Dövlətlər arasında münasibətlərin möhkəmlənməsi yalnız siyasi razılaşmalardan və iqtisadi layihələrdən asılı deyil. Xalqların bir-birini tanıması, gənclərin təhsil imkanlarının genişləndirilməsi, mədəniyyətlərarası ünsiyyətin inkişafı və ortaq tarixi yaddaşın qorunması da uzunmüddətli tərəfdaşlığın mühüm şərtləridir. Prezident İlham Əliyevin oktyabrın 13-də Laos Prezidenti Thonqlun Sisulitin Azərbaycana rəsmi səfəri zamanı mətbuata verdiyi bəyanatda təhsil məsələsinə xüsusi diqqət yetirməsi bu baxımdan əhəmiyyətlidir.
Dövlət başçısı çıxışında sovet dövründə iki mindən çox laoslu tələbənin Azərbaycanda təhsil aldığını xatırladıb. Bu fakt iki ölkə arasında humanitar əlaqələrin yeni olmadığını, onların müəyyən tarixi təcrübəyə söykəndiyini göstərir. Müxtəlif dövrlərdə Azərbaycanda təhsil almış xarici tələbələr öz ölkələrinə qayıtdıqdan sonra qazandıqları bilikləri tətbiq etməklə yanaşı, təhsil aldıqları ölkə ilə şəxsi və peşəkar əlaqələrin qorunmasına da töhfə verə bilirlər.
Prezident İlham Əliyev bu ənənənin bərpa edilməsini təklif edib və laoslu tələbələr üçün müvafiq təqaüd mexanizmlərinin yaradılması məsələsini gündəmə gətirib. Bu təşəbbüsün əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, təhsil sahəsində əməkdaşlıq gələcək nəsillər arasında münasibətlərin formalaşmasına xidmət edir. Xarici tələbələrin Azərbaycanda təhsil alması onların ölkəmizin tarixi, dili, mədəniyyəti və müasir inkişafı ilə daha yaxından tanış olmasına imkan yarada bilər.
Təqaüd proqramları belə əməkdaşlığın genişlənməsi üçün mühüm vasitədir. Maliyyə dəstəyi tələbələrin ali təhsilə çıxış imkanlarını artırır, eyni zamanda, onların müxtəlif ixtisaslar üzrə bilik və bacarıqlar qazanmasına şərait yaradır. Gələcəkdə bu istiqamətdə konkret proqramların hazırlanması təhsil müəssisələri arasında əlaqələrin gücləndirilməsinə, müəllim və tələbə mübadiləsinin inkişafına, elmi əməkdaşlıq layihələrinin həyata keçirilməsinə zəmin yarada bilər.
Təhsil sahəsində əməkdaşlığın digər üstünlüyü onun iqtisadi və siyasi münasibətlərə də müsbət təsir göstərməsidir. Azərbaycanda təhsil alan laoslu gənclər gələcəkdə öz ölkələrində dövlət idarəçiliyi, biznes, kənd təsərrüfatı, texnologiya və digər sahələrdə fəaliyyət göstərə bilərlər. Onların Azərbaycanla bağlı şəxsi təcrübəsi iki ölkə arasında yeni əlaqələrin qurulmasını asanlaşdıra bilər.
Humanitar münasibətlərin inkişafı mədəniyyət və turizm sahələrini də əhatə edir. Laos Prezidenti Thonqlun Sisulit öz bəyanatında ticarət və turizmin, eləcə də mədəniyyət sahəsində mübadilələrin artırılmasına inamını ifadə edib. Bu, xalqların qarşılıqlı tanışlığının genişləndirilməsinin hər iki tərəf üçün əhəmiyyətli olduğunu göstərir.
Azərbaycan ilə Laosun coğrafi baxımdan bir-birindən uzaqda yerləşməsi qarşılıqlı tanıtım fəaliyyətinin vacibliyini artırır. Mədəniyyət günləri, təhsil proqramları, tələbə mübadiləsi, turizm təşəbbüsləri və akademik əməkdaşlıq bu məsafənin yaratdığı maneələrin azaldılmasına kömək edə bilər. Bunun üçün dövlət qurumları ilə yanaşı, universitetlərin, mədəniyyət təşkilatlarının və gənclər birliklərinin də fəal iştirakı vacibdir.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatında təhsil ənənəsinin bərpasına dair səsləndirilən fikir Azərbaycan-Laos münasibətlərinin gələcəyə hesablanmış istiqamətlərindən biri kimi qiymətləndirilə bilər. Əgər bu təşəbbüs konkret təqaüd proqramları və mübadilə layihələri ilə davam etdirilərsə, iki xalq arasında əlaqələrin daha geniş və davamlı əsaslar üzərində qurulmasına töhfə verə bilər. Çünki siyasi və iqtisadi tərəfdaşlığın ən etibarlı dayaqlarından biri xalqların bir-birini tanıması və qarşılıqlı etimadın möhkəmlənməsidir.
Əminə Baloğlanova,
Xəzər rayonu, 26 №li tam orta məktəbin əməkdaşı
