1993-cü il Azərbaycan tarixinin ən mühüm və mürəkkəb mərhələlərindən biri kimi yadda qalıb. Müstəqilliyinin ilk illərini yaşayan ölkə ciddi siyasi, sosial və iqtisadi çətinliklərlə qarşılaşmış, dövlət müstəqilliyinin və ictimai-siyasi sabitliyin qorunması mühüm məsələyə çevrilmişdi. Belə bir tarixi şəraitdə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin siyasi hakimiyyətə qayıdışı Azərbaycanın gələcək inkişaf istiqamətlərinin müəyyənləşməsində mühüm rol oynadı.
Heydər Əliyevin 1993-cü il iyunun 15-də Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçilməsi ölkənin siyasi həyatında mühüm mərhələ oldu. İyunun 24-dən etibarən prezident səlahiyyətlərini həyata keçirməyə başlayan Heydər Əliyev qarşıya çıxan mürəkkəb problemlərin həlli istiqamətində fəaliyyət göstərdi. Bu prosesin mühüm davamı olaraq 3 oktyabr 1993-cü ildə keçirilmiş prezident seçkilərində Heydər Əliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçildi. Milli Məclisin məlumatına görə, həmin seçkidə seçicilərin 98,8 faizi Heydər Əliyevə səs vermişdi.
3 oktyabr hadisəsini yalnız bir seçki tarixi kimi deyil, Azərbaycanın müstəqil dövlətçilik tarixinin mühüm mərhələlərindən biri kimi qiymətləndirmək olar. Prezident seçildikdən sonra Heydər Əliyevin qarşısında əsas vəzifələrdən biri dövlət idarəçiliyinin möhkəmləndirilməsi, ölkədə sabitliyin təmin olunması və müstəqilliyin qorunması idi. Rəsmi tarix materiallarında həmin dövrdə dövlət quruculuğu, təhlükəsizlik, ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi, iqtisadiyyatın bərpası və Azərbaycanın beynəlxalq əlaqələrinin inkişaf etdirilməsi əsas istiqamətlər kimi göstərilir.
Ulu Öndərin prezidentliyi dövründə dövlət quruculuğu ilə yanaşı, hüquqi və siyasi sistemin formalaşdırılması istiqamətində də mühüm addımlar atıldı. 1995-ci il noyabrın 12-də müstəqil Azərbaycanın ilk Konstitusiyasının ümumxalq səsverməsi ilə qəbul edilməsi dövlət quruculuğunun hüquqi əsaslarının möhkəmləndirilməsi baxımından əhəmiyyətli hadisə oldu. Həmin gün müstəqillik dövründə ilk parlament seçkilərinin keçirilməsi də yeni siyasi-hüquqi sistemin formalaşması prosesinin mühüm mərhələsi idi.
Həmin illərdə Azərbaycanın iqtisadi inkişafının əsas istiqamətlərindən biri də yeni neft strategiyasının həyata keçirilməsi idi. Bununla yanaşı, ölkənin beynəlxalq əlaqələrinin genişləndirilməsi, Azərbaycanın dünya birliyində mövqeyinin möhkəmləndirilməsi və xarici siyasət kursunun formalaşdırılması istiqamətində mühüm işlər görüldü. Rəsmi mənbələrdə 1993–2003-cü illər dövlət quruculuğu və müxtəlif sahələrdə islahatlarla xarakterizə olunan dövr kimi təqdim edilir.
Bu baxımdan, 3 oktyabr 1993-cü il müasir Azərbaycanın siyasi tarixində mühüm dönüş mərhələsi kimi yadda qalan tarixdir. Həmin gün Heydər Əliyevin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilməsi ölkənin sonrakı dövlət quruculuğu prosesinin əsas mərhələlərindən birinin başlanğıcı oldu. Ulu Öndərin siyasi irsi bu gün də Azərbaycanın dövlətçilik tarixinin mühüm səhifələrindən biri kimi öyrənilir və onun fəaliyyəti ilə bağlı tarixi hadisələr müstəqilliyin möhkəmləndirilməsi kontekstində qiymətləndirilir.
Yalçın İsmayılov,
YAP Ağstafa rayon təşkilatının sədr müavini
