Azərbaycanın multikulturalizm modeli ölkənin ictimai-siyasi həyatında tarixən formalaşmış dəyərlərlə müasir dövlətçilik prinsiplərinin uzlaşmasını ifadə edir. VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunda Prezident İlham Əliyevin bu məsələyə xüsusi diqqət ayırması multikulturalizmin yalnız mədəni irs deyil, həm də milli birliyin qorunması baxımından əhəmiyyətini göstərir. Müxtəlif etnik və dini qrupların vahid cəmiyyət daxilində yaşaması dövlətin sosial dayanıqlığına təsir edən amillərdəndir.
Qloballaşma dövründə mədəni müxtəliflik bir sıra ölkələr üçün həm imkan, həm də idarəetmə çağırışı yaradır. Fərqli kimliklərin bir-birinə qarşı qoyulması ictimai parçalanmanı dərinləşdirə bilər. Əksinə, hüquq bərabərliyinə, qarşılıqlı hörmətə və ümumi vətəndaşlıq məsuliyyətinə əsaslanan münasibətlər cəmiyyətin bütövlüyünü gücləndirir.
Prezidentin çıxışında azərbaycançılıq ideyasının birləşdirici roluna diqqət yetirilməsi bu baxımdan əhəmiyyətlidir. Ümumi milli ideya müxtəlif mənşəli vətəndaşların ortaq dövlətçilik məkanında birləşməsini təmin edən mənəvi çərçivə kimi çıxış edir. Bu yanaşmada milli kimliyin qorunması ilə mədəni müxtəlifliyin yaşadılması bir-birinə zidd deyil, əksinə, qarşılıqlı şəkildə tamamlanan istiqamətlərdir.
Multikulturalizmin dayanıqlı olması üçün onun yalnız beynəlxalq tədbirlərdə səsləndirilməsi kifayət etmir. Bu prinsip gündəlik həyatda, təhsildə, hüquq münasibətlərində və ictimai ünsiyyətdə real məzmun qazanmalıdır. Dövlət institutlarının bütün vətəndaşlara bərabər münasibəti və ayrı-seçkiliyə qarşı ardıcıl mövqeyi cəmiyyətdə etimadın möhkəmlənməsinin əsas şərtlərindəndir.
Beləliklə, Azərbaycanın multikulturalizm təcrübəsi milli birliyin qorunması ilə mədəni müxtəlifliyin uzlaşdırılması baxımından təhlilə layiq modeldir. Bu təcrübənin beynəlxalq əhəmiyyəti onun konkret sosial nəticələri, hüquqi təminatları və cəmiyyət daxilində qarşılıqlı hörmətin səviyyəsi ilə qiymətləndirilməlidir. Bakı forumu isə həmin prinsiplərin beynəlxalq müzakirəsi üçün mühüm imkan yaradır.
Reyhanə Ələkbərova,
YAP Nizami rayon təşkilatının “Tofiq Abbasov küçəsi, 3” ərazi partiya təşkilatının sədr müavini
