2026-cı il fevralın 15-də İlham Əliyevin Serbiya Respublikasına səfəri zamanı verdiyi bəyanat Azərbaycan–Serbiya münasibətlərinin mahiyyətini və gələcək inkişaf istiqamətlərini aydın şəkildə ortaya qoydu. Dövlət başçısının çıxışında vurğulanan əsas məqamlar – qarşılıqlı etimad, suverenliyə hörmət, milli maraqların qorunması və liderlik amili – iki ölkə arasında formalaşmış strateji tərəfdaşlığın siyasi fəlsəfəsini əks etdirir. Prezident İlham Əliyev çıxışında qeyd etdi ki, Azərbaycan və Serbiya arasında təmaslar uzun illərdir davam edir və tərəflər bir-birini yaxından tanıyır. Bu fikir diplomatik münasibətlərin formal çərçivədən çıxaraq şəxsi etimada və səmimi dialoqa söykəndiyini göstərir. Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində liderlər arasında şəxsi münasibətlər dövlətlərarası əməkdaşlığın dərinləşməsində mühüm rol oynayır. Azərbaycan Prezidenti ilə Serbiya Prezidenti arasında mövcud olan dostluq münasibətləri də bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Dövlət başçısının çıxışında Serbiya xalqının tarix boyu öz suverenliyini qorumaq uğrunda göstərdiyi səylərə xüsusi yer verilməsi təsadüfi deyil. Azərbaycan özü də ərazi bütövlüyü və dövlət suverenliyi uğrunda ciddi sınaqlardan keçmiş bir ölkədir. Bu baxımdan Bakı ilə Belqrad arasında oxşar tarixi təcrübə və siyasi həssaslıqlar mövcuddur. Məhz bu amil iki ölkə arasında qarşılıqlı anlayış və dəstəyin əsasını təşkil edir. Suverenlik məsələsində prinsipial mövqe həm Azərbaycan, həm də Serbiya üçün dəyişməz prioritetdir. Prezident İlham Əliyev Serbiyanın hazırkı inkişaf modelini yüksək qiymətləndirərək bildirdi ki, təbii sərvətləri məhdud olan bir ölkənin öz gücünə arxalanaraq iqtisadi və sosial sahədə böyük nailiyyətlər əldə etməsi xüsusi diqqətəlayiqdir. Bu fikir əslində dövlət idarəçiliyində səmərəli islahatların və düzgün iqtisadi strategiyanın rolunu ön plana çıxarır. Serbiyanın beynəlxalq arenada qazandığı nüfuz, aparılan struktur islahatları və iqtisadi artım tempinin saxlanılması Prezident Aleksandar Vuçiçin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən siyasətin nəticəsi kimi qiymətləndirilir. Azərbaycan Prezidenti çıxışında Serbiya liderinin dövlət maraqlarını hər şeydən üstün tutduğunu vurğuladı. Bu yanaşma müasir siyasi diskursda milli maraqların qorunmasının əsas prinsip olduğunu bir daha təsdiqləyir. Qlobal geosiyasi gərginliklərin artdığı, beynəlxalq münasibətlər sistemində ikili standartların mövcud olduğu bir dövrdə dövlətlərin öz suveren qərarvermə hüququnu qoruması mühüm əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan və Serbiya bu məsələdə oxşar mövqedən çıxış edir və bir-birinin ərazi bütövlüyünü və suverenliyini dəstəkləyir. Səfər çərçivəsində səsləndirilən fikirlər iki ölkə arasında əməkdaşlığın yalnız siyasi müstəvi ilə məhdudlaşmadığını göstərir. Enerji, nəqliyyat, müdafiə sənayesi və humanitar sahələrdə əməkdaşlıq perspektivləri də gündəmdədir. Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayan ölkə kimi Balkan regionu ilə əlaqələrini genişləndirməyə xüsusi önəm verir. Serbiya isə regionun mühüm siyasi və iqtisadi aktorlarından biri olaraq Azərbaycanla tərəfdaşlığı strateji seçim kimi dəyərləndirir. Prezident İlham Əliyevin bəyanatında diqqət çəkən digər məqam dostluq və qarşılıqlı hörmət prinsiplərinin önə çəkilməsidir. Bu, beynəlxalq münasibətlərdə etibarlı tərəfdaş obrazının formalaşdırılması baxımından mühüm faktordur. Azərbaycan son illər balanslaşdırılmış və praqmatik xarici siyasət kursu yürüdərək müxtəlif region ölkələri ilə qarşılıqlı faydaya əsaslanan əlaqələr qurmağa nail olmuşdur. Serbiya ilə münasibətlər də məhz bu xəttin davamıdır. Nəticə etibarilə, fevralın 15-də Serbiyaya edilən səfər və verilən bəyanat iki ölkə arasında mövcud olan strateji tərəfdaşlığın möhkəmləndiyini nümayiş etdirdi. Qarşılıqlı etimad, suverenliyə hörmət və milli maraqların qorunması prinsiplərinə əsaslanan Azərbaycan–Serbiya münasibətləri gələcək illərdə daha da dərinləşəcək. Bu əməkdaşlıq modeli həm regional sabitliyə, həm də Avropa məkanında yeni siyasi və iqtisadi balansın formalaşmasına töhfə verə bilər.
İsmayıl Nağızadə,
Yeni Azərbaycan Partiyası, Məsləhətçi
