Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 2026-cı il oktyabrın 12-də Kamboca Krallığının Baş naziri Hun Manetin ölkəmizə səfəri zamanı mətbuata verdiyi bəyanat iki ölkə arasında münasibətlərin inkişafında yeni mərhələnin əsas istiqamətlərini müəyyənləşdirdi. Görüş və aparılan müzakirələr göstərdi ki, coğrafi məsafə əməkdaşlıq üçün maneə deyil, qarşılıqlı siyasi iradə və ortaq maraqlar isə yeni tərəfdaşlıqların möhkəm təməlidir.
Azərbaycanın xarici siyasətində müxtəlif regionlarla qarşılıqlı faydalı əlaqələrin qurulması, beynəlxalq platformalarda tərəfdaşlığın genişləndirilməsi mühüm yer tutur. Prezident İlham Əliyevin bəyanatında BMT, Qoşulmama Hərəkatı və Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirə (AQEM) çərçivəsində Azərbaycanla Kamboca arasında mövcud olan əməkdaşlıq xüsusi vurğulandı.
Dövlət başçısı bildirdi ki, ölkələrimiz beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində fəal əməkdaşlıq edir və bir-birini dəstəkləyir. Bu münasibətlər qarşılıqlı etimada, suverenliyə hörmətə və beynəlxalq hüququn prinsiplərinə əsaslanır. İkitərəfli təmasların intensivləşdirilməsi barədə razılığın əldə olunması isə siyasi dialoqun daha praktik nəticələrlə zənginləşdirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.
Azərbaycanın Asiya və xüsusilə Cənub-Şərqi Asiya ölkələri ilə əlaqələrə verdiyi önəm ölkəmizin beynəlxalq əməkdaşlıq coğrafiyasını genişləndirmək, yeni tərəfdaşlıqlar qurmaq və regional əlaqələndirmədə rolunu gücləndirmək strategiyasının tərkib hissəsidir.
Azərbaycan–Kamboca münasibətlərinin inkişafında iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Prezident İlham Əliyev iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin hələlik arzuolunan səviyyədə olmadığını qeyd edərək, mövcud potensialın reallaşdırılması üçün geniş imkanların olduğunu diqqətə çatdırdı.
Bu məqsədlə ticarət və investisiya əməkdaşlığının praktiki məsələləri ilə məşğul olacaq birgə işçi qrupunun yaradılması barədə razılıq əldə edildi. Sənaye sahələrində birgə istehsal müəssisələrinin yaradılması, turizm, təhsil, nəqliyyat və rəqəmsal transformasiya istiqamətlərində əməkdaşlıq imkanları da müzakirə olundu.
Səfər çərçivəsində keçirilən biznes forumu iki ölkənin işgüzar dairələrinin bir araya gəlməsi, qarşılıqlı iqtisadi maraqların öyrənilməsi və yeni investisiya imkanlarının müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm platformadır. Birbaşa biznes əlaqələrinin inkişafı iqtisadi münasibətlərin yalnız siyasi bəyanatlar səviyyəsində qalmamasına, konkret layihələr və qarşılıqlı fayda üzərində qurulmasına xidmət edir.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatında Azərbaycanın dövlət idarəçiliyində əldə etdiyi uğurların beynəlxalq səviyyədə tanınmasının göstəricilərindən biri kimi “ASAN xidmət” sisteminə xüsusi diqqət yetirildi. Kambocanın bu təcrübəyə maraq göstərməsi Azərbaycanın innovativ dövlət xidmətləri modelinin başqa ölkələr üçün də faydalı ola biləcəyini nümayiş etdirir.
Vətəndaş məmnunluğunu, şəffaflığı, operativliyi və xidmət keyfiyyətini əsas götürən “ASAN xidmət” modeli Azərbaycanın institusional təcrübəsinin mühüm nailiyyətlərindəndir. Bu təcrübənin dost ölkələrlə paylaşılması yalnız dövlət xidmətləri sahəsində əməkdaşlığı deyil, həm də ikitərəfli münasibətlərin yeni istiqamətlər üzrə zənginləşdirilməsini təşviq edir.
Belə təşəbbüslər Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunu gücləndirməklə yanaşı, ölkəmizin müasir idarəetmə təcrübəsinin regional və qlobal miqyasda yayılmasına da töhfə verir.
Hun Manetin Azərbaycana səfəri çərçivəsində imzalanmış sənədlərin mübadiləsi ikitərəfli münasibətlərin konkret məzmunla zənginləşdirilməsi baxımından mühüm addım oldu. Oktyabrın 12-də Prezident İlham Əliyevin və Kambocanın Baş nazirinin iştirakı ilə üç sənəd mübadilə edildi.
Bunlara ADA Universiteti ilə Kambocanın Diplomatiya və Beynəlxalq Əlaqələr Milli İnstitutu arasında əməkdaşlıq haqqında Anlaşma Memorandumu, gəlirlərə görə vergilərə münasibətdə ikiqat vergitutmanın aradan qaldırılması və vergidən yayınmanın qarşısının alınması haqqında Saziş, eləcə də ticarət və iqtisadi əməkdaşlıq haqqında Çərçivə Sazişi daxildir.
Bu sənədlər təhsil və diplomatiya sahəsində əlaqələrin genişləndirilməsi, iqtisadi münasibətlər üçün daha əlverişli şəraitin yaradılması və biznes dairələri arasında əməkdaşlığın təşviqi baxımından əhəmiyyətlidir. Xüsusilə ikiqat vergitutmanın aradan qaldırılmasına yönələn saziş sahibkarlar üçün daha aydın və əlverişli iqtisadi mühitin formalaşmasına dəstək verə bilər.
Azərbaycan Respublikası ilə Kamboca Krallığı arasında diplomatik münasibətlər otuz ildən artıq tarixə malikdir. Prezident İlham Əliyevin bəyanatında 12 il əvvəl Kambocanın o zamankı Baş naziri Hun Sen ilə Azərbaycanda keçirilmiş görüşün xatırladılması ikitərəfli əlaqələrin davamlılığını və siyasi dialoqun varisliyini göstərir.
Təhsil sahəsində əməkdaşlığın bərpası da perspektivli istiqamətlərdəndir. Sovet dövründə yüzlərlə kambocalı tələbənin Azərbaycanda təhsil alması iki xalq arasında humanitar əlaqələrin tarixi əsasını təşkil edir. Bu ənənənin yenidən canlandırılması tələbə mübadiləsinə, akademik əməkdaşlığa və xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanın dərinləşməsinə imkan yarada bilər.
Tərəflərin nəqliyyat əlaqələri, hava daşımaları, təhlükəsizlik və digər sahələrdə əməkdaşlıq imkanlarını müzakirə etməsi də münasibətlərin geniş gündəliyə malik olduğunu göstərir. Eyni zamanda, minalarla mübarizə sahəsində təcrübə və bilik mübadiləsi hər iki ölkənin üzləşdiyi problemlərin həlli baxımından əhəmiyyət kəsb edir.
Prezident İlham Əliyevin Kambocanın Baş naziri Hun Manetlə görüşü zamanı verdiyi bəyanat Azərbaycan xarici siyasətinin əsas xüsusiyyətlərini – açıq dialoqu, qarşılıqlı hörməti, beynəlxalq əməkdaşlığa sadiqliyi və iqtisadi tərəfdaşlığın genişləndirilməsini bir daha nümayiş etdirdi.
İmzalanmış sənədlər, birgə işçi qrupunun yaradılması barədə razılıq və müxtəlif sahələrdə müəyyənləşdirilən əməkdaşlıq istiqamətləri Azərbaycan–Kamboca münasibətlərinin yeni imkanlara açıldığını göstərir. Qarşıda duran əsas vəzifə əldə olunmuş razılaşmaları konkret layihələrə və real nəticələrə çevirməkdir.
Bu səfər bir daha təsdiqlədi ki, məsafələr dövlətlər arasında əməkdaşlığa mane olmur. Qarşılıqlı etimad, siyasi iradə və ortaq maraqlar olduqda dostluq münasibətləri iqtisadi, humanitar və institusional tərəfdaşlığa çevrilərək hər iki ölkənin inkişafına xidmət edə bilər.
Aynur Şərif,
Yeni Azərbaycan Partiyası Nəsimi rayon təşkilatının əməkdaşı
