Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlərin təhlükəsizliyi yalnız hərbi qüdrət, sərhədlərin mühafizəsi və iqtisadi imkanlarla məhdudlaşmır. İnformasiya texnologiyalarının sürətli inkişafı, sosial şəbəkələrin ictimai rəyə təsir imkanlarının genişlənməsi və müxtəlif ideoloji yanaşmaların sərhədlərdən asılı olmayaraq yayılması ideoloji təhlükəsizlik məsələsini də aktual edir. Bu baxımdan Azərbaycanın dövlətçilik maraqlarının qorunması, milli birliyin möhkəmləndirilməsi və vətəndaşların informasiya təsirlərinə qarşı dayanıqlılığının artırılması ölkənin təhlükəsizlik siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri kimi nəzərdən keçirilir.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayındakı çıxışında ideoloji təhlükəsizlik məsələsinə xüsusi diqqət yetirilməsi bu sahənin dövlət və cəmiyyət üçün əhəmiyyətini gündəmə gətirir. Çıxışda vurğulanan əsas məqamlardan biri fiziki təhlükəsizliklə ideoloji təhlükəsizliyin qarşılıqlı əlaqəsidir. Dövlət sərhədlərinin mühafizəsi ölkənin ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin qorunmasına xidmət etdiyi kimi, informasiya və ideoloji təhdidlərin müəyyənləşdirilməsi də cəmiyyətin daxili sabitliyinin təmin olunması baxımından əhəmiyyət daşıyır. Rəqəmsal mühitdə yayılan məlumatların coğrafi sərhədlərlə məhdudlaşmaması bu istiqamətdə daha sistemli yanaşmanı zəruri edir.
Azərbaycan son illərdə ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin bərpası, iqtisadi imkanlarının genişləndirilməsi və beynəlxalq münasibətlərdə fəallığının artması ilə səciyyələnən yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyub. Ölkənin xarici siyasətində milli maraqların qorunması, regional əməkdaşlığın inkişafı və beynəlxalq platformalarda iştirak mühüm yer tutur. Belə şəraitdə dövlətin təhlükəsizlik anlayışının yalnız hərbi və siyasi sahələrlə məhdudlaşdırılmaması, cəmiyyətin informasiya mühitinin və ideoloji dayanıqlılığının da diqqətdə saxlanılması aktuallıq qazanır.
İdeoloji təhlükəsizlik sahəsində əsas məsələlərdən biri məlumatların düzgün qiymətləndirilməsi bacarığının inkişaf etdirilməsidir. İnternet və sosial şəbəkələr vasitəsilə yayılan informasiyalar bəzən yoxlanılmamış faktlara, yanlış şərhlərə və emosional təsir vasitələrinə əsaslana bilər. Belə hallarda vətəndaşların məlumatı mənbəyi, məzmunu və məqsədi baxımından təhlil etməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. İnformasiya savadlılığının artırılması, media məzmununa tənqidi yanaşmanın təşviqi və rəqəmsal təhlükəsizlik biliklərinin genişləndirilməsi cəmiyyətin mümkün manipulyasiya cəhdlərinə qarşı müqavimət imkanlarını gücləndirə bilər.
Prezident İlham Əliyev VIII Qurultaydakı çıxışında ideoloji təxribatlardan qorunmaq üçün təhsilin və vətənpərvərliyin əhəmiyyətini vurğulayıb. Bu yanaşma çərçivəsində təhsil yalnız peşə və bilik qazandıran vasitə deyil, həm də vətəndaşın müstəqil düşünmə, müxtəlif məlumatları müqayisə etmə və əsaslandırılmış qərarlar qəbul etmə qabiliyyətini inkişaf etdirən mühüm ictimai institut kimi çıxış edir. Tarixi yaddaşın qorunması, milli-mədəni irsin öyrənilməsi və dövlətçilik ənənələrinin gələcək nəsillərə çatdırılması da bu prosesin mühüm tərkib hissələridir.
İdeoloji təhlükəsizliyin təmin olunması cəmiyyətin müxtəlif təbəqələrinin, xüsusilə təhsil müəssisələrinin, ailələrin, media qurumlarının və ictimai institutların birgə fəaliyyətini tələb edir. Bu istiqamətdə aparılan işlər məlumatların sərbəst müzakirəsi, fərqli fikirlərin təhlili və qanunvericiliyə hörmət prinsipləri ilə uzlaşdırılmalıdır. Hər hansı ideoloji təsirin qiymətləndirilməsi zamanı konkret məzmunun, yayılma üsullarının və mümkün nəticələrin araşdırılması obyektiv yanaşma üçün vacibdir.
Azərbaycanın gələcək inkişafı baxımından təhlükəsizlik anlayışının geniş məzmun kəsb etməsi, rəqəmsal mühitdə yaranan risklərin vaxtında müəyyənləşdirilməsi və vətəndaşların maarifləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Milli maraqların qorunması, ictimai həmrəyliyin möhkəmləndirilməsi və informasiya savadlılığının yüksəldilməsi bir-birini tamamlayan istiqamətlərdir. Bu sahədə ardıcıl fəaliyyət dövlətin dayanıqlı inkişafı və cəmiyyətin dəyişən beynəlxalq informasiya mühitinə uyğunlaşması üçün mühüm zəmin yaradır.
Araz Məmmədov,
YAP Xətai rayon təşkilatı fəalı
