliyyət imkanlarının genişlənməsi də qarşılıqlı iqtisadi əlaqələrin inkişafına müsbət təsir göstərəcək.
İmzalanmış sənədlər enerji sahəsində tərəfdaşlığın möhkəmləndirilməsinə də yeni imkanlar yaradır. Azərbaycan artıq Almaniyaya təbii qaz ixrac edən ölkələr sırasındadır. Bununla yanaşı, ölkəmiz Avropanın enerji təhlükəsizliyinə mühüm töhfə verir və gələcəkdə yaşıl enerji ixracı istiqamətində də geniş layihələr həyata keçirməyi planlaşdırır. Almaniyanın alternativ enerji texnologiyaları sahəsində topladığı təcrübə bu əməkdaşlığın daha da genişlənməsinə şərait yarada bilər.
Nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlıq da strateji gündəliyin mühüm istiqamətlərindən biridir. Azərbaycanın Avropa ilə Asiyanı birləşdirən əsas tranzit mərkəzlərindən birinə çevrilməsi Almaniya üçün yeni iqtisadi imkanlar yaradır. Orta Dəhlizin inkişafı, beynəlxalq yükdaşımaların artması və logistika xidmətlərinin təkmilləşdirilməsi iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin genişlənməsinə müsbət təsir göstərəcək.
Strateji gündəlik yalnız iqtisadi sahələri əhatə etmir. Təhsil, elm, peşə hazırlığı və innovasiya istiqamətlərində də əməkdaşlığın genişləndirilməsi nəzərdə tutulur. Almaniyanın qabaqcıl universitetləri və elmi mərkəzləri ilə Azərbaycan ali təhsil müəssisələri arasında əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi müasir bilik və texnologiyaların paylaşılmasına yeni imkanlar açacaq. Gənc mütəxəssislərin hazırlanması, birgə tədqiqat proqramlarının həyata keçirilməsi və akademik mübadilə layihələrinin genişləndirilməsi uzunmüddətli tərəfdaşlığın mühüm tərkib hissəsinə çevrilə bilər.
Mədəniyyət və humanitar əlaqələr də iki xalq arasında qarşılıqlı anlaşmanın möhkəmlənməsində xüsusi rol oynayır. Müxtəlif sərgilər, musiqi festivalları, kino layihələri və mədəniyyət günləri xalqların bir-birini daha yaxından tanımasına şərait yaradır. Humanitar əməkdaşlığın inkişafı siyasi və iqtisadi münasibətlərin sosial əsaslarını daha da möhkəmləndirir.
Azərbaycanın həyata keçirdiyi xarici siyasətin əsas prinsiplərindən biri qarşılıqlı hörmətə və bərabərhüquqlu tərəfdaşlığa söykənən münasibətlərin qurulmasıdır. Almaniya ilə imzalanmış sənədlər də bu siyasətin uğurlu nəticələrindən biridir. Dövlətlər arasında formalaşmış etimad yeni təşəbbüslərin həyata keçirilməsi üçün möhkəm zəmin yaradır.
Müasir dövrdə beynəlxalq əməkdaşlığın uğuru yalnız sənədlərin imzalanması ilə ölçülmür. Əsas məqsəd həmin razılaşmaların praktik nəticələr verməsidir. Bu baxımdan strateji gündəliyin icrası çərçivəsində müxtəlif dövlət qurumları, işgüzar dairələr və aidiyyəti təşkilatlar arasında koordinasiyanın gücləndirilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyacaq. Hazırlanacaq birgə fəaliyyət planları imzalanmış sənədlərin real layihələrə çevrilməsini təmin edəcək.
Prezident İlham Əliyevin Almaniyaya rəsmi səfəri zamanı əldə olunan razılaşmalar göstərdi ki, Azərbaycan–Almaniya münasibətləri yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyub. Strateji gündəliyə dair Birgə Bəyannamənin imzalanması və Azərbaycan–Almaniya Biznes Şurasının yaradılması siyasi dialoqun daha da möhkəmlənməsinə, iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsinə, qarşılıqlı investisiyaların artmasına və yeni layihələrin həyata keçirilməsinə mühüm təkan verəcək. Qarşılıqlı etimada, ortaq maraqlara və uzunmüddətli əməkdaşlıq prinsipinə əsaslanan bu tərəfdaşlıq gələcək illərdə həm iki ölkənin inkişafına, həm də Avropa ilə Cənubi Qafqaz arasında iqtisadi əlaqələrin daha da güclənməsinə mühüm töhfə verəcək.
Təranə Paşayeva,
YAP Xətai Rayon Təşkilatının məsləhətçisi
