Prezident İlham Əliyevin “Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası” müşavirəsindəki çıxışı müasir dövrdə ölkələrin inkişaf strategiyalarında rəqəmsallaşmanın mərkəzi rolunu vurğulayır. Bu çıxışda süni intellektin tətbiqi, milli data mərkəzlərinin yaradılması və rəqəmsallaşma islahatları yalnız texnoloji yenilik kimi deyil, həm də dövlətlərin iqtisadi, sosial və təhlükəsizlik sahələrində dayanıqlı inkişafının əsas istiqamətləri kimi təqdim olunur.
Müasir qlobal iqtisadiyyat sürətlə rəqəmsal transformasiya mərhələsinə qədəm qoymuşdur. Süni intellektin tətbiqi artıq istehsal və xidmət sahələrində məhsuldarlığı artırmaqla yanaşı, qərar qəbuletmə proseslərini sürətləndirir və daha dəqiq nəticələr əldə etməyə imkan verir. Sənaye sahəsində avtomatlaşdırma, kənd təsərrüfatında aqrotexniki qərarların optimallaşdırılması, səhiyyədə diaqnostika və müalicə proseslərinin dəqiqləşdirilməsi, təhsildə fərdiləşdirilmiş öyrənmə imkanlarının genişlənməsi və maliyyə sektorunda risklərin daha effektiv idarə olunması süni intellektin tətbiq sahələrinin yalnız bir hissəsidir. Bu texnologiya dövlətlərin iqtisadi rəqabət qabiliyyətini artırmaqla yanaşı, sosial rifahın yüksəldilməsinə də mühüm töhfə verir.
Data mərkəzlərinin yaradılması isə rəqəmsal infrastrukturun əsas dayağıdır. Milli data mərkəzləri məlumatların təhlükəsiz saxlanılması, emalı və ötürülməsi üçün güclü texniki baza təmin edir. Bu, informasiya suverenliyini qorumaqla yanaşı, kibertəhlükəsizliyi gücləndirir və dövlət qurumlarının fəaliyyətində operativliyi artırır. Eyni zamanda, bulud texnologiyalarının inkişafı sahibkarlıq subyektlərinə daha əlçatan və sərfəli İT xidmətləri təqdim edir. Bu isə startap ekosisteminin formalaşmasına, innovativ biznes modellərinin yaranmasına və rəqəmsal iqtisadiyyatın genişlənməsinə şərait yaradır.
Rəqəmsallaşma ilə bağlı islahatlar dövlət idarəçiliyində keyfiyyət dəyişikliyi deməkdir. Elektron hökumət xidmətlərinin genişləndirilməsi və rəqəmsal platformaların tətbiqi vətəndaş-məmur münasibətlərini sadələşdirir, şəffaflıq və hesabatlılığı artırır, korrupsiya risklərini azaldır və xidmət keyfiyyətini yüksəldir. Bu islahatlar həm dövlətin idarəetmə səmərəliliyini artırır, həm də cəmiyyətin dövlətə olan etimadını möhkəmləndirir.
Beləliklə, Prezident İlham Əliyevin çıxışında vurğulanan süni intellektin tətbiqi, data mərkəzlərinin yaradılması və rəqəmsallaşma islahatları Azərbaycanın gələcək inkişaf strategiyasının əsasını təşkil edir. Bu istiqamətlər ölkənin iqtisadi gücünü artırmaqla yanaşı, sosial rifahı və milli təhlükəsizliyi təmin edən mühüm amillərdir. Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası həm milli maraqlara cavab verir, həm də qlobal rəqabət mühitində ölkənin mövqeyini möhkəmləndirir.
Əsgərova Yaqut ,
Bakı Slavyan Universitetinin tələbəsi
