17 Oktyabr Azərbaycan tarixində Füzuli şəhərinin işğaldan azad olunması ilə bağlı xüsusi məna daşıyan gündür. 2020-ci il oktyabrın 17-də Azərbaycan Ordusunun uğurlu hərbi əməliyyatları nəticəsində Füzuli şəhəri işğaldan azad edildi və rayonun gələcəyində yeni mərhələnin əsası qoyuldu. Bu hadisə uzun illər doğma yurdlarından ayrı düşmüş insanların geri qayıdış arzularını gücləndirdi, ölkəmizin ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində əldə olunan mühüm nəticələrdən biri kimi yadda qaldı. Füzulinin azadlığı həm tarixi ədalətin bərpasını, həm də bölgədə həyatın yenidən qurulması üçün yaranmış imkanları ifadə edir.
Füzuli rayonunun işğalı 1993-cü ildə bölgənin həyatında ağır dəyişikliklərə səbəb olmuşdu. Əhalinin böyük hissəsi evlərini tərk etmək məcburiyyətində qalmış, yaşayış məntəqələrinin normal fəaliyyəti pozulmuş, bir çox ev və ictimai obyekt dağıdılmışdı. Uzun müddət doğma torpaqlardan uzaqda yaşayan insanların həyatında məcburi köçkünlük ciddi sosial və mənəvi çətinliklər yaratmışdı. Buna baxmayaraq, Füzuliyə bağlılıq qorunub saxlanılmış, doğma evə qayıdış arzusu ailə yaddaşının və milli kimliyin mühüm hissəsi kimi yaşamaqda davam etmişdi.
Vətən müharibəsi zamanı Azərbaycan Ordusunun əldə etdiyi uğurlar Füzulinin azad olunmasına yol açdı. Döyüşlərdə iştirak edən hərbçilərin qəhrəmanlığı, əzmi və fədakarlığı şəhərin geri qaytarılmasında mühüm rol oynadı. Oktyabrın 17-də əldə edilən qələbə hərbi baxımdan əhəmiyyətli olmaqla yanaşı, insanların mənəvi dünyasında da dərin iz buraxdı. Füzulililər üçün bu tarix illərlə davam edən ayrılığın sona çatacağına, doğma yurdun yenidən yaşayış məkanına çevriləcəyinə olan inamın güclənməsi demək idi.
Azadlıqdan sonra şəhərin qarşısında yeni vəzifələr dayandı. İşğal dövründə dağıdılmış yaşayış və təsərrüfat infrastrukturu bərpa edilməli, əhalinin geri qayıtması üçün təhlükəsiz və müasir şərait yaradılmalı idi. Şəhərsalma layihələri, nəqliyyat əlaqələrinin inkişafı, kommunal sistemlərin qurulması və sosial obyektlərin yaradılması bu prosesin əsas istiqamətlərini təşkil etdi. Bərpa işlərinin ardıcıl aparılması Füzulinin yenidən yaşayış və iqtisadi fəaliyyət mərkəzinə çevrilməsi üçün vacib şərtdir.
Füzulinin gələcək inkişafı onun coğrafi mövqeyi və regional əlaqələri ilə də bağlıdır. Şəhərin avtomobil yolları və hava nəqliyyatı infrastrukturu vasitəsilə ölkənin digər əraziləri ilə əlaqələrinin genişlənməsi insanların hərəkətini, yükdaşımaları və iqtisadi fəallığı asanlaşdırır. Füzuli Beynəlxalq Hava Limanının istifadəyə verilməsi bölgənin nəqliyyat əlçatanlığının artırılmasında mühüm addım olub. Nəqliyyat şəbəkəsinin inkişafı ilə yanaşı, su, enerji, təhsil, səhiyyə və digər xidmətlərin müasir tələblərə uyğun təşkili şəhərin dayanıqlı inkişafı üçün əhəmiyyətlidir.
Füzulinin dirçəlişi yalnız binaların və yolların yenidən qurulması ilə məhdudlaşmır. Şəhərin həqiqi inkişafı insanların burada rahat yaşaması, işləməsi, təhsil alması və sosial münasibətlərini bərpa etməsi ilə ölçülür. Əhalinin məşğulluğunun artırılması, sahibkarlığın inkişafı, kənd təsərrüfatı və xidmət sahələrinin genişləndirilməsi doğma yurda qayıdış prosesinin möhkəmlənməsinə kömək edir. Eyni zamanda, tarixi yaddaşın qorunması, mədəni irsə diqqət və ətraf mühitin mühafizəsi şəhərin gələcək nəsillərə ötürüləcək simasının formalaşmasında mühüm yer tutur.
Füzuli şəhərinin azadlığı uğrunda canından keçən şəhidlərin xatirəsi bu tarixin ən müqəddəs mənəvi dayaqlarından biridir. Onların fədakarlığı və qazilərin göstərdiyi şücaət xalqımızın yaddaşında daim yaşayacaq. Bu tarix həm də müharibənin ağır nəticələrini, sülhün əhəmiyyətini və azad edilmiş ərazilərdə təhlükəsiz həyatın qurulmasının vacibliyini xatırladır. Şəhid ailələrinə və qazilərə göstərilən diqqət, onların xidmətlərinin ehtiramla yad edilməsi milli yaddaşın qorunmasına xidmət edir.
17 Oktyabr – Füzuli Şəhəri Günü bu gün azadlıq tarixinin, milli iradənin və quruculuq əzminin birləşdiyi əlamətdar gündür. Füzuli artıq işğalın nəticələri ilə deyil, bərpa olunan həyat, yeni yaşayış məkanları və gələcək inkişaf imkanları ilə də gündəmə gəlir. Şəhərin yenidən qurulması, sakinlərin doğma torpaqlara qayıdışı və sosial-iqtisadi həyatın canlandırılması qələbənin uzunmüddətli nəticələrini möhkəmləndirir. Füzulinin dirçəlişi doğma yurda sədaqətin, milli həmrəyliyin və gələcəyə inamın parlaq ifadəsidir.
Təranə Teyyubova,
YAP Xətai rayon təşkilatının fəalı
