Azərbaycanın müstəqillik tarixində 3 oktyabr 1993-cü il xüsusi siyasi məna daşıyan tarixlərdən biridir. Həmin gün keçirilmiş ümumxalq səsverməsi nəticəsində Ulu Öndər Heydər Əliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçildi. Bu hadisə müstəqilliyin ilk illərində siyasi sistemin qarşısında dayanan ciddi çağırışlar fonunda baş verdi. Rəsmi tarixi mənbələr 1993-cü ili dövlət müstəqilliyinin qorunması, təhlükəsizlik, iqtisadiyyatın bərpası və dövlət institutlarının möhkəmləndirilməsi baxımından dönüş mərhələsi kimi təqdim edir.
Seçki institutunun dövlətçilik baxımından əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, hakimiyyətin legitimliyi xalqın siyasi iradəsinin ifadəsi ilə əlaqələndirilir. 3 oktyabr seçkisi də məhz belə bir mexanizm vasitəsilə yeni siyasi mərhələnin hüquqi-siyasi əsaslarından birini formalaşdırdı. Bu hadisəyə yalnız seçki nəticəsi kimi deyil, dövlətin idarə olunması üçün siyasi məsuliyyətin müəyyənləşdirilməsi baxımından yanaşmaq mümkündür.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin Prezident seçilməsindən sonra dövlət idarəçiliyinin qarşısında bir-biri ilə bağlı çoxsaylı məsələlər dayanırdı. Təhlükəsizliyin təmin edilməsi, iqtisadi böhrandan çıxış, dövlət institutlarının möhkəmləndirilməsi, beynəlxalq münasibətlərin qurulması və hüquqi dövlət əsaslarının formalaşdırılması vahid dövlətçilik gündəliyinə daxil oldu. Rəsmi mənbələr də 1993–2003-cü illəri fundamental dövlət quruculuğu və islahatlar dövrü kimi xarakterizə edir.
Xalq iradəsi anlayışı dövlətçilik məsuliyyəti ilə tamamlanır. Seçki yolu ilə hakimiyyətə gələn dövlət rəhbərliyinin əsas vəzifələrindən biri cəmiyyətin təhlükəsizliyini, hüquqlarını və inkişaf imkanlarını təmin edən institutların yaradılmasıdır. Bu baxımdan 3 oktyabr 1993-cü il siyasi legitimliklə dövlət idarəçiliyi məsuliyyətinin bir-birinə bağlandığı tarixi mərhələ kimi nəzərdən keçirilə bilər.
Beləliklə, 1993-cü il, 3 oktyabr — Ulu Öndər Heydər Əliyevin Prezident seçilməsi ilə Azərbaycan tarixinin yeni mərhələsi başlandı. Bu mərhələnin əsas xüsusiyyəti siyasi hakimiyyətin legitimliyi ilə dövlət quruculuğunun praktiki vəzifələrinin bir-birini tamamlaması oldu. Sonrakı illərdə qəbul edilən Konstitusiya, iqtisadi qərarlar və beynəlxalq layihələr həmin siyasi mərhələnin institusional nəticələrini formalaşdırdı.
Mürsəl Bəkirli,
YAP Nizami rayon təşkilatının fəalı
