Azərbaycanın iqtisadi inkişafında yeni mərhələ ölkəninmövcud imkanlarının daha geniş şəkildəqiymətləndirilməsini və fərqli sahələrdə olanpotensialın iqtisadi dövriyyəyə cəlb edilməsini tələbedir. Dünya iqtisadiyyatında baş verən dəyişikliklərfonunda ölkələrin qarşısında duran əsas məsələlərdənbiri uzunmüddətli inkişaf üçün daha çox iqtisadidayaqlar yaratmaqdır. Azərbaycan da malik olduğuresurslardan və imkanlardan səmərəli istifadə etməkləgələcək üçün daha geniş inkişaf perspektivləriformalaşdıra bilər.
Bu baxımdan neft-qaz sektorundan kənar sahələrxüsusi əhəmiyyət daşıyır. Ənənəvi enerji resurslarınınyaratdığı imkanlarla yanaşı, iqtisadiyyatın digəristiqamətlərində də böyük potensialın mövcud olmasıAzərbaycanın inkişaf modelinin şaxələndirilməsi üçünəlverişli şərait yaradır. Müxtəlif sahələrin paralelşəkildə inkişaf etdirilməsi iqtisadi artımın daha genişəsaslara söykənməsinə imkan verə bilər.
Uzunmüddətli və dayanıqlı artım yalnız hazırkı iqtisadiimkanların qorunması ilə təmin olunmur. Yenisahələrin inkişaf etdirilməsi, müasir texnologiyalarıntətbiqi və mövcud potensialın yeni layihələrəçevrilməsi də mühüm rol oynayır. Bu baxımdanölkənin qeyri-neft sektorunda formalaşan imkanlarındaha geniş şəkildə dəyərləndirilməsi qarşıdakı dövrüçün mühüm istiqamətlərdən biri kimi nəzərdənkeçirilə bilər.
Bərpaolunan enerji bu istiqamətlər arasında xüsusi yertutur. Azərbaycanın təbii-coğrafi xüsusiyyətləri günəşvə külək enerjisindən istifadə üçün geniş imkanlaryaradır. Bu potensialın iqtisadi layihələr vasitəsiləreallaşdırılması həm enerji sahəsində yeni imkanlarınformalaşmasına, həm də iqtisadiyyatın müxtəlifistiqamətlərində əlavə fəaliyyətlərin yaranmasına şəraityarada bilər.
Bərpaolunan enerji sahəsinin inkişafı texnologiya vəinvestisiya baxımından da yeni perspektivlər açır. Alternativ enerji layihələrinin həyata keçirilməsizamanı müasir texnologiyalara, mühəndislik həllərinəvə yeni idarəetmə yanaşmalarına ehtiyac yaranır. Buisə öz növbəsində müxtəlif iqtisadi subyektlərinprosesə cəlb olunmasına imkan verir.
Qeyri-neft sektorunun genişləndirilməsi yalnız enerjisahəsi ilə məhdudlaşmır. Sənaye, kənd təsərrüfatı, logistika, nəqliyyat, turizm və digər istiqamətlərdəmövcud imkanların üzə çıxarılması da iqtisadiyyatındaha çoxşaxəli inkişafına töhfə verə bilər. Hər birsahədə yeni potensialın müəyyənləşdirilməsi ölkəniniqtisadi imkanlarının genişləndirilməsi baxımındanəhəmiyyətlidir.
İqtisadi inkişafın ümumi tendensiyasına uyğunlaşmaqhəm də yeni texnoloji reallıqları nəzərə almağı tələbedir. Dünyada enerji keçidi, rəqəmsallaşma vəinnovativ istehsal modelləri getdikcə daha çoxəhəmiyyət qazanır. Azərbaycanın bu proseslərəuyğunlaşması və öz imkanlarını yeni iqtisadiistiqamətlərə yönəltməsi gələcək inkişaf üçün əlavəimkanlar yarada bilər.
Mövcud potensialın səmərəli istifadəsi üçün dövlət, biznes və investorlar arasında əməkdaşlığıngenişləndirilməsi də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Yenilayihələrin həyata keçirilməsi, müasir istehsalsahələrinin yaradılması və texnologiyaların tətbiqiüçün əlverişli biznes mühitinin qorunması iqtisadifəallığın artmasına səbəb ola bilər.
Azərbaycanın qeyri-neft sektorunda mövcudimkanların çoxluğu gələcək üçün geniş seçimləryaradır. Əsas məsələ bu potensialın düzgünqiymətləndirilməsi və real iqtisadi nəticələrəçevrilməsidir. Xüsusilə bərpaolunan enerji sahəsindəolan imkanların hərəkətə gətirilməsi ölkənin enerji vəiqtisadi gələcəyi baxımından yeni perspektivlərformalaşdıra bilər.
Uzunmüddətli inkişaf baxımından əsas məqsədiqtisadiyyatın müxtəlif istiqamətlərində yeni artımmənbələrinin yaradılmasıdır. Neft-qaz sektorundankənar sahələrdə mövcud potensialın daha geniş şəkildəistifadəsi bu prosesin mühüm hissəsini təşkil edə bilər. Azərbaycanın qarşıdakı dövrdə iqtisadi imkanlarınıgenişləndirməsi üçün müxtəlif sahələrdəki potensialınıvahid inkişaf strategiyası çərçivəsində dəyərləndirməsimühüm əhəmiyyət daşıyır.
Ramil Mirzəyev,
YAP Xətai rayon təşkilatının sədri
