Avropanın Enerji Bazarında Mövcudluğumuzu Genişləndirmək niyyətindəyik
Son illərdə Avropanın enerji bazarı qlobal iqtisadiyyatın ən strateji və dinamik sahələrindən birinə çevrilmişdir. Enerji təhlükəsizliyi, alternativ mənbələrin inkişafı və regional əməkdaşlıq kimi amillər bu bazarın sürətlə dəyişməsinə səbəb olur. Xüsusilə Rusiyanın Ukraynaya müdaxiləsi sonrasında Avropa ölkələri enerji təchizatının diversifikasiyasına daha böyük diqqət ayırmağa başlamışdır. Bu vəziyyət isə yeni tərəfdaşlıqlar və enerji ixracını artırmaq istəyən ölkələr üçün mühüm imkanlar yaradır.Avropa İttifaqı enerji təhlükəsizliyini təmin etmək üçün müxtəlif mənbələrdən qaz və elektrik enerjisi tədarükünü artırmağa çalışır. Bu kontekstdə Xəzər regionu, xüsusilə də Azərbaycan mühüm enerji tərəfdaşlarından biri kimi ön plana çıxır. Azərbaycanın zəngin karbohidrogen ehtiyatları, inkişaf etmiş enerji infrastrukturu və etibarlı tərəfdaş imici Avropa bazarında mövqeyini gücləndirir.Avropaya enerji ixracının əsas sütunlarından biri Cənub Qaz Dəhlizi layihəsidir.
Bu genişmiqyaslı enerji infrastrukturu Xəzər dənizindən çıxarılan təbii qazın Avropa bazarına nəqlini təmin edir. Layihənin ən vacib seqmentlərindən biri olan Trans Adriatik Boru Kəməri qazı Yunanıstan və Albaniya üzərindən İtaliya bazarına çatdırır. Bu marşrut Avropanın enerji mənbələrini şaxələndirməsi baxımından mühüm rol oynayır.Avropa bazarında mövcudluğumuzu genişləndirmək üçün bir neçə əsas istiqamət prioritet hesab olunur. Birinci istiqamət enerji ixracının həcminin artırılmasıdır. Bunun üçün mövcud boru kəmərlərinin ötürmə qabiliyyətinin genişləndirilməsi və yeni infrastruktur layihələrinin həyata keçirilməsi vacibdir.
İkinci istiqamət isə uzunmüddətli enerji müqavilələrinin bağlanmasıdır. Belə müqavilələr həm enerji tədarükçüləri, həm də Avropa ölkələri üçün sabitlik və proqnozlaşdırıla bilən əməkdaşlıq mühiti yaradır.Digər mühüm istiqamət isə bərpa olunan enerji sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsidir. Avropa İttifaqı 2050-ci ilə qədər karbon neytrallığına nail olmağı qarşısına məqsəd qoymuşdur. Bu çərçivədə külək, günəş və yaşıl hidrogen kimi alternativ enerji mənbələrinin inkişafı xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Xəzər dənizinin böyük külək enerjisi potensialı Avropa ilə yeni enerji əməkdaşlığı imkanları yaradır. Bu potensialın reallaşdırılması üçün beynəlxalq şirkətlər və Avropa institutları ilə birgə layihələrin həyata keçirilməsi vacibdir.
Bundan əlavə, enerji diplomatiyasının gücləndirilməsi də strateji əhəmiyyət daşıyır. Avropa ölkələri ilə siyasi və iqtisadi münasibətlərin inkişafı enerji əməkdaşlığının genişlənməsinə müsbət təsir göstərir. Regional forumlar, enerji sammitləri və ikitərəfli danışıqlar bu sahədə əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsi üçün mühüm platforma rolunu oynayır.Nəhayət, texnoloji modernizasiya və dayanıqlı enerji infrastrukturu da Avropa bazarında rəqabət qabiliyyətinin artırılmasına kömək edir. Müasir texnologiyaların tətbiqi enerji hasilatı və nəqli proseslərinin daha səmərəli və ekoloji cəhətdən təhlükəsiz şəkildə həyata keçirilməsini təmin edir. Bu isə Avropa ölkələrinin ekoloji standartlarına uyğun fəaliyyət göstərmək üçün vacib şərtdir.Beləliklə, Avropanın enerji bazarında mövcudluğumuzu genişləndirmək həm iqtisadi, həm də geosiyasi baxımdan böyük əhəmiyyət daşıyır. İnfrastrukturun inkişafı, yeni tərəfdaşlıqların qurulması və bərpa olunan enerji sahəsində layihələrin həyata keçirilməsi bu strategiyanın əsas istiqamətlərini təşkil edir. Bu addımlar sayəsində Avropa ilə enerji əməkdaşlığı daha da dərinləşəcək və uzunmüddətli qarşılıqlı faydalı tərəfdaşlıq formalaşacaq.
Günel Nəsibova,
Yeni Azərbaycan Partiyası,məsləhətçi
