Azərbaycan tarixində dövlət müstəqilliyinin əldə olunması ilə yanaşı, onun qorunması və möhkəmləndirilməsi də mühüm siyasi və tarixi vəzifə olmuşdur. XX əsrin sonlarında müstəqilliyini yenidən bərpa edən Azərbaycan ciddi siyasi, iqtisadi və sosial problemlərlə qarşılaşmışdır. Belə bir mürəkkəb şəraitdə dövlət idarəçiliyinin gücləndirilməsi və milli dövlətçilik prinsiplərinin inkişaf etdirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı.
3 oktyabr 1993-cü ildə Heydər Əliyevin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilməsi ölkənin ictimai-siyasi həyatında yeni mərhələnin başlanması ilə əlaqələndirilir. Bu dövrdə dövlətin qarşısında duran əsas məsələlərdən biri idarəetmə sisteminin sabitləşdirilməsi, dövlət institutlarının fəaliyyətinin gücləndirilməsi və müstəqilliyin qorunması idi. Dövlətçilik siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri ölkənin milli maraqlarının dövlət siyasətinin mərkəzinə gətirilməsi olmuşdur.
Heydər Əliyevin dövlət idarəçiliyinə yanaşmasında siyasi sabitlik mühüm amil kimi çıxış edirdi. Çünki sabit ictimai-siyasi mühit olmadan iqtisadi inkişafın, sosial proqramların və uzunmüddətli dövlət layihələrinin həyata keçirilməsi çətinləşirdi. Bu baxımdan dövlət strukturlarının fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi, qanunçuluğun möhkəmləndirilməsi və idarəetmədə ardıcıllığın təmin olunması dövlət quruculuğu prosesinin mühüm istiqamətlərini təşkil etmişdir.
Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi inkişafında hüquqi dövlət prinsiplərinin formalaşdırılması da mühüm yer tutmuşdur. Dövlət və cəmiyyət münasibətlərinin hüquqi əsaslar üzərində qurulması, vətəndaşların hüquq və azadlıqlarının qorunması, qanunvericilik sisteminin təkmilləşdirilməsi dövlətçilik prosesinin mühüm tərkib hissəsi olmuşdur.
Dövlət müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi yalnız siyasi idarəçiliklə məhdudlaşmırdı. Ölkənin iqtisadi potensialının inkişaf etdirilməsi, milli iqtisadi maraqların qorunması və iqtisadi münasibətlərin yeni şəraitə uyğunlaşdırılması da dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri idi. İqtisadi əsasların gücləndirilməsi Azərbaycanın siyasi müstəqilliyinin daha dayanıqlı xarakter almasına xidmət edən amillərdən biri kimi çıxış etmişdir.
Heydər Əliyevin dövlətçilik konsepsiyasında milli maraqlar, ərazi bütövlüyü, suverenlik və müstəqillik bir-biri ilə əlaqəli anlayışlar kimi nəzərdən keçirilmişdir. Dövlətin strateji məqsədlərinin müəyyənləşdirilməsi zamanı Azərbaycanın uzunmüddətli inkişaf perspektivlərinə diqqət yetirilmişdir.
Nəticə etibarilə, 3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycan dövlətçiliyinin inkişaf tarixində mühüm siyasi hadisə kimi qiymətləndirilir. Bu tarixdən sonrakı dövrdə dövlət idarəçiliyinin möhkəmləndirilməsi, siyasi sabitliyin təmin olunması, müstəqilliyin qorunması və milli dövlətçilik ideyasının inkişaf etdirilməsi istiqamətində həyata keçirilən siyasət Azərbaycanın sonrakı inkişaf proseslərinə təsir göstərmişdir.
Cəmilə Mansurova,
Bakı Slavyan Universitetinin müəllimi
