Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayı Azərbaycanın ictimai-siyasi həyatında mühüm əhəmiyyət daşıyan hadisələrdən biri kimi ölkənin keçdiyi tarixi yolun, əldə olunan nəticələrin və qarşıdakı dövrün əsas istiqamətlərinin bir arada nəzərdən keçirilməsi ilə seçilir. Bu qurultayın əhəmiyyəti yalnız Yeni Azərbaycan Partiyasının növbəti qurultayı olması ilə məhdudlaşmır. Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam bərpa olunmasından sonra keçirilən ilk qurultay olması onun məzmununa xüsusi siyasi və tarixi çalar verir. Prezident İlham Əliyevin qurultaydakı çıxışı da məhz bu geniş konteksti əhatə edərək YAP-ın yaranmasından bu günə qədər keçdiyi siyasi yolu, əvvəlki qurultaylarda və çıxışlarda müəyyənləşdirilən əsas istiqamətləri, Azərbaycanın əldə etdiyi mühüm nəticələri və qarşıdakı mərhələnin vəzifələrini vahid məntiq daxilində təqdim edir.
Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılması Azərbaycanın müstəqilliyinin ilk illərində mürəkkəb siyasi və iqtisadi proseslərin yaşandığı bir dövrə təsadüf etmişdir. 1992-ci ilin noyabrında Naxçıvanda keçirilən təsis qurultayı ilə siyasi fəaliyyətə başlayan YAP sonrakı illərdə ölkənin siyasi həyatında mühüm rol oynayan təşkilatlardan birinə çevrilmişdir. Həmin dövrdə siyasi qeyri-sabitlik, iqtisadi çətinliklər və dövlət idarəçiliyində mövcud olan problemlər qarşısında əsas məsələlərdən biri dövlətçiliyin qorunması və möhkəmləndirilməsi idi. Sonrakı mərhələdə həyata keçirilən siyasət nəticəsində siyasi sabitliyin təmin olunması, iqtisadi əsasların yaradılması və Azərbaycanın beynəlxalq əlaqələrinin genişləndirilməsi istiqamətində mühüm addımlar atılmışdır. YAP-ın əvvəlki qurultaylarında səsləndirilən fikirlər də həmin dövrün tələbləri və ölkənin qarşısında duran vəzifələr nəzərə alınmaqla formalaşmışdır.
Prezidentin VIII Qurultaydakı çıxışında əvvəlki mərhələlərin xatırlanması sadəcə tarixi məlumatların sadalanması məqsədi daşımır. Bu məqamlar Azərbaycanın bugünkü siyasi, iqtisadi və dövlətçilik imkanlarının hansı proseslər nəticəsində formalaşdığını göstərmək baxımından əhəmiyyətlidir. Müstəqilliyin ilk illərində dövlətin iqtisadi əsaslarının möhkəmləndirilməsi, xarici investisiyaların cəlb edilməsi, enerji sektorunun inkişaf etdirilməsi və beynəlxalq əməkdaşlığın genişləndirilməsi ölkənin sonrakı inkişafı üçün mühüm baza yaratmışdır. “Əsrin müqaviləsi” ilə başlayan enerji strategiyası Azərbaycanın iqtisadi imkanlarının genişlənməsinə və beynəlxalq enerji xəritəsində rolunun artmasına şərait yaratmış, əldə edilən iqtisadi imkanlar isə digər sahələrin inkişafına da təsir göstərmişdir.
VIII Qurultayın əvvəlki qurultaylardan fərqləndirən mühüm xüsusiyyətlərindən biri Azərbaycanın artıq yeni siyasi və geosiyasi reallıqlar şəraitində fəaliyyət göstərməsidir. 44 günlük Vətən müharibəsində əldə olunan Zəfər və 2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilən antiterror tədbirləri nəticəsində Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam bərpa edilməsi ölkənin müasir tarixində mühüm dönüş nöqtəsi olmuşdur. Bu səbəbdən qurultayda yalnız əvvəlki illərin nəticələrindən deyil, həmin nəticələrin yaratdığı yeni imkanlardan və qarşıda duran vəzifələrdən də danışılır. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan genişmiqyaslı bərpa-quruculuq işləri, yaşayış məntəqələrinin yenidən qurulması, infrastrukturun yaradılması və Böyük Qayıdış prosesinin həyata keçirilməsi bu yeni mərhələnin əsas istiqamətlərindəndir.
Qurultayın məzmununda milli birlik və siyasi həmrəylik məsələsi də xüsusi yer tutur. Azərbaycanın mürəkkəb dövrlərdən keçərək mühüm nəticələr əldə etməsində xalq-dövlət birliyinin əhəmiyyəti vurğulanır. Dövlətçilik ətrafında həmrəyliyin qorunması, milli maraqların əsas götürülməsi və ölkənin qarşısında duran məqsədlərin cəmiyyətin müxtəlif təbəqələri tərəfindən dəstəklənməsi sabit inkişaf üçün mühüm amillər kimi önə çıxır. Bu baxımdan YAP-ın fəaliyyəti də Azərbaycanın siyasi həyatında baş verən proseslərlə əlaqəli şəkildə təqdim olunur. Partiyanın əvvəlki qurultaylarında müəyyənləşdirilən istiqamətlər və qəbul edilən qərarlar sonrakı mərhələlərdə ölkənin inkişaf gündəliyində öz əksini tapmışdır.
Müasir mərhələdə güclü dövlət anlayışı yalnız siyasi sabitlik və iqtisadi imkanlarla deyil, həm də milli təhlükəsizliyin etibarlı təmin olunması ilə bağlıdır. Azərbaycanın müdafiə potensialının gücləndirilməsi, ordunun müasir tələblərə uyğun inkişaf etdirilməsi və ölkənin təhlükəsizlik imkanlarının artırılması qurultayda diqqət yetirilən mühüm məsələlərdəndir. Bununla yanaşı, yeni dövrün təhlükəsizlik anlayışı informasiya, kiberməkan və texnoloji imkanlarla da sıx bağlıdır. İnternet mühitində informasiya təhlükəsizliyinin qorunması, dezinformasiyaya qarşı mübarizə, süni intellekt və digər yeni texnologiyaların yaratdığı imkan və risklərin nəzərə alınması dövlət siyasətinin yeni istiqamətlərini müəyyənləşdirir. Təhsil və gənclərin vətənpərvərlik ruhunda yetişdirilməsi də bu prosesin mühüm tərkib hissəsidir.
Azərbaycanın xarici siyasətinin əsas istiqamətləri də qurultayda diqqətdən kənarda qalmır. Müstəqil xarici siyasət yürütmək, milli maraqları qorumaq, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığı genişləndirmək və müxtəlif dövlətlərlə qarşılıqlı faydalı münasibətlər qurmaq ölkənin beynəlxalq mövqeyinin möhkəmləndirilməsində mühüm rol oynayır. Türk dünyası və İslam ölkələri ilə əlaqələrin inkişafı, strateji tərəfdaşlıqların genişləndirilməsi və Azərbaycanın beynəlxalq platformalarda fəal iştirakı xarici siyasətin çoxşaxəli xarakterini göstərir. Ölkənin regionda yaranan yeni reallıqlarda fəal iştirak etməsi də onun siyasi və geosiyasi əhəmiyyətini artıran amillərdəndir.
Qurultayda iqtisadi inkişaf və sosial siyasət məsələləri də geniş məzmun daşıyır. Dövlətin iqtisadi müstəqilliyinin gücləndirilməsi, maliyyə sabitliyinin qorunması, strateji ehtiyatların artırılması və dövlət borcunun idarəolunan səviyyədə saxlanılması iqtisadi təhlükəsizliyin əsas istiqamətləri kimi nəzərdən keçirilir. İqtisadi imkanların genişlənməsi əhalinin sosial rifahının yüksəldilməsi üçün də imkan yaradır. Əməkhaqlarının, pensiyaların və sosial ödənişlərin artırılması, sosial proqramların davam etdirilməsi dövlət siyasətinin sosial yönümünü göstərən əsas istiqamətlərdəndir.
Enerji və nəqliyyat sahələri də Azərbaycanın gələcək inkişafında mühüm rol oynayan istiqamətlər kimi çıxış edir. Neft və qaz resurslarından səmərəli istifadə ilə yanaşı, enerji ixracının şaxələndirilməsi və elektrik enerjisi sahəsində yeni imkanların yaradılması Azərbaycanın regional enerji təhlükəsizliyində rolunu gücləndirir. Eyni zamanda ölkənin əlverişli coğrafi mövqeyi nəqliyyat və logistika sahəsində geniş imkanlar yaradır. Orta Dəhliz və Şimal-Cənub nəqliyyat istiqamətləri Azərbaycanın regional tranzit imkanlarının artırılması və beynəlxalq iqtisadi əlaqələrdə daha fəal rol oynaması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən quruculuq işləri isə yeni mərhələnin ən mühüm nəticələrindən biri kimi xüsusi diqqət çəkir. Uzun illər işğal altında olmuş ərazilərdə həyatın yenidən qurulması, insanların doğma yurdlarına qayıtması üçün şəraitin yaradılması, yeni yolların, yaşayış məntəqələrinin, sosial obyektlərin və digər infrastrukturun inşa edilməsi Böyük Qayıdışın real məzmununu formalaşdırır. Bu proses yalnız bərpa işləri ilə məhdudlaşmır, həmin ərazilərin Azərbaycanın ümumi iqtisadi və sosial inkişaf sisteminə inteqrasiyasını da nəzərdə tutur.
Beləliklə, Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayı partiyanın əvvəlki qurultaylarından formalaşan siyasi xəttin davamlılığını və eyni zamanda yeni dövrün tələblərinə uyğun qarşıya çıxan vəzifələri özündə birləşdirən mühüm siyasi hadisə kimi diqqət çəkir. Prezident İlham Əliyevin qurultaydakı çıxışında YAP-ın yaranmasından keçən tarixi dövr, dövlətçilik yolunda əldə olunan nəticələr, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin bərpası, iqtisadi və hərbi imkanların gücləndirilməsi, beynəlxalq mövqelərin möhkəmləndirilməsi və qarşıda duran yeni vəzifələr vahid məntiq çərçivəsində təqdim olunur. Bu baxımdan VIII Qurultay yalnız partiyanın fəaliyyətinə dair məsələlərin müzakirə edildiyi tədbir deyil, Azərbaycanın keçdiyi inkişaf yolunun, mövcud imkanlarının və gələcək prioritetlərinin ümumi mənzərəsinin ortaya qoyulduğu bir siyasi platforma kimi qiymətləndirilə bilər. Qurultayın əsas məzmununda dövlət müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi, milli maraqların qorunması, əldə olunmuş nailiyyətlərin davamlı inkişaf üçün əsas kimi istifadə edilməsi və yeni çağırışlara uyğun siyasətin davam etdirilməsi kimi istiqamətlər ön plana çıxır.
Səltənət Möhsünlü,
YAP Tərtər rayon təşkilatının məsləhətçisi
