Azərbaycanın iqtisadi inkişafında yeni istiqamətlərinmüəyyənləşdirilməsi və mövcud resursların dahasəmərəli şəkildə iqtisadi dövriyyəyə cəlb olunması qarşıya qoyulan mühüm məqsədlər sırasındadır. Bu baxımdan mədənçilik sektoru böyük potensiala maliksahələrdən biri kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Ölkənintəbii sərvətləri, zəngin mineral ehtiyatları və müxtəlifregionlarda mövcud olan faydalı qazıntı yataqları busahənin gələcək inkişafı üçün geniş imkanlar yaradır.
Mədənçiliklə bağlı dövlət proqramının qəbul edilməsisektorun qarşıdakı dövr üçün inkişaf istiqamətlərinindaha sistemli şəkildə müəyyənləşdirilməsinə imkanverir. Dörd ili əhatə edən bu proqram mədənçiliksahəsində çoxsaylı fəaliyyətlərin həyata keçirilməsinəstimul verməyi nəzərdə tutur. Dövlət proqramınınicrası çərçivəsində yeni layihələrin reallaşdırılması, mövcud imkanların araşdırılması və sektordafəaliyyətin daha müasir yanaşmalar əsasında qurulmasıgözlənilir.
Mədənçilik iqtisadiyyatın müxtəlif sahələri ilə sıx bağlıolan istiqamətlərdən biridir. Bu sektorun genişlənməsigeoloji araşdırmaların, hasilat fəaliyyətinin, emalsənayesinin, nəqliyyat və logistika xidmətlərinininkişafına təsir göstərə bilər. Faydalı qazıntıların yalnızçıxarılması deyil, onların mümkün qədər ölkədaxilində emal edilməsi əlavə iqtisadi dəyərinformalaşdırılması baxımından da əhəmiyyətlidir.
Yeni dövlət proqramının həyata keçirilməsi mədənçiliksahəsinə investisiya marağının artmasına da şəraityarada bilər. Aydın müəyyənləşdirilmiş inkişafistiqamətləri həm yerli sahibkarlar, həm də xaricişirkətlər üçün fəaliyyət imkanlarını daha konkretşəkildə formalaşdırır. İnvestisiya layihələriningenişlənməsi nəticəsində yeni müəssisələrinyaradılması, texniki imkanların artırılması və müasiravadanlıqların tətbiqi üçün əlverişli şərait yarana bilər.
Mədənçilik sektorunun inkişafı regionların iqtisadifəallığı baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Faydalı qazıntı ehtiyatlarının yerləşdiyi ərazilərdə yeniistehsal obyektlərinin və xidmət sahələrininyaradılması yerli iqtisadi aktivliyi yüksəldə bilər. Bununla yanaşı, yeni iş yerlərinin açılması və müxtəlifpeşələr üzrə mütəxəssislərə tələbatın artmasıregionlarda məşğulluq imkanlarını genişləndirə bilər.
Azərbaycanın iqtisadi siyasətində yeni sahələrininkişaf etdirilməsi ənənəvi sektorların əhəmiyyətiniazaltmaq məqsədi daşımır. Əksinə, müxtəlifistiqamətlərin paralel şəkildə inkişaf etdirilməsiiqtisadiyyatın daha çoxşaxəli struktur qazanmasınaimkan verir. Bu baxımdan mədənçilik sahəsinininkişafı neft və qaz sektorunun mövcud imkanlarınıtamamlayan istiqamətlərdən biri kimi nəzərdən keçiriləbilər.
Neft və qaz Azərbaycanın iqtisadiyyatında uzunmüddətdir aparıcı rol oynayan əsas sahələrdəndir. Ölkənin enerji sektorunda həyata keçirilən layihələr, beynəlxalq şirkətlərlə əməkdaşlıq və imzalanan yenimüqavilələr bu sahənin iqtisadi əhəmiyyətinin davametdiyini göstərir. Bu resurslar dövlət gəlirlərininformalaşmasında və iqtisadi inkişaf layihələrininmaliyyələşdirilməsində mühüm rol oynamaqda davamedir.
Cari ildə neft-qaz sahəsi ilə bağlı çoxsaylımüqavilələrin imzalanması da sektorun inkişafgündəliyində yerini qoruduğunu göstərir. Yenirazılaşmalar enerji ehtiyatlarının işlənməsi, hasilatimkanlarının qorunması və beynəlxalq tərəfdaşlarlaəməkdaşlığın davam etdirilməsi baxımındanəhəmiyyətlidir. Bu proses Azərbaycanın enerjibazarında mövcud mövqeyini saxlamaqla yanaşı, gələcək imkanlarını da genişləndirə bilər.
Mədənçiliklə neft-qaz sektorunun paralel inkişafıAzərbaycanın təbii resurs potensialının daha genişşəkildə istifadəsinə imkan verir. Bir tərəfdən ölkəninmineral sərvətlərinin iqtisadi dövriyyəyə cəlb edilməsiüçün yeni addımlar atılır, digər tərəfdən isə neft-qazsahəsində mövcud layihələrin davamlılığı təminolunur. Belə yanaşma iqtisadiyyatın müxtəlif resursbazalarından istifadə etməsinə şərait yaradır.
Mədənçilik sahəsində müasir texnologiyaların tətbiqidə mühüm məsələlərdən biridir. Geoloji kəşfiyyat, yataqların qiymətləndirilməsi, hasilat prosesləri vəemal mərhələsində innovativ texnologiyalardan istifadəməhsuldarlığın yüksəldilməsinə imkan verə bilər. Eynizamanda, müasir standartların tətbiqi təhlükəsizlik vəətraf mühitin qorunması baxımından da əhəmiyyətdaşıyır.
Qarşıdakı dörd il ərzində dövlət proqramı çərçivəsindəhəyata keçiriləcək tədbirlər mədənçilik sektorunda yenimərhələnin əsasını qoya bilər. Bu müddət ərzində əldəolunacaq nəticələr sahənin gələcək inkişafistiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsinə və daha genişlayihələrin formalaşdırılmasına imkan verə bilər.
Azərbaycanın təbii resursları ölkənin iqtisadi inkişafıüçün mühüm imkanlar yaradır. Bu imkanlardansəmərəli istifadə etmək üçün müxtəlif sektorların bir-birini tamamlaması, investisiyaların artırılması vəmüasir texnologiyaların tətbiqi vacibdir. Mədənçilikləbağlı dövlət proqramının qəbul edilməsi də buistiqamətdə atılan mühüm addımlardan biri kimiqiymətləndirilə bilər.
Beləliklə, mədənçilik sektorunun inkişaf etdirilməsiAzərbaycanın iqtisadiyyatında yeni fəaliyyətsahələrinin yaranmasına, regional iqtisadi fəallığınartmasına və təbii sərvətlərdən daha səmərəli istifadəolunmasına imkan verə bilər. Bununla yanaşı, neft vəqaz sektorunun aparıcı mövqeyini qoruması ölkəninenerji imkanlarının davamlı şəkildə iqtisadi inkişafaxidmət etməsinə şərait yaradır. Müxtəlif resurssahələrinin paralel inkişafı Azərbaycanın iqtisadipotensialının daha geniş şəkildə reallaşdırılması üçünəlavə imkanlar formalaşdırır.
Mələk Mahmudlu,
YAP Xətai rayon təşkilatı fəalı
