Beynəlxalq ticarət marşrutlarının şaxələndirilməsi və təchizat zəncirlərinin dayanıqlığının gücləndirilməsi müasir iqtisadiyyatın əsas məsələlərindəndir. Bu şəraitdə Azərbaycanla Mərkəzi Asiya ölkələri arasında nəqliyyat əməkdaşlığı regional gündəliyin mühüm istiqamətinə çevrilir. Prezident İlham Əliyevin Türkmənbaşı görüşündə Xəzər dənizi vasitəsilə daşımaların genişləndirilməsini və Orta Dəhlizin inkişafını vurğulaması Azərbaycanın tranzit imkanlarının əhəmiyyətini nümayiş etdirir.
Azərbaycanın nəqliyyat siyasətində limanlar, dəmir yolları, avtomobil magistralları və hava limanları bir-birini tamamlayan infrastruktur elementləridir. Xəzərin şərq sahilində yerləşən Mərkəzi Asiya dövlətləri üçün Azərbaycan üzərindən keçən marşrutlar qərb istiqamətində beynəlxalq bazarlara çıxış imkanlarını genişləndirir. Bununla belə, dəhlizin səmərəliliyi yalnız coğrafi mövqedən deyil, daşıma müddətindən, tariflərdən və müxtəlif nəqliyyat növlərinin uzlaşdırılmasından da asılıdır.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında Orta Dəhliz üzrə yükdaşımaların artımına dair səsləndirilən göstəricilər bu marşruta marağın yüksəldiyini göstərir. Artan tələbatın uzunmüddətli üstünlüyə çevrilməsi üçün infrastrukturun ötürücülük qabiliyyəti genişləndirilməlidir. Limanlarda əməliyyatların sürətləndirilməsi, dəmir yolu şəbəkələrinin əlaqələndirilməsi və yük axınlarının əvvəlcədən planlaşdırılması nəqliyyat xərclərini azalda bilər.
Bu prosesdə rəqəmsal infrastrukturun rolu getdikcə artır. Xəzər dənizinin dibi ilə fiber-optik xətlərin inkişafı və “Rəqəmsal İpək Yolu” təşəbbüsü regionun kommunikasiya imkanlarını genişləndirə bilər. Elektron gömrük, rəqəmsal sənədləşmə və logistika platformaları fiziki nəqliyyat dəhlizlərinin fəaliyyətini daha səmərəli təşkil etməyə imkan verir. Bu sistemlərin qarşılıqlı uzlaşdırılması sərhədlərdə vaxt itkisinin azaldılmasına kömək edə bilər.
Orta Dəhlizin perspektivləri Azərbaycanla Mərkəzi Asiya arasında koordinasiyalı fəaliyyətin davamlılığından asılıdır. İnfrastruktur investisiyaları ilə yanaşı, prosedurların sadələşdirilməsi, xidmət standartlarının uyğunlaşdırılması və biznes üçün proqnozlaşdırıla bilən şəraitin yaradılması vacibdir. Prezident İlham Əliyevin regional görüşdə nəqliyyat əlaqələrinə verdiyi diqqət bu məsələlərin strateji əhəmiyyətini göstərir. Dəhlizin uğuru coğrafi üstünlüyün etibarlı və rəqabətədavamlı logistika xidmətlərinə çevrilməsi ilə müəyyən olunacaq.
Aytən İsmayılova,
YAP Nizami rayon təşkilatının fəalı
