Prezident İlham Əliyevin aprelin 6-da Gürcüstana etdiyidövlət səfəri və səfər çərçivəsində mətbuata verdiyi geniş bəyanat Azərbaycan-Gürcüstan münasibətlərinin strateji mahiyyətini, dinamik inkişaf trayektoriyasını və regional əhəmiyyətini bir daha aydın şəkildə ortaya qoydu. Prezident İlham Əliyevin çıxışında səsləndirdiyi fikirlər, vurğuladığı məqamlar və verdiyi mesajlar göstərdi ki, Azərbaycan-Gürcüstan münasibətləri artıq klassik tərəfdaşlıq çərçivəsindən çıxaraq strateji müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəlmişdir və bu münasibətlər regionun gələcək inkişafının əsas dayaqlarından biri kimi çıxış edir.
Tarixi kontekstdə yanaşdıqda, Azərbaycan və Gürcüstanxalqları arasında əlaqələrin əsrlər boyu davam edəndostluq və qardaşlıq ənənələrinə söykəndiyini görürük. Prezident İlham Əliyevin də vurğuladığı kimi, bu tarixibağlar müasir dövlətlərarası münasibətlər üçün möhkəmzəmin formalaşdırmışdır. Əsrlər boyu eyni coğrafiyadasülh və qarşılıqlı hörmət şəraitində yaşayan xalqlarımızbu gün müstəqil dövlətlər kimi eyni prinsiplərə sadiqqalaraq əməkdaşlıqlarını davam etdirirlər. Bu baxımdan, iki ölkə arasındakı münasibətlərin inkişafı təsadüfi deyil, tarixi zərurətin və qarşılıqlı maraqların məntiqinəticəsidir.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatında xüsusi yer tutanməqamlardan biri də Gürcüstanın əldə etdiyi uğurlarınyüksək qiymətləndirilməsi oldu. O, Gürcüstanın dinamikiqtisadi inkişafını, ölkədə formalaşmış müsbət investisiyamühitini və siyasi sabitliyi xüsusi vurğuladı. Bu yanaşma, bir tərəfdən, dost ölkəyə verilən yüksək qiymətingöstəricisi, digər tərəfdən isə regionda sabitliyin vəinkişafın qarşılıqlı şəkildə bir-birini tamamladığınıgöstərən mühüm siyasi mesajdır. Çünki müasir dünyadaiqtisadi inkişafın əsas şərti kimi çıxış edən siyasi sabitlikGürcüstanda mövcuddur və bu da ölkəni investorlar üçüncəlbedici məkana çevirir.
Azərbaycan investorlarının Gürcüstana artan marağı da bu reallığın bariz göstəricisidir. Prezident İlham Əliyevinqeyd etdiyi kimi, Azərbaycan tərəfindən Gürcüstaniqtisadiyyatına 3,7 milyard dollar həcmində sərmayəqoyulmuşdur ki, bu da iki ölkə arasında iqtisadiinteqrasiyanın dərinləşdiyini sübut edir. Bu investisiyalaryalnız iqtisadi göstərici deyil, həm də qarşılıqlı etimadın, uzunmüddətli tərəfdaşlığın və strateji baxışıntəzahürüdür. Üstəlik, gələcəkdə üçüncü ölkələrdə birgəinvestisiya layihələrinin həyata keçirilməsi perspektivi ikiölkənin əməkdaşlığının coğrafiyasının daha da genişlənəcəyindən xəbər verir.
İkitərəfli ticarət əlaqələrinin inkişafı da diqqətəlayiqdir. 800 milyon dollardan artıq ticarət dövriyyəsi və artımdinamikası göstərir ki, Azərbaycan-Gürcüstan iqtisadimünasibətləri sabit və davamlı inkişaf xətti üzrə irəliləyir. Bu dinamika onu deməyə əsas verir ki, yaxınperspektivdə ticarət dövriyyəsinin 1 milyard dollaraçatması real və mümkündür. Bu isə öz növbəsindəiqtisadi əlaqələrin daha da şaxələndirilməsi və yeniəməkdaşlıq sahələrinin yaranması üçün geniş imkanlaraçır.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatında xüsusi vurğulananistiqamətlərdən biri də enerji əməkdaşlığı oldu. Azərbaycan uzun illərdir ki, regionun və Avropanın enerjitəhlükəsizliyinin təmin olunmasında mühüm rol oynayırvə bu prosesdə Gürcüstan əsas tranzit ölkə kimi çıxış edir. Bakı-Tbilisi-Ceyhan boru kəməri və Cənub Qaz Dəhlizikimi qlobal əhəmiyyətli layihələr iki ölkəninəməkdaşlığının zirvəsini təşkil edir. Bu layihələr yalnıziqtisadi deyil, həm də geosiyasi baxımdan mühüməhəmiyyət daşıyır, çünki onlar regionda enerjimarşrutlarının şaxələndirilməsinə və enerjitəhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsinə xidmət edir.
Enerji layihələri ilə yanaşı, nəqliyyat sahəsindəəməkdaşlıq da strateji əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycanvə Gürcüstanın birgə səyləri nəticəsində formalaşan OrtaDəhliz bu gün Avrasiya məkanında mühüm nəqliyyatarteriyasına çevrilmişdir. Bu dəhliz vasitəsilə Şərq iləQərb arasında yük daşımalarının həcmi sürətlə artır və buproses hər iki ölkənin iqtisadi potensialını daha da gücləndirir. Nəqliyyat infrastrukturunun genişləndirilməsiistiqamətində görülən işlər göstərir ki, Azərbaycan vəGürcüstan bu sahədə də uzunmüddətli strateji planlaramalikdir.
Regional təhlükəsizlik məsələləri də Prezident İlhamƏliyevin bəyanatında mühüm yer tutdu. O, qeyd etdi ki, bu gün Cənubi Qafqazda yeni reallıqlar formalaşır vəregion ölkələri bu imkanlardan maksimum istifadəetməlidir. Uzun illər münaqişələr və gərginliklərlə yaddaqalan regionun bu gün sülh və əməkdaşlıq məkanınaçevrilməsi istiqamətində atılan addımlar xüsusiəhəmiyyət daşıyır. Bu prosesdə Gürcüstanın rolu dayüksək qiymətləndirildi ki, bu da regional əməkdaşlığıninklüziv xarakter daşıdığını göstərir.
Azərbaycan ilə Ermənistan arasında sülh prosesinətoxunan Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, sülhünmöhkəmləndirilməsi üçün yalnız sənədlərin imzalanmasıkifayət deyil, real əməkdaşlıq mexanizmləriformalaşdırılmalıdır. Bu baxımdan, ticarət əlaqələrinininkişafı mühüm rol oynaya bilər. Gürcüstanın bu prosesdətranzit və vasitəçi kimi oynadığı rol xüsusi qeyd olunduvə bu, üçtərəfli əməkdaşlıq perspektivlərininmövcudluğunu göstərir.
Beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində qarşılıqlı dəstək dəAzərbaycan-Gürcüstan münasibətlərinin mühümkomponentlərindən biridir. Prezident İlham Əliyevinvurğuladığı kimi, iki ölkə hər zaman bir-birininsuverenliyini, ərazi bütövlüyünü və sərhədlərinintoxunulmazlığını dəstəkləmişdir və bu siyasət gələcəkdədə davam etdiriləcəkdir. Bu prinsipial mövqe beynəlxalqhüququn əsas prinsiplərinə sadiqliyin göstəricisi olmaqlayanaşı, iki ölkə arasında siyasi etimadın yüksək səviyyədəolduğunu təsdiqləyir.
Humanitar və mədəni əlaqələr də bu münasibətlərinayrılmaz hissəsidir. Azərbaycan və Gürcüstan xalqlarıarasında mövcud olan tarixi dostluq münasibətləri bu gündə müxtəlif sahələrdə əməkdaşlıq vasitəsilə daha damöhkəmləndirilir. Təhsil, mədəniyyət və turizmsahələrində həyata keçirilən layihələr xalqlar arasındaqarşılıqlı anlaşmanı gücləndirir və bu da siyasimünasibətlərə müsbət təsir göstərir.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatında səsləndirilənfikirlərdən belə nəticəyə gəlmək olar ki, Azərbaycan-Gürcüstan münasibətləri çoxşaxəli və dinamik xarakterdaşıyır. Bu münasibətlər yalnız iki ölkənin millimaraqlarına xidmət etmir, eyni zamanda regionunsabitliyi və inkişafı üçün də mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Qarşılıqlı hörmət, etimad və ortaq maraqlar üzərindəqurulan bu əməkdaşlıq modeli digər ölkələr üçün dənümunə kimi çıxış edə bilər.
Yekunlaşdırsaq qeyd edə bilərik ki, Prezident İlhamƏliyevin Gürcüstana dövlət səfəri və mətbuata verdiyibəyanat Azərbaycan diplomatiyasının uğurlu nümunəsiolmaqla yanaşı, regionda yeni əməkdaşlıq mərhələsininbaşlanğıcını ifadə edir. Bu səfər göstərdi ki, Azərbaycanvə Gürcüstan gələcəyə inamla baxan, strateji baxışa malikvə qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığı prioritet hesab edənölkələrdir. Mövcud dinamika və əldə olunan nailiyyətlərdeməyə əsas verir ki, Azərbaycan-Gürcüstanmünasibətləri bundan sonra da yüksələn xətlə inkişafedəcək və regionun sabitliyinə, təhlükəsizliyinə vərifahına mühüm töhfələr verəcəkdir.
Zahid Cəfərov,
Hüquq elmləri doktoru, professor
