4 Oktyabr – Cəbrayıl Şəhəri Günü Azərbaycan tarixinin mühüm və əlamətdar günlərindən biridir. Bu tarix Cəbrayıl şəhərinin 2020-ci il Vətən müharibəsi zamanı işğaldan azad edilməsi ilə bağlıdır. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə 4 oktyabr hər il Cəbrayıl şəhəri günü kimi qeyd olunur.
Cəbrayıl rayonu 1993-cü il avqustun 23-də Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edilmiş, rayonun sakinləri doğma yurdlarından məcburi köçkün düşmüşdülər. Uzun illər ərzində cəbrayıllılar öz ata-baba torpaqlarına qayıtmaq, doğma şəhərlərində yenidən yaşamaq arzusu ilə yaşamışlar. İşğal dövründə Cəbrayılın yaşayış məntəqələri və tarixi-mədəni irsi ciddi dağıntılara məruz qalmışdır.
2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Cəbrayılın tarixində də yeni mərhələ açdı. Azərbaycan Ordusunun həyata keçirdiyi uğurlu hərbi əməliyyatlar nəticəsində əvvəlcə rayonun bir sıra kəndləri azad edildi. Oktyabrın 4-də isə Cəbrayıl şəhərinin azad olunması elan edildi. Həmin gün Cəbrayıl şəhərində Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağı ucaldıldı.
Cəbrayılın azad edilməsi Vətən müharibəsində mühüm hərbi və mənəvi əhəmiyyət daşıyan hadisələrdən biri oldu. Prezident İlham Əliyev Cəbrayılın azad edilməsini müharibə dövründə işğaldan azad edilən ilk şəhər kimi qeyd edib. Bu uğur Azərbaycan Ordusunun döyüş qabiliyyətini, əsgər və zabitlərimizin qəhrəmanlığını və Vətən uğrunda mübarizə əzmini nümayiş etdirdi.
Cəbrayılın azadlığı şəhidlərimizin qanı və qəhrəman hərbçilərimizin fədakarlığı hesabına əldə edilmiş tarixi Zəfərin nəticəsidir. Bu baxımdan 4 Oktyabr yalnız bir şəhərin azad edilməsini ifadə edən tarix deyil, həm də Vətən uğrunda canından keçən şəhidlərimizin əziz xatirəsinə ehtiram günüdür. Onların göstərdiyi şücaət Azərbaycan xalqının yaddaşında əbədi yaşayacaqdır.
Bu gün Cəbrayılın qarşısında yeni inkişaf və quruculuq mərhələsi dayanır. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən Böyük Qayıdış proqramı çərçivəsində Cəbrayıl rayonunda da genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işləri aparılır. Məqsəd doğma yurdlarından didərgin düşmüş insanların təhlükəsiz və layiqli şəraitdə öz torpaqlarına qayıdışını təmin etməkdir.
Cəbrayıl şəhərinin yenidən qurulması Zəfərin yalnız hərbi deyil, həm də quruculuq və inkişaf mərhələsinin göstəricisidir. Dağıntılara məruz qalmış şəhərin müasir şəhərsalma prinsipləri əsasında bərpası, yeni yaşayış komplekslərinin, sosial obyektlərin və infrastrukturun yaradılması Cəbrayılın gələcək inkişafına mühüm zəmin yaradır. Dövlət səviyyəsində aparılan bərpa işləri şəhərin yenidən canlı və müasir yaşayış məkanına çevrilməsinə xidmət edir.
4 Oktyabr həm də keçmişlə gələcək arasında mənəvi körpü yaradan bir tarixdir. Bu gün Cəbrayılın keçmişi, onun işğal illərində yaşadığı faciələr, azadlığı uğrunda verilən şəhidlər və bu gün həyata keçirilən quruculuq işləri bir bütöv tarix kimi xatırlanır. Cəbrayılın dirçəlişi Azərbaycanın öz ərazilərində sülh, təhlükəsizlik və inkişaf mühitinin formalaşdırılması istiqamətində həyata keçirdiyi tədbirlərin mühüm hissəsidir.
Cəbrayıl şəhəri günü xalqımızın milli yaddaşında xüsusi yer tutur. Bu əlamətdar tarix Azərbaycan Ordusunun şücaətini, şəhidlərimizin müqəddəs xatirəsini və doğma torpaqlara qayıdışın sevincini özündə birləşdirir. Cəbrayılın azadlığı ilə başlayan yeni tarix bu gün onun bərpası, inkişafı və sakinlərinin doğma yurda qayıdışı ilə davam edir.
Yalçın İsmayılov,
YAP Ağstafa rayon təşkilatının sədr müavini
