20 Yanvar 1990-cı il Azərbaycan tarixinin ən faciəli, eyni zamanda ən şərəfli səhifələrindən biridir. Bu tarix təkcə qanlı bir hadisə deyil, həm də Azərbaycan xalqının azadlıq, müstəqillik və milli iradə uğrunda apardığı mübarizənin simvoludur. Həmin gecə sovet imperiyası öz dağılmaqda olan hakimiyyətini qorumaq üçün dinc Azərbaycan xalqına qarşı misli görünməmiş zorakılıq törətdi.1980-ci illərin sonlarında SSRİ-də gedən siyasi proseslər, “yenidənqurma” siyasəti və mərkəzi hakimiyyətin zəifləməsi milli azadlıq hərəkatlarının güclənməsinə səbəb oldu. Azərbaycanda isə bu proseslər xüsusilə kəskin xarakter aldı. Qarabağda baş verən hadisələr, erməni separatizmi və Moskvanın ikili siyasəti xalqın haqlı narazılığını daha da artırdı.1990-cı ilin yanvar ayında Bakıda və digər şəhərlərdə keçirilən kütləvi mitinqlər xalqın azadlıq, ədalət və müstəqillik tələblərinin açıq ifadəsi idi. Bu tələblərə cavab olaraq Sovet rəhbərliyi dialoq yolu əvəzinə silahlı müdaxilə yolunu seçdi.
1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə Sovet Ordusunun böyük hərbi kontingenti Bakıya yeridildi. Şəhərə fövqəladə vəziyyət elan olunmadan daxil olan qoşunlar tanklar, zirehli texnika və avtomat silahlarla dinc əhaliyə hücum etdilər. Küçələrdə, meydanlarda, hətta evlərdə olan günahsız insanlar gülləbaran edildi.Rəsmi məlumatlara görə, həmin gecə və sonrakı günlərdə 130-dan çox insan şəhid oldu, yüzlərlə insan yaralandı, çox sayda şəxs həbs edildi. Qadınlar, uşaqlar, yaşlı insanlar bu amansızlığın qurbanına çevrildi. Bu hadisə insanlığa qarşı ağır cinayət idi.20 Yanvar faciəsi Azərbaycan xalqının iradəsini qıra bilmədi. Əksinə, bu hadisə xalqın müstəqillik əzmini daha da gücləndirdi.
Şəhidlərin qanı Azərbaycanın azadlıq yolunu işıqlandırdı. Məhz bu faciədən sonra Azərbaycan cəmiyyətində sovet rejiminə qarşı inamsızlıq tam şəkildə formalaşdı və müstəqillik ideyası geri dönməz xarakter aldı.Ümummilli lider Heydər Əliyev 20 Yanvar hadisələrinə ilk siyasi-hüquqi qiymət verən şəxs oldu. O, Moskva şəhərində Azərbaycanın daimi nümayəndəliyində çıxış edərək bu hadisəni açıq şəkildə pislədi və Sovet rəhbərliyini cinayətdə ittiham etdi.
Sonradan müstəqil Azərbaycan dövləti tərəfindən 20 Yanvar hadisələrinə dövlət səviyyəsində siyasi qiymət verildi.Bu gün 20 Yanvar şəhidləri Azərbaycan xalqının yaddaşında əbədi yaşayır. Hər il yanvarın 20-də minlərlə insan Şəhidlər Xiyabanını ziyarət edir, şəhidlərin məzarları üzərinə qərənfillər düzür. Bu, xalqın öz qəhrəmanlarına olan dərin hörmətinin və minnətdarlığının göstəricisidir.20 Yanvar həm matəm, həm də qürur günüdür. Bu tarix bizə azadlığın hansı bədəl bahasına qazanıldığını xatırladır. Şəhidlərimizin fədakarlığı sayəsində Azərbaycan bu gün müstəqil, suveren dövlətdir. 20 Yanvar faciəsi Azərbaycan xalqının sarsılmaz ruhunun, milli birliyinin və azadlıq iradəsinin əbədi rəmzidir.Şəhidlər ölməz, Vətən bölünməz.
Əbdürəhmanova Günel,
Yeni Azərbaycan Partiyası,məsləhətçi
