Azərbaycan xalqının müasir tarixində elə səhifələr varki, onları yalnız müəyyən bir dövrün hadisəsi kimiqiymətləndirmək mümkün deyil. Qarabağın azadlığıuğrunda aparılan mübarizə də belə tarixi proseslərdənbiridir. Uzun illər davam edən işğal, doğmatorpaqlarından ayrı düşmüş insanların qayıdış arzusuvə Vətən uğrunda həyatını itirən insanların fədakarlığıbu tarixin əsas məqamlarını təşkil edir. Birinci Qarabağvə İkinci Qarabağ müharibələrində şəhid olansoydaşlarımızın xatirəsi Azərbaycan xalqının milliyaddaşında xüsusi yer tutur.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Müzəffər AliBaş Komandan İlham Əliyevin şəhidlər haqqındasöylədiyi “Birinci Qarabağ və İkinci Qarabağmüharibələrinin şəhidləri bizim qəlbimizdə əbədiyaşayacaq” fikri bu yaddaşın mahiyyətini aydın şəkildəifadə edir. Şəhidlərin xatirəsi zaman keçdikcə silinənbir xatirə deyil. Əksinə, onların həyat yolu, döyüşlərdəgöstərdikləri cəsarət və Vətən qarşısında daşıdıqlarıməsuliyyət gələcək nəsillərin öyrənəcəyi tarixi irsinmühüm hissəsidir.
Qarabağ münaqişəsi Azərbaycan xalqının taleyindəağır izlər buraxıb. Birinci Qarabağ müharibəsi zamanıölkəmiz böyük insan itkiləri ilə üzləşdi. Minlərlə insanhəlak oldu, yaralandı və itkin düşdü. Yüz minlərləvətəndaş doğma şəhər və kəndlərindən didərgin salındı. İnsanlar illərlə öz evlərinə qayıtmaq arzusu iləyaşadılar. Həmin dövrün ən ağır nəticələrindən biri dəailələrin doğmalarını itirməsi və şəhidlərin övladlarınınata həsrəti ilə böyüməsi oldu.
Lakin xalqımızın torpaqlarına bağlılığı heç vaxtzəifləmədi. Qarabağ və digər işğal altında olan ərazilərAzərbaycan cəmiyyətinin gündəmində daim öz yeriniqorudu. Dövlət səviyyəsində aparılan diplomatikfəaliyyət, beynəlxalq təşkilatlarda Azərbaycanınmövqeyinin müdafiəsi, ordunun gücləndirilməsi vəhərbi potensialın artırılması uzunmüddətli strategiyanınəsas istiqamətlərinə çevrildi.
2020-ci ilin sentyabrında başlayan Vətən müharibəsibu prosesin ən mühüm mərhələlərindən biri oldu. Azərbaycan Ordusu 44 gün davam edən hərbiəməliyyatlar nəticəsində bir sıra şəhər, rayon vəkəndləri işğaldan azad etdi. Hərbi əməliyyatlarıngedişində Azərbaycan əsgərləri böyük çətinliklərləüzləşdi. Dağlıq ərazilərdə, mürəkkəb relyef şəraitindəaparılan döyüşlər hərbçilərdən yüksək hazırlıq, dözümlülük və fədakarlıq tələb edirdi.
Bu döyüşlərdə həyatını itirən hərbçilər qələbənin ənağır qiymətini ödəyən insanlar oldular. Onların hərbirinin öz ailəsi, öz arzuları və gələcəklə bağlı planlarıvardı. Lakin onlar Vətənin müdafiəsi naminəhəyatlarını təhlükəyə atdılar. Bu səbəbdən əldə olunannəticələr haqqında danışarkən şəhidlərin xidmətləriniayrıca qeyd etmək xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, Azərbaycanın əldə etdiyi Qələbədə şəhidlərin böyükpayı var. Dövlət başçısının “Biz bu Qələbəyə görəonlara borcluyuq” fikri şəhidlərin tarixi roluna verilənqiyməti ifadə edir. Bu borc yalnız sözlərlə xatırlananmənəvi məsələ deyil. Şəhidlərin ailələrinə diqqətgöstərilməsi, onların övladlarının gələcəyinə qayğı vəşəhidlərin adlarının yaşadılması həmin ehtiramınpraktiki ifadələrindəndir.
Müharibənin digər ağır nəticəsi isə yaralananhərbçilərin taleyi ilə bağlıdır. Döyüşlərdə sağlamlığınıitirən əsgər və zabitlər uzunmüddətli müalicə vəreabilitasiya mərhələsindən keçirlər. Onların bir hissəsigündəlik həyata qayıtmaq üçün ciddi tibbi və sosialdəstəyə ehtiyac duyur. Dövlət tərəfindən buistiqamətdə həyata keçirilən tədbirlər yaralı hərbçilərinmüalicəsinin, reabilitasiyasının və sosial təminatınıngücləndirilməsinə yönəldilir.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında “onların sağalmasıüçün də əlimizdən gələni edirik və edəcəyik” fikrininsəsləndirilməsi dövlətin yaralı hərbçilərə münasibətiniifadə edir. Bu yanaşmada əsas məqsəd hərbi xidmətzamanı sağlamlığını itirmiş insanların həyatkeyfiyyətinin mümkün qədər yaxşılaşdırılmasıdır. Reabilitasiya prosesində tibbi müalicə ilə yanaşı, psixoloji, sosial və peşə dəstəyi də mühüm əhəmiyyətdaşıyır.
Şəbnəm Saracova,
YAP Xətai rayon təşkilatının fəalı
