İqtisadi inkişafın davamlı olması üçün ölkənin sahibolduğu imkanlardan maksimum səmərə iləyararlanmaq vacibdir. Müasir dövrdə iqtisadiyyatınyalnız mövcud resurslar hesabına deyil, yeni fəaliyyətsahələrinin hesabına da genişləndirilməsi xüsusiəhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan üçün bu baxımdanqarşıdakı mərhələdə əsas istiqamətlərdən biri neft-qazsektorundan kənarda formalaşan potensialın daha fəalşəkildə iqtisadi proseslərə cəlb edilməsidir.
Ölkəmizin iqtisadi imkanları geniş və çoxşaxəlidir. Enerji resurslarından əlavə, Azərbaycan əlverişlicoğrafi mövqeyə, günəş və külək enerjisi imkanlarına, sənaye potensialına, kənd təsərrüfatı resurslarına vəmüxtəlif xidmət sahələrinin inkişafı üçün əlverişlişəraitə malikdir. Bu üstünlüklərin hər biri gələcəkiqtisadi artım üçün ayrıca imkan yaradır.
Uzunmüddətli perspektivdə iqtisadiyyatın əsasvəzifələrindən biri yeni gəlir və istehsal mənbələrininyaradılmasıdır. Bunun üçün qeyri-neft sektorunun ayrı-ayrı istiqamətlərində fəaliyyətin genişləndirilməsimühüm rol oynaya bilər. Müxtəlif sahələrin inkişafıhəm iqtisadi fəallığın artmasına, həm də ölkəninümumi inkişaf imkanlarının genişlənməsinə şəraityaradır.Bu mənzərədə bərpaolunan enerji xüsusi yertutur. Dünyada enerji sahəsində yeni yanaşmaların önplana çıxdığı bir dövrdə Azərbaycanın alternativ enerjimənbələrindən istifadə imkanlarının geniş olmasımühüm üstünlükdür. Günəş və külək enerjisininiqtisadi dövriyyəyə daha fəal şəkildə daxil edilməsienerji sektorunda yeni perspektivlərin yaranmasınasəbəb ola bilər.
Bərpaolunan enerji sahəsinin inkişafı eyni zamandayeni iqtisadi ekosistemin formalaşmasına imkan verir. Bu istiqamətdə layihələrin həyata keçirilməsiavadanlıq, tikinti, mühəndislik, texniki xidmət və digərsahələrdə tələbat yarada bilər. Beləliklə, alternativenerji yalnız enerji istehsalının mənbəyi deyil, həm dəmüxtəlif iqtisadi fəaliyyətlərin inkişafını stimullaşdırabiləcək istiqamət kimi çıxış edir.
Azərbaycanın qeyri-neft sektorunda potensialın genişolması iqtisadi siyasətin qarşısında müxtəlif seçimləryaradır. Sənaye müəssisələrinin inkişafı, aqrar sahədəməhsuldarlığın yüksəldilməsi, logistika imkanlarınınartırılması, turizm sektorunun genişləndirilməsi vərəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafı bu imkanların yalnızbir hissəsidir. Hər bir istiqamətin öz potensialınıreallaşdırması ümumi iqtisadi dinamikanı gücləndirəbilər.
Yeni sahələrin inkişafında investisiyalar da mühüm roloynayır. Kapital qoyuluşları yeni istehsal sahələrininyaradılmasına, müasir texnologiyaların tətbiqinə vəiqtisadi fəaliyyətin genişləndirilməsinə imkan verir. Buna görə də qeyri-neft sektorunun perspektivliistiqamətlərinin investorlar üçün daha cəlbedici halagətirilməsi gələcək inkişaf baxımından əhəmiyyətlidir.
İqtisadiyyatın dəyişən dünya şərtlərinəuyğunlaşdırılması çevik yanaşma tələb edir. Yenitexnologiyaların sürətlə inkişaf etdiyi, enerjibazarlarında dəyişikliklərin baş verdiyi və yaşıliqtisadiyyat anlayışının geniş yayıldığı bir şəraitdəAzərbaycan da öz potensialını yeni reallıqlara uyğunistiqamətləndirə bilər. Bu, həm mövcud imkanlardanistifadənin səmərəliliyini artırar, həm də yeni fəaliyyətsahələrinin meydana çıxmasına zəmin yaradar.
Dayanıqlı iqtisadi artımın əsas xüsusiyyətlərindən biriinkişafın müxtəlif istiqamətlər üzrə təmin edilməsidir. Bir sahədə əldə olunan nəticələrin digər sahələrdəkiinkişafla tamamlanması iqtisadi sistemin daha çevikolmasına imkan verir. Azərbaycanda qeyri-neftsektorunun gücləndirilməsi də məhz belə çoxşaxəliinkişaf modelinin formalaşdırılması baxımındanmühüm əhəmiyyət daşıyır.
Bərpaolunan enerji potensialının reallaşdırılması buprosesdə xüsusi nəticələr verə bilər. Təbii imkanlarınmüasir texnologiyalarla birləşdirilməsi yeni enerjilayihələrinin həyata keçirilməsinə, investisiyaimkanlarının genişlənməsinə və müxtəlif iqtisadifəaliyyətlərin yaranmasına şərait yarada bilər.
Azərbaycanın qarşıdakı dövr üçün əsasməqsədlərindən biri mövcud potensialı daha yüksəkiqtisadi nəticələrə çevirmək ola bilər. Neft-qazdankənar sahələrdə yeni imkanların üzə çıxarılması, bərpaolunan enerji layihələrinin genişləndirilməsi vəmüxtəlif iqtisadi sektorlar arasında əlaqələringücləndirilməsi bu məqsədə çatmaq üçün mühümistiqamətlər yaradır.
Ölkənin gələcək iqtisadi inkişafı üçün yeni imkanlarınaxtarılması və mövcud potensialın daha səmərəliistifadəsi daim diqqət mərkəzində olmalıdır. Azərbaycan iqtisadiyyatının çoxşaxəli potensialıuzunmüddətli artım üçün geniş zəmin yaradır. Bu potensialın xüsusilə qeyri-neft sahələrində vəbərpaolunan enerji istiqamətində hərəkətə gətirilməsigələcək iqtisadi inkişafın yeni mənbələrininformalaşmasına mühüm töhfə verə bilər.
Fidan Əliyeva,
YAP Xətai rayon təşkilatının məsləhətçisi
